Όσο συνεχίζεται το σκωτσέζικο ντους της ουκρανικής κρίσης, με τις πληροφορίες περί ρωσικής εισβολής στις 16 Φεβρουαρίου να έχουν μεν διαψευσθεί στην πράξη, αλλά με τα τζαρτζαρίσματα στο Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία να διαδέχονται τις όποιες κινήσεις αποκλιμάκωσης, τόσο περισσότερο συνειδητοποιεί η ελληνική κυβέρνηση πόσο ανέτοιμη είναι να την αντιμετωπίσει. Είναι εξίσου ανέτοιμη με άλλες, λιγότερο... επιτελικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που εξαρτώνται από το ρωσικό φυσικό αέριο και που βεβαίως δεν έχουν ούτε τον χρόνο ούτε τις υποδομές να ισοφαρίσουν την πιθανή έλλειψή του με το ακριβό LNG που επιθυμούν διακαώς να πουλήσουν οι Αμερικανοί στην Ευρώπη. Όπως είναι και εξίσου αμήχανη, παρά τις ακατανόητα υπερήφανες δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η Ελλάδα αποτελεί “το τελευταίο φυλάκιο” της Δύσης προς ανατολάς, διότι αυτό επιτάσσει “η Ιστορία, ο πολιτισμός και η γεωγραφία μας”, με εκείνες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που έχουν κατανόηση και για τις απόψεις της Μόσχας, πλην όμως δεν τολμούν να το ξεστομίσουν ευθαρσώς μπροστά στους Αμερικανούς, αλλά και στους Ανατολικοευρωπαίους της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ που φοβούνται τη "ρωσική αρκούδα".
Επιπλέον, η Ελλάδα έχει και την ιδιαιτερότητα να διαθέτει ομογένεια στην Ουκρανία, στην περιοχή της Μαριούπολης, σχεδόν πάνω στη γραμμή “επαφής”. Μάλιστα, τον τελευταίο μήνα, ο αριθμός των ομογενών αυξάνεται συνεχώς, με κάθε νέα αναφορά του υπουργού Εξωτερικών. Ξεκίνησε από τις 100.000, μία μέρα πριν βρεθεί ο Νίκος Δένδιας στη Μαριούπολη, για να φτάσει στις 150.000 στις ομιλίες του στο Ελσίνκι και το Όσλο, στα μέσα της εβδομάδας που πέρασε. Αυτούς τους ανθρώπους, όσοι και να είναι, έχει υποχρέωση να τους προστατεύσει η μητέρα πατρίδα, εάν και εφόσον το ζητήσουν. Βέβαια, για την ώρα, σχεδόν κανείς δεν θέλει να αφήσει το σπίτι του, πλην όμως οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να έχουν στα συρτάρια τους κάποια σχέδια εκκένωσης. Άλλωστε, ο Μητσοτάκης τζούνιορ θα θέλει να μετρηθεί με την περιβόητη επιχείρηση “Χρυσόμαλλο Δέρας” του πατρός, το μακρινό 1993, όταν το ελληνικό κράτος είχε καταφέρει να εκκενώσει από την Αμπχαζία τους άμαχους ομογενείς που το ζήτησαν. Βέβαια, εκεί ο ελληνικής καταγωγής πληθυσμός ήταν πολύ μικρότερος από αυτόν της Μαριούπολης, ενώ και εκείνη η σύγκρουση δεν ήταν μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ, έστω μέσω αντιπροσώπων.
