Γίναμε Ντουμπάι για κάποιες ημέρες, με την κυβέρνηση να διαφημίζει ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο και αυτομάτως σε μια πολύ ασφαλή χώρα, παρά τις απειλές της Τουρκίας. Λίγα εικοσιτετράωρα μετά την έλευση ογδόντα και πλέον Αμερικανών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων και τέσσερα κυβερνητικά στελέχη της διοίκησης Τραμπ, αλλά και μερικών ενεργειακών κολοσσών και αμερικανικών εταιρειών, ήρθε στην Αθήνα ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Και έτσι αρχίζει να αποκαλύπτεται μπροστά μας η αληθινή εικόνα και όχι αυτή που προσπαθεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση.
Τα κρυμμένα μυστικά της συμφωνίας με τον Ζελένσκι
Η έλευση Ζελένσκι στην Αθήνα (σήμερα Κυριακή) για να συναντηθεί με τον Κ. Μητσοτάκη είναι απολύτως αναμενόμενη. Διότι το σχέδιο προβλέπει ότι το αμερικανικό LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) θα κατευθυνθεί από την Αλεξανδρούπολη και μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει γενικώς να γεμίσει την Ευρώπη με αμερικανικό LNG, ζητώντας συγχρόνως από τα ευρωπαϊκά κράτη να συνεχίσουν να «αυτοκτονούν», κόβοντας κάθε σχέση με το φθηνότερο ρωσικό φυσικό αέριο και τροφοδοτώντας την ευρωπαϊκή οικονομία με εμφανώς ακριβότερο αμερικανικό LNG, το οποίο μάλιστα δεν είναι και επαρκές για να καλύψει τις ανάγκες της Ε.Ε.
Για την Ουκρανία, είναι πλέον ζήτημα ύπαρξης η υποδοχή του αμερικανικού LNG. O κ. Ζελένσκι ήρθε στην Αθήνα για να ολοκληρώσει τη διαπραγμάτευση για το LNG αλλά και για ακόμα έναν λόγο: να ζητήσει όπλα (ξανά) από την Ελλάδα. Άλλωστε ο κ. Μητσοτάκης έχει υποσχεθεί ότι η Αθήνα θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο αλλά και διμερώς. Ο υπουργός Άμυνας Ν. Δένδιας δηλώνει, βεβαίως, ότι οι δυνατότητες να παρασχεθεί βοήθεια προς την Ουκρανία είναι πλέον πολύ μικρές και συγκεκριμένες.
Από την έναρξη του πολέμου η Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη έχουν διαθέσει 177,5 δισ. ευρώ προς στήριξη της Ουκρανίας. Οι Μητσοτάκης και Ζελένσκι υπέγραψαν τον Οκτώβριο του 2024 μια διμερή συμφωνία ασφάλειας, αλλά ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν την έχει φέρει ακόμη προς κύρωση στη Βουλή, φοβούμενος και μια κρίση στο εσωτερικό της Ν.Δ. αλλά και τις αντιπολιτευτικές αντιδράσεις. Παρά τις πιέσεις, ο κ. Μητσοτάκης φοβάται επίσης ότι στη Βουλή θα αναγκαστεί να κάνει μια πλήρη συζήτηση για την Ουκρανία και θέλει να την αποφύγει. Έτσι έχουμε διάφορα μυστήρια ερωτήματα: Τι ακριβώς περιλαμβάνει η συμφωνία και γιατί, αφού ο Μητσοτάκης την υπέγραψε, δεν θέλει να τη φέρει στη Βουλή; Έχει, λοιπόν, σημασία τι θα ανακοινωθεί κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Ζελένσκι. Αργά ή γρήγορα ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρέπει να εγγράψει στον προϋπολογισμό 1,5 δισ. ευρώ για την Ουκρανία.
