«Λόγω της τρομερής, καταστροφικής ισχύος τους απεχθανόμουν να το κάνω, αλλά δεν είχα άλλη επιλογή!». Με τα λόγια αυτά ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στο Πεντάγωνο να επανεκκινήσουν οι δοκιμές πυρηνικών όπλων. Αναβιώνει έτσι μια υπαρξιακή απειλή που ο πλανήτης έλπιζε ότι είχε ξεχάσει. Ο πυρηνικός εφιάλτης επιστρέφει με το «γαϊτανάκι» των πυρηνικών δοκιμών στον απόηχο των επιδεινούμενων σχέσεων Ουάσιγκτον-Μόσχας λόγω Ουκρανίας. Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την ανακοίνωση Τραμπ ο Πούτιν είχε αναφερθεί σε ρωσικό πυρηνικό υπερόπλο, ενώ μετά τη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου η Μόσχα δήλωσε ότι θα ακολουθήσει κι εκείνη τον ίδιο δρόμο... Μια πολύ κακή εξέλιξη για το περιβάλλον αλλά και τη δημόσια υγεία.
Οι ΗΠΑ, που στις 16 Ιουλίου 1945 διεξήγαγαν στην πόλη Alamogordo του νότιου Νέου Μεξικού την πρώτη δοκιμή με τον κωδικό «Trinity», σταμάτησαν τις πυρηνικές δοκιμές το 1992 - η Ρωσία είχε προηγηθεί δύο χρόνια πριν, ενώ η Γαλλία είχε πάρει τη σχετική απόφαση το 1996, όπως και η Κίνα. Συνολικά, οι ΗΠΑ διεξήγαγαν 1.032 δοκιμές, ενώ ο αριθμός τους παγκοσμίως ανήλθε στις 2.000... Το τέλος τους, όμως, δεν σήμανε και το τέλος των καταστροφικών συνεπειών τους σε βάρος των οικοσυστημάτων του πλανήτη και της ανθρώπινης υγείας. Οι πυρηνικές δοκιμές προκαλούν σοβαρές και μεγάλης διάρκειας ζημιές στα εδάφη, στο νερό, απώλειες στη βιοποικιλότητα, αναταραχή στην ατμόσφαιρα (με την καταστροφή, π.χ., του όζοντος) κ.ά. Μειώνουν την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, δηλητηριάζουν τη φύση. Προκαλούν παράλληλα σοβαρά προβλήματα υγείας στους πληθυσμούς που έχουν την ατυχία να ζουν κοντά στις περιοχές όπου διεξάγονται - υψηλότερα ποσοστά καρκίνων και γενετικών ανωμαλιών. Επανειλημμένα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει σημάνει συναγερμό για σοβαρούς κινδύνους για την υγεία εξαιτίας της μακροχρόνιας έκθεσης ακόμη και σε χαμηλές δόσεις ακτινοβολίας...
«Η ακτινοβολία από τις πυρηνικές εκρήξεις δεν μπορεί να περιοριστεί γεωγραφικά, δεν σέβεται τα σύνορα καμίας χώρας και μπορεί να χρειαστεί να περάσουν χιλιάδες χρόνια μέχρις ότου διαλυθεί πλήρως. Είναι δύσκολο να προβλεφθούν και να ανιχνευθούν οι επιπτώσεις της ραδιενεργού κατακρήμνισης ή “μαύρης βροχής”, καθώς ο τρόπος διασποράς της είναι σύνθετος και επηρεάζεται έντονα από παράγοντες όπως ο άνεμος και οι καιρικές συνθήκες» εξηγεί η ICAN, η Διεθνής Εκστρατεία για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων, μία συμμαχία ΜΚΟ σε εκατό χώρες που προωθούν την προσχώρηση και την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων. Η ίδια περιγράφει πόσο πολύ επικίνδυνες είναι για το περιβάλλον και τους ανθρώπους οι δοκιμές πυρηνικών όπλων, φέρνοντας το παράδειγμα της μεγαλύτερης υπόγειας δοκιμής όλων των εποχών στο ρωσικό τμήμα της Αρκτικής το 1973. Η δοκιμή «προκάλεσε μια έκρηξη σεισμικού μεγέθους 6,97, η οποία πυροδότησε μια κατολίσθηση 80 εκατ. τόνων, φράζοντας δύο παγετώδη ρεύματα και δημιουργώντας μια λίμνη μήκους 2 χιλιομέτρων». Η ICAN εξηγεί ότι στην περιοχή Σεμιπαλατίνσκ, όπου η Σοβιετική Ένωση διεξήγαγε τις περισσότερες από τις πυρηνικές δοκιμές της, το έδαφος και η βλάστηση έχουν μολυνθεί σοβαρά με στρόντιο-90, καίσιο-137, πλουτώνιο-239, πλουτώνιο-240 και αμερίκιο-241. Οι υδάτινοι πόροι της περιοχής είναι μολυσμένοι με ουράνιο «σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από την ανώτατη τιμή των 15 µg/L που επιτρέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας»...
Και κάπως έτσι επανέρχεται, δυστυχώς, στην επικαιρότητα η γνωστή ρήση του πρώην γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, που συχνά κατήγγειλε τις πυρηνικές δοκιμές, λέγοντας ότι «δηλητηριάζουν το περιβάλλον και επίσης δηλητηριάζουν το πολιτικό κλίμα, γεννούν δυσπιστία, απομόνωση και φόβο»...
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
