Στο ρευστό τοπίο της ελληνικής πολιτικής σκηνής, στην έναρξη του 2026, everything goes, όλοι ψάχνονται και όλα είναι ανοιχτά: Η κυβέρνηση είναι σαφώς σε αποδρομή, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναζητεί το θαύμα που θα του επιτρέψει να παραμείνει με υποστυλώματα για τρίτη θητεία. Παρά την υποχώρηση της Ν.Δ., επί του παρόντος δεν προκύπτει εναλλακτική λύση από τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα. Στο κενό που δημιουργείται αναπτύσσεται η προοπτική για την ίδρυση τριών νέων κομμάτων υπό τον Αλέξη Τσίπρα, τον Αντώνη Σαμαρά και τη Μαρία Καρυστιανού. Από τη στιγμή που θα ανακοινωθούν και θα μετρούνται πλέον μαζί με τα υπόλοιπα κόμματα, είναι σαφές ότι θα υπάρχει ένα νέο πολιτικό τοπίο.
Αγρότες, ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη, ελληνοτουρκικά
Εν αρχή ην η κυβέρνηση, που ξεκινά το 2026 με ανοιχτό το θέμα των αγροτικών κινητοποιήσεων που της ξέφυγε. Μετά από έναν μήνα οι αγρότες βρίσκονται ακόμη στον δρόμο και την Κυριακή αποφάσισαν την παράταση των κινητοποιήσεών τους. Ο Κ. Μητσοτάκης, μιλώντας για «τραμπουκισμό της μειοψηφίας», έδωσε το έναυσμα της επίθεσης. Τη σκυτάλη πήραν τα «ακροδεξιά σκυλιά του πολέμου» στο κόμμα του και αναμένεται ένταση της καταστολής με διοικητικές κυρώσεις. Η καταστολή θα επισφραγίσει απλώς την απώλεια για τη Ν.Δ. της εκλογικής δεξαμενής των αγροτών που θα αναζητήσουν άλλη πολιτική αγκαλιά.
Πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου πλανάται η δεύτερη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ που, εάν έλθει με τα στοιχεία που κατά καιρούς έχουν διαρρεύσει, θα οδηγήσει σε μείζονα κυβερνητική κρίση. Μένει να φανεί εάν από μόνη της θα προκαλέσει εκλογές, όπως προειδοποίησε το Μαξίμου, ή εάν ο Κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει να ξεπεράσει τον σκόπελο με έναν ανασχηματισμό, πετώντας στη θάλασσα μερικούς ακόμη υπουργούς του και καταφεύγοντας στο γνωστό «φταίνε οι άλλοι».
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της την έναρξη της δίκης των Τεμπών, που εκ των πραγμάτων θα αναθερμάνει το κίνημα για «οξυγόνο» και θα φυσήξει σαν ούριος άνεμος στα πανιά του υπό ίδρυση φορέα της Μαρίας Καρυστιανού. Σε μερικούς μήνες θα ανοίξει η βεντάλια των ελληνοτουρκικών, όπως προανήγγειλε ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Γεραπετρίτης, με το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας ΕλλάδαςΤουρκίας και τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν. Οι δεξιοί τον περιμένουν στη γωνία, κάνοντας εκ προοιμίου λόγο για «Πρέσπες του Αιγαίου» λόγω της «υποχωρητικότητας» που του καταλογίζουν. Προφανώς δεν θα επιβεβαιωθούν, καθώς μία κυβέρνηση σε αποδρομή δεν παίρνει μείζονες αποφάσεις σε εθνικά θέματα. Αλλά σε αυτά τα μεγάλα παιχνίδια συμβαίνουν και απρόοπτα…
Στην αναθεώρηση καταφεύγει ο Κυριάκος
Ο Κ. Μητσοτάκης με το πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του έριξε την επόμενη μπαλιά του: Προέταξε την αναθεώρηση του συντάγματος ως πλαίσιο για να αναλάβει την πρωτοβουλία των κινήσεων και να επιδιώξει ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις. Περισσότερο μοιάζει να προσπαθεί να στριμώξει το ΠΑΣΟΚ, στο οποίο κυρίως απευθύνει την πρόσκληση. Πρόσφατα δήλωσε πως θα έπινε μία μπίρα με τον Νίκο Ανδρουλάκη και εξέφρασε την απορία γιατί τον αντιπολιτεύεται με τέτοια ένταση ενώ είναι αρχηγός ενός μη αντισυστημικού κόμματος. Ίσως γιατί τον παρακολουθούσε… Το κόλπο θα μπορούσε να πιάσει δύο χρόνια νωρίτερα. Τώρα ακόμη και οι ακροκεντρώοι του ΠΑΣΟΚ έχουν διαχωρίσει τη θέση τους. Και δεν είναι μόνο ο Ευάγγελος Βενιζέλος, αφού ακόμα και η Άννα Διαμαντοπούλου στράφηκε προσωπικά και με σκληρή κριτική εναντίον του κόβοντας τις γέφυρες. Μπορεί ο Ν. Ανδρουλάκης να δέχεται κριτική από όλους τους άλλοτε ανθυποψηφίους του για την ηγεσία (Γερουλάνο, Δούκα, Διαμαντοπούλου, ακόμη και από τον Κωνσταντινόπουλο), ωστόσο κανείς δεν είναι υπέρ της συνεννόησης με τον Μητσοτάκη.
