Η κυβέρνηση Πούτιν διαπραγματεύεται την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία με τους απεσταλμένους του Τραμπ αλλά χωρίς εκπροσώπους της Ουκρανίας, δηλαδή της χώρας που έχει υποστεί εισβολή, επίθεση και κατοχή.
Πρόκειται για πρωτοφανή διαδικασία δήθεν ειρήνης το να μην συνομιλούν απευθείας οι εμπλεκόμενες χώρες, διαδικασία που είναι στον αντίποδα εκείνης του Μινσκ το 2014. Τότε δεν συμμετείχαν οι ΗΠΑ, αλλά υπήρξε τετραμερές καθαρά ευρωπαϊκό σχήμα με Μέρκελ, Ολάντ, Πούτιν και Ποροσένκο, ολιγάρχη εκλεγμένο Πρόεδρο της Ουκρανίας, τον οποίον ο Πούτιν δεχόταν ως συνομιλητή, παρότι είχε προηγηθεί η εξέγερση της Πλατείας Μαϊτάν που είχε σημάνει το τέλος της προεδρίας του φιλορώσου Γιανούκοβιτς.
Πάλι καλά που οι Ευρωπαίοι παρουσίασαν μαζί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ δικό τους σχέδιο ειρήνευσης, το οποίο τελικά απέσυραν καθώς προκάλεσε την οργή της Μόσχας με δήλωση του ρώσου ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ ότι η Ευρώπη θέλει να αλλοιώσει το σχέδιο Τραμπ και να υπονομεύσει τις προσπάθειες για διευθέτηση.
Αναρωτιέμαι όμως αν το σχέδιο Τραμπ είναι τόσο αγαπητό στη Μόσχα, μπορεί να είναι δίκαιο για το Κίεβο; Απαντώ ότι είναι κραυγαλέα άδικο, αν και περιέχει στοιχεία που και το κίνημα ειρήνης θέλει, όπως η μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, που σημαίνει status ουδετερότητας για τη μεγάλη αυτή χώρα στην καρδιά της Ευρώπης. Άδικο το σχέδιο Τραμπ, διότι δικαιώνει εδαφικά τον εισβολέα και κατακτητή, σε ευθεία αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ, θα πρόσθετα και τις αρχές της διάσκεψης του Ελσίνκι, σοβιετικής έμπνευσης πριν από μισό αιώνα. Τι θα έλεγαν όμως κάποιοι στην Ελλάδα υποστηρικτές του σχεδίου Τραμπ αν παρουσιαζόταν σχέδιο λύσης του Κυπριακού με βάση τα τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής; Τι θα έπρεπε, λοιπόν, να κάνουν οι Ευρωπαίοι, να πιέσουν την κυβέρνηση της Ουκρανίας να αποδεχτεί το σχέδιο Τραμπ για να αποφύγουν την οργή της Μόσχας;
Τώρα, αν η εκλεγμένη με υψηλό ποσοστό, πλέον του 70%, ηγεσία της Ουκρανίας δεχτεί το σχέδιο Τραμπ ως βάση για διαπραγμάτευση και διάλειμμα ειρήνης, σε μας δεν πέφτει λόγος, αν και θα αποτελούσε κακό προηγούμενο και για εθνικά μας θέματα με τον Ερντογάν, φίλο του Πούτιν και του Τραμπ, απέναντί μας. Εννοείται ότι ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία ενδιαφέρει, πέραν των δύο εμπλεκόμενων κρατών και λαών, την Ευρώπη και όλο τον κόσμο, διότι για την Ευρώπη αποτελεί πηγή πολλών κρίσεων που υπονομεύουν τις ίδιες τις διαδικασίες πολιτικής ενοποίησής της, συμπεριλαμβανομένου και του στόχου απόκτησης κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, που θα αναδείκνυε την Ε.Ε. σε πόλο ειρήνης και σταθερότητας.
Κάτι τέτοιο, όμως, δεν επιθυμούν κυρίως ο Τραμπ και οι ακροδεξιοί ομοϊδεάτες του στην Ευρώπη, σαν τον Όρμπαν, τον Σαλβίνι και τη Λεπέν. Άρα, με το σχέδιό του για την Ουκρανία ο υποτιθέμενος πλανητάρχης πετυχαίνει με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια, αφενός να γυρίσει τον τροχό της Ιστορίας σε συνθήκες προ του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου όταν διαλυόταν η Κοινωνία των Εθνών και το απαραβίαστο των διεθνών συνόρων δεν αποτελούσε διεθνή νόμο παρά μόνο μετά την ίδρυση του ΟΗΕ το 1945.
Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι ο Τραμπ εχθρεύεται και τον ΟΗΕ, από οργανώσεις του οποίου έχει αποχωρήσει, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ενώ απείχε και από την πρόσφατη παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για το κλίμα COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας, την οποία δεν καταδέχτηκε ούτε ο Μητσοτάκης. Να δούμε αν θα πάει στην επόμενη, που θα γίνει στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Αφετέρου, με το σχέδιό του για την Ουκρανία ο Τραμπ επιβεβαιώνει την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στα θέματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, ακυρώνοντας πρακτικά κάθε ιδέα και κίνηση της Ε.Ε. προς τη στρατηγική της αυτονομία που δεν μπορεί να είναι μόνο στρατιωτική, σύμφωνη με τις αντιλήψεις της Δεξιάς, που δυστυχώς κυβερνά και στη Μόσχα, από όπου άλλοτε ξεκινούσαν πρωτοβουλίες ειρήνης και πυρηνικού αφοπλισμού παγκόσμιας εμβέλειας.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