Τα πανηγύρια… και η ακριβή ενέργεια
Σε κάθε περίπτωση, η διέλευση του αμερικανικού LNG από την Ελλάδα μπορεί και να ωφελήσει τη χώρα μας σε διάφορα επίπεδα. Κερδίζει σε επίπεδο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό-διπλωματικό. Υπάρχουν οφέλη για την ελληνική ποντοπόρο ναυτιλία, αφού πλοία ελληνικής ιδιοκτησίας θα μεταφέρουν αμερικανικό LNG προς την Ευρώπη, χωρίς βεβαίως να ξέρουμε το ύψος των κερδών για το κράτος. Υπάρχει όφελος και σε γεωπολιτικό επίπεδο, αφού σίγουρα ένα τέτοιο σημείο (κόμβος διέλευσης ενέργειας) δεν γίνεται εύκολα στόχος. Στις λεπτομέρειες κρύβεται πάντα ο διάβολος, αλλά σε γενικές γραμμές υπάρχουν οφέλη.
Για το άλλο σκέλος όμως των πανηγυρισμών, δηλαδή για τις έρευνες και εξορύξεις βορείως της Κέρκυρας και αργότερα νοτίως της Κρήτης, κρατάμε μικρό καλάθι. Πρώτον, είμαστε πολύ μακριά χρονικά από την εμφάνιση πλεονεκτημάτων, και δεύτερον, δεν γνωρίζουμε καν το πραγματικό αποτέλεσμα των ερευνών. Υπάρχουν και πολλά ακόμα τεχνικά θέματα, τα οποία αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την αβεβαιότητα όλων των εγχειρημάτων. Το σίγουρο είναι ότι τα επόμενα πολλά χρόνια οι Έλληνες δεν μπορούν να περιμένουν κάποιο απτό όφελος. Θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε την ακριβότερη ενέργεια σε όλη την Ευρώπη. Οι πανηγυρισμοί που είχαν στόχο να θεωρήσουμε ότι θα γίνουμε Ντουμπάι είναι πράγματι προκλητικοί.
Οι αμερικανικοί όροι
Η συνεργασία με τις ΗΠΑ στην εποχή του Τραμπ δεν γίνεται χωρίς ανταλλάγματα. Οι Αμερικανοί που βάζουν τους όρους για όλα τα θέματα ζητούν να επιβάλουν το δικό τους LNG, απαιτώντας και να διακόψουμε κάθε σχέση με το ρωσικό αέριο (κάτι που δρομολογείται έτσι κι αλλιώς). Ζητούν όμως και τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα. Πρώτος στόχος, να χάσουν οι Κινέζοι (COSCO) το λιμάνι του Πειραιά.
Η αντιπαράθεση με την Τουρκία
Είναι αλήθεια ότι η Άγκυρα δεν βλέπει με καλό μάτι τις ελληνοαμερικανικές συμφωνίες σε διακρατικό ή επιχειρηματικό επίπεδο. O Ερντογάν θέλει να είναι αυτός ο καθοριστικός παίκτης για όλα στην περιοχή, ειδικά όταν αφορά την ενέργεια. Οι Αμερικανοί, όμως, του θέτουν όρους σκληρούς, τους οποίους δεν μπορεί να αποδεχθεί ο Ερντογάν. Πρωτίστως τη διακοπή της προμήθειας του ρωσικού φυσικού αερίου. Έτσι η Τουρκία χρησιμοποιεί και πάλι απειλές. Πρώτα ότι θα ξεκινήσει δικές της έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, υπονοώντας ότι θα το κάνει και νοτίως των ελληνικών νησιών (Κρήτη, Κάρπαθος, Ρόδος κ.ά.). Δεύτερον, παρουσιάζει τις θέσεις της για την Κύπρο, τονίζοντας ότι δεν διαπραγματεύεται τίποτε άλλο πέρα από την αποδοχή δύο κρατών στο νησί, δηλαδή την αναγνώριση του ψευδοκράτους στα Κατεχόμενα. Μέχρι πού μπορεί να φτάσουν οι τουρκικές αντιδράσεις μένει να το δούμε. Οι αντιφάσεις, όμως, είναι πολλές γιατί ούτε οι Αμερικανοί θέλουν να επιλύσουν κάποια ελληνοτουρκική διαφορά (ΑΟΖ, χωρικά Ύδατα κ.ά.), ενώ την ίδια ώρα οι Ευρωπαίοι (Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία, Σουηδία) στηρίζουν σε πολλά επίπεδα την Τουρκία. Και αυτό είναι ακόμα ένα αγκάθι για την πολιτική του Κ. Μητσοτάκη.
