Στην παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και στο καλάθι παροχών -που μαγειρεύεται ανάλογα με τα ποσοστά της Ν.Δ.- εναποθέτει το κυβερνητικό επιτελείο τις τελευταίες ελπίδες του για την αναστροφή της πτωτικής πορείας.
Προς τούτο, παράλληλα με το πακέτο παροχών το κυβερνητικό επιτελείο και τα διασυνδεδεμένα ΜΜΕ ήδη ξεκίνησαν τις διαρροές με στόχο την εκ προοιμίου απαξίωση των εξαγγελιών των άλλων πολιτικών αρχηγών, κυρίως του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ. Πέρα από τις παροχές που θα ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, το πολιτικό επιχείρημα είναι: «Ο πρωθυπουργός εξαγγέλλει μέτρα για την ενίσχυση της μεσαίας τάξης που επιτρέπουν τα υγιή δημοσιονομικά και το υπερπλεόνασμα, σε αντίθεση με την αντιπολίτευση που υπόσχεται λεφτόδεντρα και που το σύνολο των προτάσεών της δεν συνιστά αξιόπιστο πρόγραμμα εναλλακτικής διακυβέρνησης».
Παράλληλα, επιστρατεύει ξανά το φάντασμα του Αλέξη Τσίπρα -τροφοδοτώντας με τον μηχανισμό της φήμες περί ίδρυσης νέου κόμματος- προκειμένου να στρέψει την πολιτική συζήτηση από την κυβερνητική αποδρομή σε έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης στην Κεντροαριστερά. Εν ολίγοις, ανακύκλωση του ίδιου επιχειρήματος: Μπορεί να είναι μία αναποτελεσματική και διεφθαρμένη κυβέρνηση, αλλά δεν υπάρχει εναλλακτική.
Μπούμερανγκ
Το ύψος του πακέτου των παροχών και το μείγμα των μέτρων ακόμη τελεί υπό διαμόρφωση και συναρτάται με τις πολιτικές επιδιώξεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και από τα εκλογικά κοινά στα οποία στοχεύει. Από τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το πακέτο που ξεκίνησε από το 1,5 δισ. θα ξεπερνά τα 2 δισ., ενώ εξετάζεται η υλοποίησή του να γίνει με δόσεις προκειμένου να διατηρείται η προσδοκία των ψηφοφόρων. Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση θα στοχεύσει στα μεσαία εισοδήματα που δυσανασχετούν με την υψηλή φορολογία, η οποία έχει μείνει στα επίπεδα του 2019.
Ωστόσο, η σχετική συζήτηση τείνει να εξελιχθεί σε μπούμερανγκ για την κυβέρνηση καθώς απορρίπτονται το ένα μετά το άλλο σημαντικά μέτρα που θα μπορούσαν να βελτιώσουν το εισόδημα κυρίως των μισθωτών της μεσαίας τάξης. Έτσι απορρίφθηκε η ολική ή μερική τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας που θα συνιστούσε ουσιαστικό μέτρο φορολογικής δικαιοσύνης και βελτίωσης των εισοδημάτων. Με δεδομένο τον υψηλό πληθωρισμό οι αυξήσεις εισοδήματος εξανεμίζονται όχι μόνο από την ακρίβεια, αλλά και από την αλλαγή κλιμακίου. Το μέτρο όμως απορρίφθηκε λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους. Παράλληλα, έχουν απορριφθεί η 13η σύνταξη, όπως και -φυσικά για λόγους όχι μόνο οικονομικούς, αλλά και εξαιτίας ιδεοληψίας- η επιστροφή του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο. Η κυβέρνηση όμως δεν εξετάζει ούτε τη μείωση του ΦΠΑ σε επιλεγμένες έστω κατηγορίες προϊόντων με το επιχείρημα ότι δεν θα περάσουν στους καταναλωτές, στην πραγματικότητα γιατί θα μειωθούν τα έσοδα και το ετήσιο υπερπλεόνασμα. Το περιθώριο μικραίνει και τα μέτρα εντοπίζονται σε αλλαγές σε κάποιους από τους φορολογικούς συντελεστές. Παρομοίως η κυβέρνηση κινείται σε αλλαγές στη φορολόγηση των ενοικίων. Προκύπτει συνολικά ότι δεν θα αποστεί από την πεπατημένη των επιδομάτων για επιμέρους κατηγορίες πολιτών στις οποίες στοχεύει εκλογικά. Αναζητείται, και φυσικά θα κρατηθεί για την έκπληξη της τελευταίας στιγμής, το μέτρο που θα αποτελέσει το πολιτικό περιτύλιγμα και θα κάνει τη διαφορά στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ξεπεράσει τη δημοσκοπική καθίζηση.
