Τελικά, μόνο για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων δεν οργανώθηκε το άτυπο δείπνο της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου. Σύμφωνα με πληροφορίες από κύκλους των υψηλών προσκεκλημένων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τους είχε ενημερώσει για την έλευση του Προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Δεν τον εμφάνισε ως γκεστ σταρ στο παρά πέντε για να κλέψει την παράσταση. Προφανώς, δίνοντας και ο ίδιος το παράδειγμα -την προσφορά για εκπαίδευση των Ουκρανών πιλότων στα μαχητικά F-16 στην Καλαμάτα-, ανέλαβε να «δέσει» τους Βαλκάνιους ηγέτες στο ευρωατλαντικό αντιρωσικό μέτωπο. Και στο τέλος οι 11 ηγέτες των βαλκανικών χωρών -εντός και εκτός Ε.Ε., πλην Αλβανίας- συνυπέγραψαν τη Διακήρυξη των Αθηνών, στην οποία εκφράζουν την ακλόνητη υποστήριξή τους «στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακερ+αιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, με βάση τις αξίες της δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα». Μεταξύ άλλων, συμφώνησαν ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου και άλλες θηριωδίες, όπως οι επιθέσεις κατά αμάχων και η καταστροφή υποδομών, και ότι όλοι οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν». Κι επειδή η πρόσκληση έλεγε ότι αφορμή για το δείπνο ήταν η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, με την οποία η Ε.Ε. υποσχόταν να ανοίξει τις πόρτες της στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, εντάχθηκε και στη Διακήρυξη των Αθηνών μια παράγραφος που να λέει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επιταχυνθεί η πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε.
Έλλειψη στρατηγικής...
Το όλο στήσιμο του δείπνου που παρέθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης απογοήτευσε βαθύτατα τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ο οποίος και ως κυβέρνηση και ως αντιπολίτευση έχει δώσει μάχες για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Σκληρή ήταν η κριτική που έκανε στους πρωθυπουργικούς σχεδιασμούς, υπογραμμίζοντας πως με αυτό το δείπνο αναδείχθηκαν το δόγμα του «δεδομένου και πρόθυμου συμμάχου» καθώς και η λογική επικοινωνίας και μικροπολιτικής που ακολουθεί όλα αυτά τα χρόνια στην εξωτερική πολιτική, εις βάρος των συμφερόντων της χώρας.
Στην ανακοίνωση του γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ διαπιστώνεται ότι η συνάντηση δεν ανέδειξε καμία νέα πρωτοβουλία της Ελλάδας για τα Βαλκάνια -όπως η Ατζέντα της Θεσσαλονίκης και η ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών- που θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας σε μια περιοχή άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος και αυξανόμενης τουρκικής επιρροής. Αντιθέτως, περιορίστηκε σε μια γενικόλογη διακήρυξη για τη σημασία της διεύρυνσης, η οποία εστιάζει στο ουκρανικό και όχι στα Βαλκάνια.
Επιπλέον, η αξιωματική αντιπολίτευση στηλιτεύει την επικοινωνιακή εργαλειοποίηση του δείπνου για το εσωτερικό ακροατήριο και την αξιοποίηση της συνάντησης «για να διαφημιστεί ο αποκλεισμός του Αλβανού πρωθυπουργού σε σχέση με την απαράδεκτη στάση του στην υπόθεση Μπελέρη, τη στιγμή που λίγους μήνες πριν ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης εγκωμίαζε τον Έντι Ράμα στη μειονότητα ενόψει των εκεί δημοτικών εκλογών».
Θεωρεί, επίσης, προβληματικό ότι δεν υπήρξε ούτε καν συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας, πόσο μάλλον συνομιλίες για την τήρηση της Συμφωνίας των Πρεσπών, για νέες συμφωνίες ή έστω δέσμευση για κύρωση των παλιών. Όπως δεν υπήρξε μια κάποια πρωτοβουλία σε σχέση με τον ρόλο που θα μπορούσε να παίξει η Ελλάδα στο κοσοβαρικό, «όπου η πολιτική Μητσοτάκη περιορίζεται στην ταχεία και χωρίς στρατηγική αναβάθμιση των επαφών με το Κόσοβο».
...και υποκρισία
Αυτό που δεν ξεχνά ποτέ να καταγγείλει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι η εμμονή του Μητσοτάκη να αποσιωπά, ακόμη και σε μια συνάντηση για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, την ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία ξεπάγωσε αυτήν ακριβώς την προοπτική το 2018, ανοίγοντας τον δρόμο για την ειρήνη και την ανάπτυξη σε μια περιοχή που πήγαινε από το κακό στο χειρότερο.
Πρόθυμος και δεδομένος
Τη διαφωνία της εκφράζει η αξιωματική αντιπολίτευση και για την αναβάθμιση της εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο στην Ουκρανία. «Μέσω της κοινής δήλωσής του με τον Ουκρανό Πρόεδρο ο πρωθυπουργός δεσμεύει την Ελλάδα σε περαιτέρω στρατιωτική βοήθεια, σε διμερείς εγγυήσεις και σε στήριξη στην προοπτική για ένταξη στο ΝΑΤΟ, και δίνει ξανά διαπιστευτήρια ως πρόθυμος σύμμαχος για την προώθηση των υπερατλαντικών συμφερόντων επί ευρωπαϊκού εδάφους» υπογραμμίζει ο ΣΥΡΙΖΑ. Επισημαίνοντας ότι αυτές οι δεσμεύσεις επιφέρουν σοβαρούς κινδύνους για την Ελλάδα και αποδυναμώνουν τον ρόλο της ως πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί τα συμφέροντα της χώρας μας. Και χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στην Τουρκία στην κοινή δήλωση ή έστω προφορική αναφορά στο Κυπριακό από τον Ουκρανό Πρόεδρο και χωρίς καν να διεκδικεί και να εξασφαλίζει ουσιαστική στήριξη από τις ΗΠΑ στα ελληνοτουρκικά, σε διπλωματικό και αμυντικό επίπεδο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία αντιτίθεται κατηγορηματικά στην περαιτέρω άμεση στρατιωτική εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο στην Ουκρανία μέσω των ανωτέρω δεσμεύσεων, ειδικά δε στην επικίνδυνη για τη χώρα εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων από Έλληνες, η οποία, μάλιστα, σύμφωνα με τον Ουκρανό Πρόεδρο, αποτέλεσε πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και θυμίζει ότι η θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης «ήταν και είναι σαφής απέναντι στην παράνομη και αιματηρή ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, υπέρ των κυρώσεων και της δίωξης όσων κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, υπέρ της αλληλεγγύης στον ουκρανικό λαό, της ενταξιακής προοπτικής της Ουκρανίας στην Ε.Ε., της μεταφοράς ουκρανικών σιτηρών από ελληνικές εταιρείες και της ελληνικής συμβολής στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας». Ωστόσο, ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί «εξαιρετικά επικίνδυνο» το να εντείνει η Ελλάδα την άμεση στρατιωτική εμπλοκή της στον πόλεμο, να πρωτοστατεί στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, και μάλιστα με επιλογή της να απουσιάζει από πρωτοβουλίες για την ειρήνη όπως αυτή της Συνόδου στη Σαουδική Αραβία (5-6/8), στην οποία συμμετείχαν μέχρι και οι Βαλτικές, η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
