Το τέλος μια δυναμικής και έντιμης μάχης σε δύσκολες συνθήκες για τους αγρότες έφεραν οι πρακτικές διάσπασης, η ρητορική με όρους κοινωνικού αυτοματισμού και εκβιασμών περί κυρώσεων και καταστολής και κυρίως η επιφανειακή επικοινωνία, με αποκορύφωμα έναν προσχηματικό διάλογο χωρίς καμία ολοκληρωμένη απάντηση ή μέτρο ή στήριξη ουσίας από την πλευρά της κυβέρνησης Ν.Δ.
Η δυναμική των μπλόκων είχε δημιουργήσει προσδοκίες για αλλαγές και στροφή στην πραγματικότητα, όμως τελικά απλώς επιβεβαιώθηκε ότι η κυβέρνηση είναι ένας αναξιόπιστος συνομιλητής που αδιαφορεί και εμπαίζει, αφού τελικά πήρε αποφάσεις και έκανε ανακοινώσεις αποσπασματικά, χωρίς σχέδιο ή εθνική πολιτική και επαρκή διοίκηση για τον αγροτικό τομέα και χωρίς να ενδιαφέρεται για τα καθημερινά αλλά και τα μελλοντικά προβλήματα βιωσιμότητας του τομέα.
Η τελευταία συνάντηση του πρωθυπουργού με τους αγρότες των πραγματικών μπλόκων ήταν προσχηματική και ναρκοθετημένη, μετά τη σύσκεψη με τους «πρόθυμους» που στήθηκε μια εβδομάδα πριν, αφού το επίδικο για την κυβέρνηση ήταν πλέον μόνο το πότε θα διαλυθούν τα μπλόκα, αφού είχε φροντίσει να ξεκαθαρίσει πως «ό,τι δώσαμε, δώσαμε» και στην πραγματικότητα με ή χωρίς διάλογο με τους 25+6 της Πανελλαδικής Επιτροπής.
Πάντως, στις απολογιστικές συσκέψεις των αγροτών, αν και υπάρχει ένας προβληματισμός, ακόμα και κριτική ως προς τη διαχείριση που έγινε, ο αγώνας αποτιμάται ως ενιαίος, δυναμικός, συντονισμένος και διαρκής, ο οποίος θα συνεχιστεί και θα εκφραστεί και με άλλες μορφές και συλλογικές δράσεις, διατηρώντας την ενότητα και την εγρήγορση. Στο τραπέζι παραμένει και η διοργάνωση παναγροτικού συλλαλητηρίου στην Αθήνα εντός του Φεβρουαρίου, αφού προηγηθεί πανελλαδική σύσκεψη.
Αρνητική αποτίμηση
Κάνοντας λοιπόν «ταμείο» από τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης, έμειναν μόνο οι δύο μισές παρεμβάσεις για το αγροτικό ρεύμα και το αγροτικό πετρέλαιο, η επιστροφή κάποιων χρημάτων από πόρους, που ούτως ή άλλως προορίζονται για τους αγρότες, σε συγκεκριμένους τομείς (βαμβάκι, σιτάρι, μηδική, ίσως και άλλους), η αλλαγή στον Κανονισμό του ΕΛΓΑ για τις αποζημιώσεις, η διακομματική και η σύσταση Αγροτικού Επιμελητηρίου περισσότερο ως προπέτασμα για έναν στημένο και πάλι διάλογο επί σοβαρών θεμάτων, όπως η επόμενη, ανατρεπτική ΚΑΠ. Η πραγματική μείωση του υψηλού κόστους παραγωγής, η αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος και η αντιμετώπιση της ευλογιάς, από τα βασικότερα αγροτικά αιτήματα, έμειναν στην ουσία αναπάντητα.
Η τελική συνάντηση με τους πραγματικούς αγρότες των μπλόκων έδωσε μόνο κάποιες τεχνικές αναπροσαρμογές, αφού οι βασικές, μονομερείς έτσι κι αλλιώς αποφάσεις της κυβέρνησης δεν άλλαξαν. Ως προς την τιμή του ρεύματος, τα 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα (από 9,3 λεπτά σήμερα) για μια διετία από την 1η Απριλίου στους αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές στο πλαίσιο του συνολικά δεκαετούς προγράμματος ΓΑΙΑ έχουν απόσταση άνω του 20% σε σχέση με τα 7 λεπτά/κιλοβατώρα που είναι το πάγιο αίτημα του αγροτικού κόσμου. Σημειώνεται ότι στην κατηγορία των επαγγελματικών τιμολογίων περιλαμβάνονται και δύο πράσινα-ειδικά αγροτικά τιμολόγια με τιμές στα 14,55 λεπτά/κιλοβατώρα και στα 21,629 λεπτά/κιλοβατώρα. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για προσωρινό μέτρο που αφήνει εκτός μεγάλο αριθμό αγροτών και κτηνοτρόφων που κυρίως λόγω ζημιών αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. Ανακοινώθηκε ότι θα περιληφθούν και όσοι (άγνωστος, αλλά μάλλον πολύ μικρός αριθμός) είναι σε ρύθμιση και συνεπείς για τουλάχιστον έξι μήνες, ενώ συζητείται -αν και δεν απαντήθηκε, αλλά παραπέμπεται στην κερδοφόρα ΔΕΗ- το να εκδίδονται τριμηνιαίοι ή εξαμηνιαίοι λογαριασμοί, προκειμένου όμως να μειώνεται το κόστος των παγίων.