Αντιμέτωπη με τις συνέπειες της εξαετίας
Η κυβέρνηση είναι αντιμέτωπη με τις συνέπειες της οικονομικής της πολιτικής την εξαετία. Το 9,2% που είναι αθροιστικά η αύξηση του ΑΕΠ δεν κατανεμήθηκε με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, αντίθετα μεγάλωσε τις ανισότητες. Αύξησε την κερδοφορία των επιχειρήσεων και τα εισοδήματα μιας περιορισμένης κοινωνικής κατηγορίας, κυρίως στελεχών, ενώ μέσω της υψηλής έμμεσης φορολογίας και της ακρίβειας οδήγησε σε μείωση του πραγματικού εισοδήματος ακόμη και κατηγορίες που πέτυχαν να αυξήσουν τις ονομαστικές τους αποδοχές. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η κυβέρνηση συγκράτησε την κοινωνική δυσαρέσκεια των λαϊκών στρωμάτων με τα πάσης φύσεως επιδόματα. Ακόμη και αυτό όμως έχει εξαντληθεί.
Ο πρωθυπουργός θα προβάλει υπέρμετρα τη βελτίωση των δεικτών απασχόλησης. Ωστόσο, η κοινωνία έχει ήδη περάσει στο επόμενο επίπεδο και θεωρεί δώρο άδωρο την απασχόληση που δεν συνοδεύεται με απολαβές που να εξασφαλίζουν μία αξιοπρεπή ζωή.
Ο πρωθυπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που να αφορούν το κόστος της ενέργειας, που μεταφέρεται σε όλο το φάσμα της παραγωγής και της κατανάλωσης και αποτελεί το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Ούτε, όμως, αλλαγές που να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια, που μέσω των καρτέλ και της έλλειψης ανταγωνισμού έχει αποκτήσει δομικά χαρακτηριστικά. Ενώ δεν έχει λύση και για την κρίση στέγης, εφόσον δεν θέλει να αγγίξει τις υψηλές συγκεντρώσεις ακίνητης περιουσίας και την ιδιωτική οικοδόμηση που είναι σε έξαρση.
Μη αναστρέψιμη πορεία
Συνολικά, πολύ απλά δεν είναι διατεθειμένος να αλλάξει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο οικονομικής διακυβέρνησης στο οποίο βασίστηκε τα τελευταία έξι χρόνια και απογείωσε την κερδοφορία μιας περιορισμένης κατηγορίας μεγάλων επιχειρήσεων, φίλων της ηγεσίας του κόμματος, και επέφερε διάχυση της διαφθοράς μέχρι τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας. Χαρακτηριστικό επ’ αυτού, οι απευθείας αναθέσεις δημόσιων έργων και υπηρεσιών που κατευθύνονται στους κομματικούς παράγοντες της Ν.Δ. και σε όσους συνδέονται μαζί τους.
Αρνητικός παράγοντας για την κυβέρνηση είναι οι υψηλές στρατιωτικές δαπάνες, παρά την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής ώστε να μην καταγράφονται στο έλλειμμα, αυξάνουν όμως το ήδη μεγάλο δημόσιο χρέος.
Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, το όποιο πακέτο διαμορφωθεί τελικά θα είναι too little too late όχι μόνο για τη διόρθωση της οικονομίας, αλλά και για την επιστροφή της Ν.Δ. σε τροχιά ανάκαμψης. Γι’ αυτό άλλωστε από τώρα ο επικοινωνιακός μηχανισμός εστιάζει στην αποδόμηση των προγραμματικών μέτρων που θα εξαγγείλουν το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ.
