Έπειτα από 18 συνεχόμενους μήνες ενεργών εστιών και ανεξέλεγκτης πορείας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που κόστισαν σχεδόν μισό εκατομμύριο θανατωμένα ζώα, η κυβέρνηση της Ν.Δ. εξαντλεί τώρα την όψιμη ευαισθησία της στις κάμερες και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την κατεστραμμένη κτηνοτροφία και ενώ επίκειται συνάντηση με εκπροσώπους της, ανεμίζοντας προκλητικά τη σημαία ενός «σχεδίου εθνικής ανασυγκρότησης» του κλάδου, κατά βάση με ενωσιακά προγράμματα και τράπεζες.
Με μεγαλύτερη... αυτοπεποίθηση -λόγω της, συγκυριακής κυρίως, κάμψης των κρουσμάτων τον τελευταίο μήνα- η κυβερνητική παράσταση και μάλιστα με ειλημμένες αποφάσεις προ της σύσκεψης με τους κτηνοτρόφους αφορά δηλώσεις περί στόχου εκρίζωσης της νόσου πριν από το τέλος του 2026, εντατικοποίησης των μέτρων βιοασφάλειας (μετακινήσεις ζώων-ζωοτροφών, απολυμάνσεις κ.λπ.), συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων (ΥΠΑΑΤ, περιφέρειες, αστυνομία, Λιμενικό, κτηνοτρόφοι), ελέγχων και προστίμων, αλλά και οριστικού κλεισίματος του κεφαλαίου «εμβολιασμός».
Το δε σχέδιο ανασυγκρότησης συνίσταται στην ανασύσταση και στον εκσυγχρονισμό της κτηνοτροφίας μέσω Σχεδίων Βελτίωσης, τα οποία ως γνωστόν αποτελούν μέτρο του ΠΑΑ (Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης), δηλαδή του δεύτερου πυλώνα της ΚΑΠ, και συνεπάγεται ενωσιακά κονδύλια, εθνικούς πόρους, χωρίς να είναι γνωστό το ύψος και η κατεύθυνσή τους, αλλά και τραπεζικού συστήματος, προϊδεάζοντας για αναπόφευκτο δανεισμό.
Κλίμα ενόψει συνάντησης
Σημειώνεται ότι η συνάντηση του Κ. Μητσοτάκη ξεχωριστά με τους κτηνοτρόφους αναμενόταν να πραγματοποιηθεί από την προηγούμενη εβδομάδα (ή και ακόμα νωρίτερα μετά το ραντεβού με τους «πρόθυμους») και πλέον εκτιμάται ότι θα γίνει εντός των επόμενων ημερών - σε κάθε περίπτωση έχοντας στήσει ένα νέο αφήγημα και χωρίς πλέον να υπάρχει η πίεση των μπλόκων.
Στο μεσοδιάστημα, και για να μην υπάρχουν... παραφωνίες χαλώντας το κλίμα που καλλιεργείται επισταμένα, πραγματοποιήθηκε και νέα σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό την περασμένη εβδομάδα - η δεύτερη εντός δύο εβδομάδων, από καμία όλο το προηγούμενο διάστημα και κυρίως κατά την έξαρση της νόσου. Αυτή τη φορά συμμετείχαν και οι περιφερειάρχες των πληγεισών περιοχών ώστε κατά τον Κ. Μητσοτάκη «να μην έχουμε αποκλίσεις, να μην ακούγονται διαφορετικές φωνές».
Η κυβέρνηση επιχειρεί συγχρόνως να εκμεταλλευτεί το «παράθυρο» της παρούσας ύφεσης, μιλώντας για το κρίσιμο δίμηνο-τρίμηνο που έρχεται. Όπως αναφέρθηκε, με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης βρισκόμαστε στο χαμηλότερο σημείο της καμπύλης με πολύ μικρό αριθμό κρουσμάτων (16 την εβδομάδα 10-18/1), σχεδόν ίδιο με τον αντίστοιχο του περσινού Ιανουαρίου (35). Σε πολύ μεγάλο βαθμό η κάμψη αυτή οφείλεται τη χειμερινή περίοδο στις χαμηλές θερμοκρασίες και στον περιορισμό των μετακινήσεων, όπως άλλωστε έχει επισημάνει από τον Δεκέμβριο και η επιστημονική επιτροπή του υπουργείου, διαπιστώνοντας τότε σχετική σταθεροποίηση στην εξέλιξη της νόσου.
Όσο για το επόμενο δίμηνο-τρίμηνο, αφορά το διάστημα έως και το Πάσχα (12/4/2026). Θυμίζουμε ότι, σύμφωνα με την επιστημονική επιτροπή, το περσινό Πάσχα «χάθηκε η μπάλα» με τη χαλάρωση των μέτρων λόγω αγοράς αμνοεριφίων, οδηγώντας στην έξαρση που ακολούθησε από τον Μάιο έως και τον περασμένο Οκτώβριο 2025, όταν θανατώθηκαν σχεδόν 300.000 αιγοπρόβατα, πάνω από τα μισά στο σύνολο των 18 μηνών με συνεχή κρούσματα. Στην πραγματικότητα η κυβέρνηση τρέχει να προλάβει, παραδεχόμενη ότι δεν πρέπει να επαναληφθεί η προηγούμενη αποτυχία της.
