Μια ελάχιστη μειοψηφία πλούσιων γαιοκτημόνων και βιομηχανικών παραγωγών απορροφά τη μερίδα του λέοντος από τις επιδοτήσεις της ΕΕ που προέρχονται από την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η Greenpeace.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης, το 40% των κονδυλίων της ΚΑΠ πηγαίνει στο το πλουσιότερο 1% των βιομηχανικών παραγωγών την ώρα που οι αγρότες στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες της Ευρώπης βρίσκονται στους δρόμους.
Η νέα μελέτη «Who CAPtures the cash?» (σε ελεύθερη ερμηνεία, «Ποιος ΚΑΠηλεύεται τα χρήματα της ΚΑΠ;») από το ευρωπαϊκό γραφείο της Greenpeace διαπιστώνει ότι ορισμένοι από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ευρώπη λαμβάνουν τεράστια ποσά από τις εισφορές των φορολογουμένων σε έξι χώρες της ΕΕ: Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ισπανία.
Η Ολλανδία παρουσιάζει την πιο ακραία συγκέντρωση μεταξύ των χωρών που αναλύθηκαν, με μόλις το 1% των δικαιούχων να λαμβάνει το 40% των επιδοτήσεων της ΚΑΠ.
Στο σύνολο των έξι χωρών, το 10% λαμβάνει κατά μέσο όρο τα δύο τρίτα των επιδοτήσεων, ενώ το 20% λαμβάνει περίπου τα τέσσερα πέμπτα.
Πλούτο-ΚΑΠ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Greenpeace, ο όμιλος AGROFERT του (εντολοδόχου) Πρωθυπουργού της Τσεχίας, Andrej Babiš, ο μεγαλύτερος γαιοκτήμονας της Ιταλίας, Bonifiche Ferraresi, καθώς και η οικογένεια Moltke στη Δανία συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους μεμονωμένους αποδέκτες δημόσιων πόρων.
Μόνο τα χρήματα που δόθηκαν στον όμιλο AGROFERT του Babiš (€16,6 εκατομμύρια το 2024), θα μπορούσαν να διατεθούν καλύτερα αν, για παράδειγμα, στήριζαν ως και 7.703 μικρά αγροκτήματα να χρησιμοποιούν το νερό πιο αποδοτικά (με βάση το μέσο κόστος που προκύπτει από δημοσιευμένα στοιχεία και συγκεντρώθηκαν από το Ινστιτούτο Ευρωπαϊκής Περιβαλλοντικής Πολιτικής).
Η ΚΑΠ αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η συγκέντρωση των επιδοτήσεων έχει τροφοδοτήσει μία ανησυχητική τάση εξαφάνισης των μικρών αγροκτημάτων στην Ευρώπη, με δύο εκατομμύρια εμπορικά αγροκτήματα (το 44%) είτε να κλείνουν είτε να πιέζονται να ανέβουν κλίμακα, περνώντας σε βιομηχανικά επίπεδα παραγωγής.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, υπό τη σκιά του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ, επικρατούν αντίστοιχες ανισότητες σημειώνει η Greenpeace. Ενώ τα μεσαίας προς μεγάλης κλίμακας αγροκτήματα αποτελούν μόνο το 12% των αγροκτημάτων στην Ελλάδα, λαμβάνουν το 34% των επιδοτήσεων άμεσων ενισχύσεων, ενώ η χώρα έχασε το 31% από τα αγροκτήματά της.
Η μείωση αφορά αποκλειστικά τα αγροκτήματα μικρής κλίμακας, που έχουν συρρικνωθεί κατά 37%, παραμένουν ωστόσο η ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 88% των αγροκτημάτων της χωρας το 2021. Η βιομηχανοποίηση και η συγκέντρωση στα χέρια λίγων έχει οδηγήσει τον κλάδο σε όλο και λιγότερα αλλά όλο και πιο μεγάλα βιομηχανικά αγροκτήματα.
Η Greenpeace καλεί την ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει μια νέα ΚΑΠ που θα:
1] αποκαταστήσει τη βαθιά αδικία στην καρδιά του σημερινού συστήματος επιδοτήσεων
2] διασφαλίσει ότι η στήριξη φτάνει σε αυτούς που την έχουν πραγματικά ανάγκη: τους μικρούς αγρότες σε επισφαλή οικονομική κατάσταση και σε αυτούς που είτε ήδη εφαρμόζουν είτε σκοπεύουν να εφαρμόσουν αγρο-οικολογικές βιώσιμες πρακτικές.
Παράλληλα την καλεί «να χαράξει το σχέδιο που θα αναγεννήσει και θωρακίσει πραγματικά την αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα μέσα από ένα αγροτικό μοντέλο βιώσιμο, δίκαιο και ανθεκτικό στη νέα κλιματική πραγματικότητα».