Σε σχέση με την επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό diesel στην αντλία, δεν θα πληρώνεται ο ΦΠΑ (24%) της έκπτωσης και το νέο σύστημα θα τεθεί σε ισχύ σε περίπου 10 μήνες (Νοέμβριο 2026), αν και ειπώθηκε, χωρίς όμως τελική απάντηση μήπως ισχύσει νωρίτερα, ενώ γενικώς θα εξεταστούν και τα όρια ώστε να προσαρμοστούν οι εκπτώσεις στις πραγματικές ανάγκες-καταναλώσεις των αγροτών.
Για την κτηνοτροφία, μελισσοκομία και αλιεία οι εκπρόσωποι των κλάδων μίλησαν για «τοίχο» καθώς δεν υπήρξε καμία ειδικότερη μέριμνα. Ενώ για την ευλογιά, σε κάθε περίπτωση, νέες μονάδες ανασύστασης ζωικού κεφαλαίου μπορούν να δημιουργηθούν αφού εκριζωθεί η νόσος και δεν υπάρχει κρούσμα για 6 μήνες, δηλαδή στο πολύ μακρινό μέλλον, και ενώ έχει ήδη χαθεί μισό εκατομμύριο αιγοπροβάτων και έχουν ολοσχερώς καταστραφεί πολλοί αιγοπροβατοτρόφοι. Οι δε ανακοινώσεις για ΕΛΓΑ και για τα 160 εκατ. της ΚΑΠ που θα ανακατανεμηθούν δεν μπορούν να ισχύσουν αυτόματα, αλλά θα χρειαστούν χρόνο και συγκεκριμένες θεσμικές και τεχνικές διαδικασίες. Φυσικά, για παρεμβάσεις στις αγορές (τιμές, μεσάζοντες κ.λπ.), ούτε λόγος. Σύμφωνα με πληροφορίες, από την πλευρά της κυβέρνησης υπήρξαν και απίθανες τοποθετήσεις, όπως αυτή για τα ακριβότερα, για παράδειγμα έναντι της Βουλγαρίας, ελληνικά αγροεφόδια: «Γιατί δεν πάτε στη Βουλγαρία να τα πάρετε;»...
Έρχονται εταιρείες
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις μαρτυρίες των ίδιων που συμμετείχαν στα μπλόκα η σύνθεσή τους είχε όλες τις πολιτικές «αποχρώσεις», κάτι που φάνηκε άλλωστε και από την έντονη αναταραχή των τοπικών βουλευτών της Ν.Δ., οι οποίοι ξέσπασαν δις στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης παρά το... μασάζ, ενώ το «παρών» έδωσαν όλων των «μεγεθών» αγρότες, με εκμεταλλεύσεις από 10 έως και 5.000 στρέμματα, ιδίως από την περιοχή της Θεσσαλίας.
Έγινε επίσης σαφές ότι πολλές καλλιέργειες, κυρίως οι αροτραίες, όπως και η κτηνοτροφία κινδυνεύουν με αφανισμό και μάλιστα τα προβλήματα βιωσιμότητας θα αρχίσουν να φαίνονται από φέτος, καθώς το υψηλό κόστος παραγωγής και ζωής παραμένει, ενώ στις αγορές οι τιμές είτε έχουν καταρρεύσει είτε δεν φτάνουν στον παραγωγό. Υπάρχει δε η δυσοίωνη εκτίμηση ότι με τις καταστροφικές πολιτικές της Ν.Δ. ο πρωτογενής τομέας και κυρίως η μικρομεσαία αγροτιά οδηγείται προς παράδοση σε μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις, ενώ πλέον στη θέση των αγροτών θα βρεθούν εργάτες γης, επιταχύνοντας την απερήμωση της υπαίθρου με κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Η κυβέρνηση που δήθεν κόπτεται για την υπόλοιπη κοινωνία θα πρέπει να της εξηγήσει τι θα συμβεί αν καταστραφεί ο πρωτογενής τομέας τα επόμενα χρόνια και συρρικνωθεί περαιτέρω ή εξανεμιστεί η ελληνική παραγωγή, με αντίκτυπο στην αγροδιατροφική ασφάλεια, στην προμήθεια και στις τιμές βασικών προϊόντων.
