ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΑΣΑΠΗ
Φανταστείτε ένα κουτί χωρίς ανοίγματα, μέσα στο οποίο βρίσκεται μια γάτα. Υπάρχει ένας εξωτερικός μηχανισμός που παράγει ένα σωματίδιο, το οποίο προσκρούει σε ένα ημιδιαφανές κάτοπτρο. Εκεί έχει 50% πιθανότητα να διαπεράσει το κάτοπτρο και άλλη τόση πιθανότητα να ανακλαστεί. Αν το διαπεράσει, ενεργοποιεί έναν άλλο μηχανισμό στο εσωτερικό του κουτιού, ο οποίος σπάει μια φιάλη από την οποία απελευθερώνεται ένα δηλητήριο που σκοτώνει τη γάτα. Επειδή δεν ξέρουμε με βεβαιότητα πώς θα συμπεριφερθεί το σωματίδιο ή καλύτερα επειδή ξέρουμε πως υπάρχει ταυτόχρονα σε δύο επάλληλες καταστάσεις, δεν ξέρουμε και τη μοίρα της γάτας. Μέχρι να ανοίξουμε το κουτί για να δούμε τι κάνει η γάτα, έχουμε μια «υπέρθεση δύο καταστάσεων». Έχουμε, δηλαδή, στην ουσία δύο σύμπαντα, ένα σύμπαν με τη γάτα ζωντανή και ένα με τη γάτα νεκρή. Προτού ανοίξουμε το κουτί και παρατηρήσουμε το αποτέλεσμα του πειράματος, δεν μπορούμε να ξέρουμε τι συμβαίνει με τη γάτα. Άρα για εμάς η γάτα δεν είναι ούτε ζωντανή ούτε νεκρή, αφού τίποτε δεν συμβαίνει αν δεν το παρατηρήσουμε σε μια συγκεκριμένη θέση, άρα αφού ανοίξουμε το κουτί.
Αυτό είναι με δυο λόγια ένα από τα πιο διάσημα νοητικά πειράματα, το οποίο έχει μείνει στην ιστορία της φυσικής ως "Η γάτα του Σρέντιγκερ". Διατυπώθηκε από τον Έρβιν Σρέντιγκερ, έναν από τους θεμελιωτές της κβαντικής φυσικής τη δεκαετία του 1930, για να δείξει μια από τις θεμελιώδεις διαφορές των κανόνων της κβαντικής φυσικής από τους κανόνες της κλασικής φυσικής του «πραγματικού» κόσμου. Πολύ σχηματικά, θέλησε να τονίσει ότι κατά την κβαντική θεωρία τα σωματίδια δεν έχουν συγκεκριμένες ιδιότητες μέχρις ότου αυτές μετρηθούν από ένα όργανο μέτρησης. Ουσιαστικά, δηλαδή, μέχρι τη στιγμή της μέτρησής του ένα σωματίδιο μπορεί να υφίσταται σε πολλά σημεία ταυτοχρόνως. Μετά μια μέτρηση, όμως, το σωματίδιο αποκτά υπόσταση στη θέση στην οποία ανακαλύφθηκε, καταστρέφοντας την «υπέρθεση», δηλαδή την κατάσταση τού να βρίσκεται σε διάφορα μέρη ταυτόχρονα και αναγκάζεται να καταλάβει μια συγκεκριμένη θέση ή, καλύτερα, να μας αποκαλύψει, όχι τις πιθανές, αλλά τις πραγματικές τιμές της θέσης και της κινητικής του κατάστασης. Αυτά για τα σωματίδια υπό τους όρους της κβαντικής φυσικής.
Το ΠΑΣΟΚ «είναι η γάτα που είναι εφτάψυχη, που πιάνει ποντίκια και που θα καθοδηγήσει τις εξελίξεις» διαβεβαίωσε τους συνέδρους της νεολαίας του ο Ευάγγελος Βενιζέλος στο πρόσφατο συνέδριό της. Μια γάτα, η οποία, σύμφωνα με τους κανόνες της κβαντικής φυσικής και τις πολιτικές πρακτικές του κ. Βενιζέλου, μπορεί να βρίσκεται σε πολλές καταστάσεις και σε πολλά μέρη ταυτόχρονα, μέχρις ότου προσδιοριστεί μέσα από μια μέτρηση η κατάσταση και η θέση στην οποία βρίσκεται. Η γάτα ΠΑΣΟΚ, όπως η γάτα του Σρέντιγκερ, μπορεί να βρίσκεται ταυτόχρονα σε δύο καταστάσεις. Να ζει και συγχρόνως να μη ζει. Αφού στην υπέρθεση των καταστάσεων στην οποία βρίσκεται μονίμως, στη μία σώζοντας τη χώρα και στην άλλη μη σώζοντας τη χώρα, μπορεί η γάτα ΠΑΣΟΚ να είναι την ίδια στιγμή ζωντανή και νεκρή.
Σε κάθε περίπτωση, η επιβίωση της γάτας ΠΑΣΟΚ, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ψυχών της, απαιτεί να υπάρχουν δύο παράλληλα σύμπαντα. Ένα σύμπαν στο οποίο η φιάλη με το δηλητήριο δεν θα έσπαγε και ένα σύμπαν όπου η φιάλη θα έσπαγε και το δηλητήριο θα σκότωνε τη γάτα. Το ένα είναι το σύμπαν που συντηρεί η συγκυβέρνηση και το άλλο το σύμπαν που θα δημιουργήσουν οι εκλογές. Το ερώτημα της επιλογής του σύμπαντος που θα εξασφαλίσει την επιβίωση της γάτας -δυστυχώς για τον κ. Βενιζέλο- δεν έχει απάντηση πριν από την παρατήρηση του συμβάντος και το αποτέλεσμα πρέπει βέβαια να μετρηθεί ώστε να προσδιοριστεί η κατάσταση της γάτας. Σύμφωνα τουλάχιστον με την κβαντική θεωρία. Όσο για την πολιτική πραγματικότητα, το μέλλον φαίνεται μάλλον να είναι αβέβαιο για τα πολιτικά αιλουροειδή, ιδίως τα οικιακά όπως είναι οι γάτες.
