Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητείται σήμερα, Πέμπτη 15.1.26, και αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι το απόγευμα, το σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την, κατά την κριτική της προοδευτικής αντιπολίτευσης, «λεόντεια» τροποποίηση της σύμβασης υπέρ της Hellenic Train.
Μια σύμβαση η οποία, αν ήταν ταινία, θα είχε τίτλο «Το Μεγάλο Φιάσκο: Η Επιστροφή». Μόνο που εδώ δεν πρόκειται για εισιτήρια κινηματογράφου, αλλά για το επιβατικό κοινό που πληρώνει «χρυσό» έναν σιδηρόδρομο-φάντασμα, την ώρα που οι μνήμες από το έγκλημα των Τεμπών είναι ακόμα νωπές και οι ράγες παραμένουν παρατημένες στη μοίρα τους.
Δεν πρόκειται άλλωστε για μια νέα σύμβαση, αλλά για την πρώτη και καθοριστική τροποποίηση της Σύμβασης Υποχρέωσης Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) με τη Hellenic Train, δηλαδή του βασικού πλαισίου με το οποίο το Δημόσιο αναθέτει τα σιδηροδρομικά δρομολόγια, πληρώνει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο και ρυθμίζει τιμές, ευθύνες και κυρώσεις. Και η κατεύθυνση της τροποποίησης είναι απολύτως σαφής: περισσότερα βάρη για το Δημόσιο, περισσότερα προνόμια για τον ιδιώτη πάροχο.
Όπως καταδεικνύουν από το πρωί στην Ολομέλεια της Βουλής οι εισηγητές και οι ειδικοί αγορητές της αντιπολίτευσης στις ομιλίες τους, σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, το ανώτατο όριο αποζημίωσης των 50 εκατ. ευρώ παύει ουσιαστικά να ισχύει, καθώς εισάγεται αυτόματη ετήσια αναπροσαρμογή βάσει πληθωρισμού. Δηλαδή, χωρίς νέο διαγωνισμό, χωρίς επαναδιαπραγμάτευση και χωρίς ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, το Δημόσιο δεσμεύεται να πληρώνει διαρκώς περισσότερα!
Την ίδια στιγμή, καθιερώνονται μηνιαίες προκαταβολές και προεξοφλήσεις, με αποτέλεσμα το κράτος να προχρηματοδοτεί την εταιρεία και να αναλαμβάνει τον ταμειακό της κίνδυνο, πριν καν να ολοκληρωθεί ο έλεγχος των στοιχείων.
Θα αυξάνει τις τιμές ανάλογα με τη ζήτηση
Η σύμβαση, η οποία παγιώνει με εξόφθαλμο τρόπο τη διακριτική μεταχείριση της κυβέρνησης Μητσοτάκη προς την Hellenic Train, που έχει ξεκινήσει ήδη από το 2019, εισάγει ρητά μηχανισμό «yield management». Επιτρέποντας έτσι στην εταιρεία να αυξομειώνει τα εισιτήρια με στόχο τη μεγιστοποίηση των εσόδων.
Η κοινωνική προσβασιμότητα, η εξυπηρέτηση της περιφέρειας και ο χαρακτήρας της δημόσιας υπηρεσίας περνούν σε δεύτερη μοίρα.
«Ο επιβάτης δεν πληρώνει ένα σταθερό αντίτιμο για την μετακίνησή του, αλλά η αξία του εισιτηρίου ανεβοκατεβαίνει ανάλογα με το πόσοι άλλοι θέλουν να ταξιδέψουν. Είναι σαν το κράτος να επιδοτεί ένα κοινωνικό παντοπωλείο σε μια ρημαγμένη περιοχή για να πουλάει φθηνό ψωμί, αλλά ταυτόχρονα να του επιτρέπει να ανεβάζει την τιμή του ψωμιού τις ημέρες που ο κόσμος πεινάει περισσότερο, με στόχο να αυξήσει τα έσοδα του καταστηματάρχη», σημείωσε στην τοποθέτησή του ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, προαναγγέλλοντας ότι το κόμμα του θα στείλει τη σύμβαση και όλα τα στοιχεία της συζήτησης στη Βουλή στον Επίτροπο Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «προκειμένου να μελετήσει το θέμα και να μας απαντήσει επιτέλους ποια είναι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Παράλληλα, το Δημόσιο αναλαμβάνει να αποζημιώνει τον ιδιώτη πάροχο για ζημιές, απώλειες εσόδων ακόμη και διαφυγόντα κέρδη, όταν αυτά αποδίδονται σε αποφάσεις ή ευθύνες του κράτους ή της υποδομής. Το επιχειρηματικό ρίσκο εξαφανίζεται από την πλευρά του ιδιώτη και μεταφέρεται ακέραιο στον φορολογούμενο.
Οι ποινές και οι δυνατότητες καταγγελίας της σύμβασης εμφανίζονται αυστηρές μόνο στα χαρτιά, καθώς συνοδεύονται από τόσο αυστηρές και σωρευτικές προϋποθέσεις που καθίστανται σχεδόν ανεφάρμοστες. Τέλος, η κυβέρνηση επικαλείται επενδύσεις και νέους συρμούς, χωρίς όμως δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ή ρήτρες, ενώ η Βουλή καλείται να ψηφίσει αποζημιώσεις χωρίς να εγκρίνει ούτε τα δρομολόγια, ούτε τις επενδύσεις. Σύμφωνα με την αντιπολίτευση, πρόκειται για μια τροποποίηση που δεν διορθώνει τις αστοχίες της σύμβασης, αλλά τις παγιώνει εις βάρος του Δημοσίου και του σιδηρόδρομου.
Η πατέντα του «ενοικιαστή που γίνεται ιδιοκτήτης»
Και όλα αυτά, θα προσθέταμε, όταν στην Μ. Βρετανία έχει ξεκινήσει επίσημα η επανακρατικοποίηση των σιδηροδρόμων. Ενώ στην Ελλάδα, μια… κρατική ιταλική εταιρία να απολαμβάνει το μονοπώλιο των επιβατικών μεταφορών.
Μάλιστα, η Hellenic Train, με τη νέα σύμβαση αποκτά προνομιακό δικαίωμα να αγοράσει τα τρένα που ως τώρα μισθώνει.
Όπως το έθεσε γλαφυρά ο Αλ. Μεϊκόπουλος, κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής:
«Φανταστείτε έναν ιδιοκτήτη (το Δημόσιο) που νοικιάζει ένα σπίτι σε έναν ενοικιαστή (Hellenic Train). Ο ιδιοκτήτης όχι μόνο πληρώνει στον ενοικιαστή ένα ενοίκιο 50 εκατομμυρίων τον χρόνο για να δέχεται να μένει μέσα, αλλά, με τη νέα τροποποίηση, ο ενοικιαστής (Hellenic Train) παίρνει προκαταβολή το ενοίκιο κάθε μήνα και αποκτά και το δικαίωμα να εξαγοράσει τα είδη λειτουργίας του σπιτιού (το τροχαίο υλικό) με όρους αγοράς».
»Είναι σαν να νοικιάζεις το σπίτι σου σε κάποιον, να του πληρώνεις εσύ το ρεύμα και το νερό (επιδότηση), και στο τέλος να του πουλάς τα είδη υγιεινής και τα κρεβάτια, ώστε αν ποτέ θελήσεις να τον διώξεις, να μην μπορεί να μπει κανένας άλλος μέσα γιατί το σπίτι θα είναι άδειο!», το ανάλογο παράδειγμα που χρησιμοποίησε σκωπτικά ο Τομεάρχης Υποδομών και Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