Η διελκυστίνδα του εμβολίου
Πριν από τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τους κτηνοτρόφους, εκπρόσωποι των οποίων έχουν αναφερθεί συχνά πυκνά στην ανάγκη εμβολιασμού, η κυβέρνηση δήλωσε κατηγορηματικά ότι το θέμα έχει κλείσει και πλέον δεν το συζητά, επικαλούμενη αφενός επιστημονικές θέσεις και αφετέρου τον κίνδυνο για τις εξαγωγές γαλακτοκομικών και κυρίως της φέτας.
Θυμίζουμε ότι τον Οκτώβριο, όταν η νόσος βρισκόταν σε έξαρση, σε σύσκεψη των κτηνοτρόφων στη Θεσσαλία ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δ. Κουρέτας σε κοινή γραμμή με τους κτηνοτρόφους ζητούσε την έναρξη εμβολιαστικού προγράμματος με βάση ενημέρωση που είχε από την υπεύθυνη κτηνιατρική υπηρεσία της Κομισιόν, η οποία θα συνέδραμε στέλνοντας και επιτροπή εμπειρογνωμόνων για να καθοριστεί η διαδικασία, «αρκεί να το ζητήσει η χώρα».
Όσο για τις επιστολές του επιτρόπου για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων Ο. Varhelyi που έχουν δει το φως τη δημοσιότητας, πρέπει να σημειωθεί ότι χρησιμοποιούνται από την κυβέρνηση ως «απόδειξη» περί του μη εγκεκριμένου εμβολίου από την Ε.Ε.
Ωστόσο, το βασικό συμπέρασμα από την αποσπασματική έστω αυτή αλληλογραφία είναι ότι η απόφαση περί εμβολιασμού είναι εθνική υπόθεση, δηλαδή της κυβέρνησης, ενώ η μέχρι σήμερα κατάσταση κρίνεται ως αποτυχημένη διαχείριση της νόσου και ανεπαρκής. Ο εμβολιασμός, εφόσον αποφασιζόταν ως μέτρο από την κυβέρνηση, θα στηριζόταν και από την Κομισιόν σε επιστημονικό και διαδικαστικό επίπεδο. Στην προαναφερθείσα σύσκεψη τον Οκτώβριο υπήρξαν υπαινιγμοί από πλευράς κτηνοτρόφων ότι η λυσσαλέα αντίσταση της κυβέρνησης στο ενδεχόμενο του εμβολιασμού συνδέεται με το ότι η συνεπαγόμενη εμπλοκή υπηρεσιών της Κομισιόν θα αποκάλυπτε και τον πραγματικό αριθμό των ζώων, ο οποίος είναι συντριπτικά μικρότερος από τα δηλωμένα που επιδοτούνται, ενώ η φωτιά από το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ακόμα καίει.
Ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου
Με αυτά τα δεδομένα η κυβέρνηση φαίνεται ότι επικεντρώνει πλέον στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, που πάντως δεν είναι ούτε άμεση ούτε και απλή, ενώ υπάρχει κι ένας αριθμός κτηνοτρόφων που μην έχοντας κοπάδια εδώ και μήνες εγκαταλείπει διά παντός τη δραστηριότητα.
Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση έχει επισημάνει πως δεν τίθεται θέμα αναπλήρωσης εν μέσω ευλογιάς, αλλά πρέπει να προηγηθεί πλήρης εκρίζωση της νόσου και να παρέλθουν άλλοι περίπου έξι μήνες με μηδενικά κρούσματα ώστε να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση. Δηλαδή τα όποια μέτρα ενίσχυσης μπορούν να ληφθούν για να δημιουργηθούν νέα κοπάδια θα αφορούν, στην καλύτερη περίπτωση, το τέλος του έτους ή τις αρχές του 2027.
Σημειώνεται ότι στα 20 μέτρα-προτάσεις που έχει εισηγηθεί η επιστημονική επιτροπή από τον Νοέμβριο περιλαμβάνεται και οικονομική ενίσχυση για 6+6 μήνες (στο πρότυπο της Covid) για κτηνοτρόφους των οποίων τα ζώα θανατώνονται και δεν μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμα ώστε να μπορέσουν να επιβιώσουν και να μην εγκαταλείψουν το επάγγελμα και στη συνέχεια δυνατότητα λήψης άτοκου δανείου για ανασύσταση της μονάδας, εφόσον εγγυηθούν ότι για τα επόμενα 15 χρόνια η μονάδα θα συνεχίσει να ασκεί δραστηριότητα.
