Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο τυφώνας «Μίλτον» σαρώνει τη Φλόριντα. Είχαν προηγηθεί φονικοί, καταστροφικοί τυφώνες σε ΗΠΑ, Ταϊβάν, Μεξικό. Μια συγκυρία που καθιστά εξαιρετική επίκαιρη πρόσφατη μελέτη Αμερικανών πανεπιστημιακών, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature και εξετάζει το πώς οι τροπικοί κυκλώνες αυξάνουν μακροπρόθεσμα τη θνησιμότητα της περιοχής που πλήττεται από τυφώνα.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ερευνητών Ρέιτσελ Γιάνγκ και Σόλομον Χσιάνγκ, «οι τροπικοί κυκλώνες είναι διαδεδομένοι παγκοσμίως και έχουν οικονομικές συνέπειες διαρκείας αλλά ο πλήρης αντίκτυπός τους στην υγεία παρέμενε άγνωστος». «Κανείς δεν γνώριζε ότι συνέβαινε αυτό» παρατήρησε η Γιάνγκ, λέγοντας ότι ένιωσε «μεγάλη έκπληξη και προβληματισμό» όταν διαπίστωσε τις καταστροφικές συνέπειες διαρκείας των τυφώνων στις κοινότητες. «Μετά από μια καταστροφή οι άμεσοι θάνατοι και οι ζημιές καταγράφονται και μελετώνται, αλλά οι μετέπειτα συνέπειες που εμμέσως προκαλεί η καταστροφή δύσκολα συνδέονται με το αρχικό γεγονός».
Η έρευνα αφορούσε 501 «ιστορικούς κυκλώνες» στις ΗΠΑ από το 1930 ως το 2015. «Παρατηρούμε σοβαρή αύξηση θνησιμότητας επί 15 χρόνια μετά από κάθε γεωφυσικό φαινόμενο». Ο μέσος όρος των επισήμως δηλωμένων θανάτων λόγω των τυφώνων είναι 24. Ωστόσο, αν ληφθούν υπόψη οι έμμεσοι θάνατοι των ετών που ακολούθησαν, ο μέσος όρος των θυμάτων στη διάρκεια των 85 ετών της έρευνας ανέρχεται, σύμφωνα με την έρευνα που στηρίζεται σε νέο στατιστικό μοντέλο, σε 7 με 11 χιλιάδες, δηλαδή 300 φορές περισσότερο σε σχέση με τα επίσημα στοιχεία. Η διαπίστωση αυτή σημαίνει, όπως τονίζεται στην έρευνα, ότι οι κυκλώνες επέφεραν μεγαλύτερη θνησιμότητα από ό,τι τα τροχαία, οι μεταδοτικές ασθένειες ή οι πολεμικές συγκρούσεις...
Η ίδια μαζί με τον Σόλομον Χσιάνγκ, ερευνητή στο Στάνφορντ, επί χρόνια προσπάθησαν να αποκλείσουν άλλες πιθανές ερμηνείες για τους αριθμούς αυτούς χωρίς να τα καταφέρουν. Κι ενώ η έρευνα δεν μπόρεσε να συνδέσει άμεσα πώς ένας τυφώνας οδήγησε σε αύξηση της θνησιμότητας, οι ερευνητές σκιαγράφησαν θεωρίες σχετικά με το πώς οι τυφώνες μπορεί να συνέβαλαν στην αύξηση των θανάτων αυτή την περίοδο: οικονομική αναστάτωση, καταστροφή υποδομών, αύξηση της ρύπανσης και του στρες, μετακίνηση εργαζόμενων. Και όχι μόνο. Η Γιάνγκ έδωσε το παράδειγμα ενός ατόμου που χρησιμοποίησε τις αποταμιεύσεις που προόριζε για τη σύνταξή του για να επισκευάσει το σπίτι του μετά από έναν τυφώνα και καταλήγει να μην έχει χρήματα για την υγεία του. Πολλοί άνθρωποι αγνοούν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τους που συνδέονται με τις συνέπειες ενός τυφώνα, εξήγησε η ίδια. Ενώ, σύμφωνα με την έρευνα, πιο εκτεθειμένος είναι ο μαύρος πληθυσμός. Γιατί ακόμη κι αν ληφθούν υπόψη άλλοι παράγοντες, η ζωή σε μια περιοχή που έχει πληγεί από τυφώνα προκάλεσε αύξηση κατά 15,6% των θανάτων μαύρων στις ΗΠΑ την περίοδο της έρευνας.
Με δεδομένο ότι η ανθρωπογενής κλιματική κρίση αναμένεται να επεκτείνει τους ισχυρούς τροπικούς κυκλώνες σε νέες περιοχές αυτό συνεπάγεται υψηλότερα ποσοστά θανάτων, παρατήρησε η Γιάνγκ μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Χωρίς να αρνείται τη σπουδαιότητα της έρευνας και την ορθότητα της μεθόδου, ο Στέφαν Μπέργκες, επιδημιολόγος στο Κέμπριτζ, που δεν μετείχε στην έρευνα, παρατήρησε ότι «οι ερευνητές θέτουν το ερώτημα: Τι θα συνέβαινε αν δεν υπήρχαν τυφώνες; Αλλά αυτός είναι παράγοντας που δεν μπορούμε να αλλάξουμε»...
Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων-Εξωτερικής Πολιτικής και Ευρωπαϊκής Ενέργειας, Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
