Σφοδρές αντιδράσεις στην διεθνή δημοσιογραφική κοινότητα έχει προκαλέσει η απόπειρα 7 κυβερνήσεων - συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης Μητσοτάκη - να νομιμοποιήσουν τις παρακολουθήσεις δημοσιογράφων με κατασκοπευτικά λογισμικά.
Σε ανακοίνωσή της, με αφορμή τις αποκαλύψεις ότι χώρες της Ευρώπης επιχειρούν να εισάγουν εξαιρέσεις στο νέο ευρωπαϊκό νόμο για την ελευθερία των ΜΜΕ (EMFA) -το τελικό κείμενο του οποίου αναμένεται να συμφωνηθεί την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου- προκειμένου να νομιμοποιήσουν τις παρακολουθήσεις, με το πρόσχημα της «απειλής για την εθνική ασφάλεια», η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (EFJ) καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απορρίψουν αυτό το «ανελεύθερο και κατασταλτικό αίτημα» - όπως το χαρακτηρίζει.
«Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (EFJ) καταδικάζει σθεναρά το αίτημα επτά κυβερνήσεων να νομιμοποιήσουν την παρακολούθηση δημοσιογράφων μέσω του νόμου της ΕΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης» τονίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση και προστίθεται, μεταξύ άλλων ότι, τουλάχιστον 7 κράτη μέλη της ΕΕ (Γαλλία, Ιταλία, Μάλτα, Ελλάδα, Κύπρος, Σουηδία και Φινλανδία) «πιέζουν τώρα ξανά για την εξαίρεση της «εθνικής ασφάλειας», που στην πραγματικότητα θα τους νομιμοποιήσει να κατασκοπεύουν δημοσιογράφους».
#EMFA Documents obtained by Investigate Europe show that 🇲🇹, 🇮🇹, 🇫🇷, 🇫🇮, 🇬🇷, 🇨🇾 & 🇸🇪 support the spying on journalists.
— EFJ (@EFJEUROPE) December 12, 2023
What exactly is their idea of media freedom?@Disclose_ngo @FTM_nl @investigate_eu https://t.co/S9CkYnKvQa
«Είμαστε βαθιά συγκλονισμένοι από τα αιτήματα αυτών των επτά κυβερνήσεων, οι οποίες αψηφούν τα ευρωπαϊκά νομικά πρότυπα ελευθερίας του Τύπου, όπως ορίζονται από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων», δήλωσε η πρόεδρος της EFJ Μάγια Σέβερ. «Η εισαγωγή μιας τέτοιας εξαίρεσης σε ένα κείμενο που ισχυρίζεται ότι προωθεί την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη είναι καθαρή πρόκληση. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απορρίψουν σθεναρά αυτήν την ανελεύθερη διάταξη, η οποία απειλεί όχι μόνο την προστασία των δημοσιογραφικών πηγών, αλλά και τη δημοκρατία» πρόσθεσε.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της EFJ
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (EFJ) καταδικάζει σθεναρά το αίτημα επτά κυβερνήσεων να νομιμοποιήσουν την παρακολούθηση δημοσιογράφων μέσω του νόμου της ΕΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. Το EFJ καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απορρίψουν αυτό το ανελεύθερο και κατασταλτικό αίτημα.
Οι διαπραγματεύσεις για τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA) ολοκληρώνονται. Την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου, ο τελευταίος τριμερής διάλογος θα ασχοληθεί μόνο με το Άρθρο 4 του EMFA και την ανάπτυξη spyware κατά δημοσιογράφων. Στο μεταξύ, το Investigate Europe, Disclose and Follow The Money αποκάλυψε έγγραφα, που δείχνουν ότι ορισμένες κυβερνήσεις (Γαλλία, Ιταλία, Μάλτα, Ελλάδα, Κύπρος, Σουηδία και Φινλανδία) θέλουν να νομιμοποιήσουν τις παρακολουθήσεις δημοσιογράφων σε περίπτωση απειλής για την εθνική ασφάλεια.
Όπως φαίνεται από ορισμένες σημειώσεις από το Συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων της ΕΕ που συνήλθε τον Νοέμβριο του 2023, που δημοσιεύθηκαν από την κοινοπραξία Investigate Europe, η Γαλλία, η Ιταλία, η Μάλτα, η Ελλάδα η Κύπρος, η Σουηδία και η Φινλανδία θέλουν να νομιμοποιήσουν τις παρακολουθήσεις δημοσιογράφων. Και το κάνουν χρησιμοποιώντας έναν νόμο που προστατεύει τη δημοσιογραφία, τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης. Η ιστορία χρονολογείται από τον Ιούνιο του 2023, όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εισήγαγε μια νέα εξαίρεση από τη γενική απαγόρευση ανάπτυξης λογισμικού κατασκοπείας κατά δημοσιογράφων. Αναφέρει ότι οι διατάξεις για την αποτελεσματική προστασία των δημοσιογραφικών πηγών «δεν θίγουν την ευθύνη των κρατών μελών για τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειας». Μια τέτοια εξαίρεση, που θα μετέτρεπε τα αρχικά συμφωνηθέντα μέτρα προστασίας σε άδεια κελύφη, απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όπως αναφέρει το κείμενο που ψηφίστηκε τον Οκτώβριο από τους ευρωβουλευτές, η ανάπτυξη spyware θα μπορούσε να αποφασιστεί μόνο από ανεξάρτητο δικαστή κατά περίπτωση.
Τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ πιέζουν τώρα ξανά για την εξαίρεση της «εθνικής ασφάλειας», που στην πραγματικότητα θα τους νομιμοποιούσε να κατασκοπεύουν δημοσιογράφους. Όπως γράφτηκε, για την Ιταλία η εξαίρεση αντιπροσωπεύει μια «κόκκινη γραμμή». Αν δεν επιτρεπόταν να κατασκοπεύει δημοσιογράφους, η ακροδεξιά κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι πιθανότατα θα απαγόρευε το EMFA.
Όπως αναφέρει το Investigate Europe, η Γερμανία ξεκίνησε μια προσπάθεια της τελευταίας στιγμής για να σώσει τον νόμο, αποφεύγοντας τη ρητή αναφορά της «εθνικής ασφάλειας». Ωστόσο, την Παρασκευή θα μπορούσαμε να γίνουμε μάρτυρες τριών σεναρίων: εάν αυτές οι συνομιλίες δεν καταλήξουν σε συμφωνία, ο νόμος μπορεί να καταρρεύσει, αφήνοντας ευάλωτες τις ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης σε όλη την Ευρώπη. Εάν επιτευχθεί μια μέση λύση, ο νόμος θα μπορούσε να θεσπίσει κρίσιμα βασικά μέτρα για την ελευθερία του Τύπου. Αλλά αν περάσει η «εξαίρεση για την εθνική ασφάλεια», ο νόμος θα κρύβει ένα επικίνδυνο κενό.
«Είμαστε βαθιά συγκλονισμένοι από τα αιτήματα αυτών των επτά κυβερνήσεων, οι οποίες αψηφούν τα ευρωπαϊκά νομικά πρότυπα ελευθερίας του Τύπου, όπως ορίζονται από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων», δήλωσε η Μάγια Σέβερ, Πρόεδρος της EFJ. «Η εισαγωγή μιας τέτοιας εξαίρεσης σε ένα κείμενο που ισχυρίζεται ότι προωθεί την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη είναι καθαρή πρόκληση. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απορρίψουν σθεναρά αυτήν την ανελεύθερη διάταξη, η οποία απειλεί όχι μόνο την προστασία των δημοσιογραφικών πηγών, αλλά και τη δημοκρατία».
