Στις 28.7.2025 με ομόφωνη απόφασή του το Δημοτικό Συμβούλιο Καλλιθέας προχώρησε στη μετονομασία του 4ου Γενικού Λυκείου σε 4ο Γενικό Λύκειο «Νίκος Μπελογιάννης». Στον συγκεκριμένο χώρο βρίσκονταν μέχρι το 1966 οι φυλακές πολιτικών κρατουμένων, απ’ όπου τα ξημερώματα της 30ής Μαρτίου του 1952 πήραν τον Νίκο Μπελογιάννη και τους συντρόφους του για εκτέλεση.
Ο Νίκος Μπελογιάννης υπήρξε στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης και πολιτικός επίτροπος στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδος. Τον Δεκέμβριο του 1950 δρούσε παράνομα στην Ελλάδα (μιας και απαγορεύονταν η ύπαρξη και η δράση του ΚΚΕ) και συνελήφθη μαζί με άλλους συντρόφους του στους Αμπελόκηπους. Κατηγορήθηκε για συμμετοχή στον παράνομο κομματικό μηχανισμό και δικάστηκε δύο φορές: αρχικά περί «αντεθνικής δράσης» και στη συνέχεια για κατασκοπεία. Ένας εκ των στρατοδικών του ήταν ο μετέπειτα πραξικοπηματίας και μέλος του ΙΔΕΑ Γεώργιος Παπαδόπουλος…
Κατά τη διάρκεια των δικών του διακρίθηκε για την ψυχραιμία και τη ρητορική του δεινότητα, ενώ η απολογία του έμεινε ιστορική. Καταδικάστηκε σε θάνατο. Παρά την εκτεταμένη διεθνή κατακραυγή, ο Μπελογιάννης εκτελέστηκε τα ξημερώματα της Κυριακής 30 Μαρτίου 1952, ημέρας κατά την οποία δεν εκτελούνταν ποινές θανάτου. Η επιμονή στην εκτέλεσή του, παρά τις εκκλήσεις διεθνών προσωπικοτήτων όπως ο Πικάσο, ο Σαρτρ και ο Αϊνστάιν, τον κατέστησε σύμβολο των θυσιών των αγωνιστών για ελευθερία και δημοκρατία.
Η εικόνα του «ανθρώπου με το γαρίφαλο» πέρασε στη συλλογική συνείδηση ως σύμβολο ενός ανθρώπου που, χωρίς να απαρνηθεί τις πεποιθήσεις του, αντιμετώπισε τον θάνατο με αξιοπρέπεια και αξιοζήλευτο θάρρος. Η ιστορική αποτίμησή του σήμερα δεν ανήκει μόνο στην Αριστερά. Ανήκει σε κάθε πολίτη που τιμά τις αξίες του ανθρωπισμού, της ελευθερίας και της δημοκρατίας.
Η ομόφωνη απόφαση του Δήμου Καλλιθέας να δώσει το όνομα του Νίκου Μπελογιάννη στο συγκεκριμένο σχολείο ήταν χρέος στην Ιστορία της Ελλάδας και στη Δημοκρατία, όσο και αν αντιδρούν δήθεν φιλελεύθεροι δημοσιολογούντες που συμμαχούν με την Ακροδεξιά και θέλουν για πολλούς λόγους να αναθεωρήσουν την Ιστορία. Πρόκειται για μια απόφαση-τιμή στους αγώνες χιλιάδων ανθρώπων για δημοκρατία και ελευθερία, η οποία αποτυπώνεται στο όνομα του Νίκου Μπελογιάννη. Αξίζουν, επομένως, πολλά συγχαρητήρια και στον δήμαρχο Καλλιθέας Κώστα Ασκούνη και στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου. Με την πράξη τους αυτή απέδειξαν πως η ιστορική συνείδηση, η ιστορική αλήθεια, ούτε παραχαράσσεται ούτε έχει κομματικά σύνορα.
Η Καλλιθέα έκανε το καθήκον της, στέλνοντας ένα μήνυμα στη νέα γενιά, πως η Παιδεία δεν είναι μόνο απομνημόνευση, αλλά και υιοθέτηση αξιών, ειδικά στις συνθήκες που επικρατούν στις μέρες μας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Και όταν αυτές οι αξίες εκφράζονται από ανθρώπους σαν τον Νίκο Μπελογιάννη, δεν μπορεί να αγνοηθούν.
* Η Αναστασία Σαπουνά είναι αναπληρώτρια γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