Συνολικά, το αρνητικό υπόβαθρο για την κυβέρνηση διαμορφώνουν η απώλεια νομιμοποίησης στην κοινωνία, συνέπεια της μείωσης του επιπέδου διαβίωσης, και η εντεινόμενη δυσαρμονία με το εκλογικό σώμα. Τα χαμηλά ποσοστά της Ν.Δ. και η δυσκολία σχηματισμού κυβέρνησης την επόμενη ημέρα υπό τον Κ. Μητσοτάκη -αφού κανείς δεν συνεργάζεται μαζί του- κρατούν ανοιχτά τα σενάρια αλλαγής του εκλογικού νόμου (πρόσφατα άνοιξε το θέμα ο Νικήτας Κακλαμάνης) αλλά και τη συζήτηση για αλλαγή ηγεσίας ώστε να αρθεί το κυβερνητικό αδιέξοδο. Ωστόσο μέχρι τις εκλογές τα κλειδιά κρατά πάντα ο Κ. Μητσοτάκης.
Νέα κόμματα στο παιχνίδι
Στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς ο Αλέξης Τσίπρας κινείται για την ίδρυση νέου κόμματος που θα προβάλλει ως εναλλακτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Εκ των πραγμάτων και ανεξαρτήτως προθέσεων, το παιχνίδι των συνεργασιών και της σύγκλισης με τις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς είναι ανοιχτό. Ποια μορφή θα πάρει πριν ή μετά τις εκλογές θα φανεί, άλλωστε οι διεργασίες είναι σε εξέλιξη.
Ο Αντώνης Σαμαράς πάλι με το πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του επιβεβαίωσε ότι κινείται προς τη δημιουργία ενός νέου φορέα που θα ανασυγκροτήσει τη δεξιά παράταξη μετά τη «μητσοτακική μετάλλαξη της Ν.Δ.». Άσχετα με το αν επιβεβαιωθούν οι ευσεβείς πόθοι των συνεργατών του, θα αποσπάσει εκλογικό κοινό από τη Ν.Δ. και θα δώσει συνειδησιακό άλλοθι στους δεξιούς ψηφοφόρους που έχουν εγκαταλείψει το κόμμα. Ειδικά εάν, όπως αναφέρουν οι τελευταίες πληροφορίες, το εγχείρημα στέρξει και ο Κώστας Καραμανλής.
Η «παράφρων μεταβλητή του συστήματος» είναι το κόμμα της Μ. Καρυστιανού. Δίχως συγκροτημένο θεωρητικό πυρήνα, κινείται μεταξύ επιφανειακής «απολιτικοποίησης» και υπέρβασης της παρούσας πολιτικής συγκυρίας. Ωστόσο, παρά τα λάθη που έχει κάνει και την κριτική που έχει δεχθεί, η Μ. Καρυστιανού έχει ρεύμα στην κοινωνία. Η ίδρυση ενός κόμματος με βασικό αίτημα «τη δήμευση των περιουσιών των πολιτικών» και η απαλλαγή από «το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα» συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά σε μία απαυδισμένη κοινωνία. Εφόσον το πράξει, θα αλλάξει την εκλογική αριθμητική, καθώς αντλεί ψήφους από όλα τα νυν και υπό ίδρυση κόμματα (αν και λιγότερο από τη Ν.Δ.), αλλά θα επαναπροσδιορίσει και την πολιτική ατζέντα.