Χαμόγελα με τον Λαβρόφ
Στην ουκρανική κρίση η Ελλάδα δεν είναι με το μέρος των γερακιών, παρά τις συνεχείς διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού ότι είναι αξιόπιστος και δεδομένος σύμμαχος της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Γι' αυτό και τόσο ο Μητσοτάκης όσο και ο Δένδιας δεν ξεχνούν ποτέ να προσθέσουν ότι “θεωρούμε τη Ρωσία ως βασικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας”. Κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα, μάλιστα, ο Δένδιας φρόντισε να τονίσει, στο πλάι του οικοδεσπότη Σεργκέι Λαβρόφ, πως η Ελλάδα “ακούει με προσοχή τις αιτιάσεις της Ρωσίας για την ασφάλειά της”, πριν επαναλάβει ότι η Ε.Ε. είναι ενωμένη και μιλάει με μια φωνή. Κάτι που προφανώς δεν ισχύει, εάν αντιπαραβάλει κανείς το τι είπε -και τι δεν είπε- προχθές στη Μόσχα ο Δένδιας με το τι λένε τα γεράκια εντός της Ένωσης.
Αυτό που υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών στον Ρώσο συνομιλητή του ήταν ότι η Ελλάδα θεωρεί απαραίτητη την άμεση αποκλιμάκωση στην περιοχή, καθώς και την πλήρη εφαρμογή των Συμφωνιών του Μινσκ από όλες τις πλευρές. Το λες και τήρηση ίσων αποστάσεων μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. “Μια σύγκρουση στην Ουκρανία δεν θα έχει κανέναν νικητή” ήταν η κατακλείδα του Δένδια στη Μόσχα.
Το αγκάθι της Αλεξανδρούπολης
Όταν η κυβέρνηση υπέγραφε το 2021, με πολλά ταρατατζούμ, την αναθεωρημένη συμφωνία για τις βάσεις με τις ΗΠΑ -με την οποία παραχωρεί επ’ αόριστον στις αμερικανικές δυνάμεις ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ειδικά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης-, προφανώς δεν είχε σκεφτεί ότι θα έβαζε την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή μεγάλων ΝΑΤΟ-ρωσικών εντάσεων. Ή δεν το είχε αξιολογήσει ως προβληματικό ο πιστός σύμμαχος Μητσοτάκης.
Για την ώρα, οι Αμερικανοί δεν κάνουν χρήση αυτής της διευκόλυνσης - κάτι που ανακουφίζει το υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες να μην χαλάει την καρδιά της Ρωσίας. Ωστόσο, εάν επιβεβαιωθούν τα χειρότερα σενάρια για την Ουκρανία, η Αλεξανδρούπολη θα μπει στο κόλπο, με όποιες αρνητικές συνέπειες θα έχει αυτό στις παραδοσιακά καλές σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία. Για την ώρα, πάντως, η κυβέρνηση θέλει να πιστεύει ότι το ενδεχόμενο μιας θερμής σύγκρουσης θα αποφευχθεί - και συνεπώς δεν θα αναγκαστεί η Ε.Ε. να επιβάλει “επώδυνες” κυρώσεις στη Ρωσία. Κυρώσεις που θα είναι εξίσου επώδυνες για την ευάλωτη ελληνική οικονομία.
Την Παρασκευή, ο Λαβρόφ διαβεβαίωνε μπροστά στις κάμερες τον Δένδια ότι η Ρωσία είναι ένας αξιόπιστος εμπορικός εταίρος για την Ελλάδα, στέλνει κανονικά το συμπεφωνημένο φυσικό αέριο και είναι πρόθυμη να ανταποκριθεί σε κάθε περαιτέρω παραγγελία. Αυτό που δεν είπε -αλλά τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται- ήταν ότι ναι μεν οι Ρώσοι θέλουν να κρατήσουν τις στρόφιγγες ανοιχτές, αλλά αυτό εξαρτάται από τη στάση των Ευρωπαίων - και των Ελλήνων. Τουλάχιστον, έκανε τη χάρη στον Έλληνα ομόλογό του να δηλώσει ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να βοηθήσει για τη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στη βάση του διεθνούς δικαίου. Αλλά στο “καρφί” του Δένδια ότι η Τουρκία έχει ανεβάσει το τελευταίο διάστημα το επίπεδο των προκλήσεων έναντι της Ελλάδας εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι η προσοχή όλων είναι στραμμένη στην Ουκρανία, η έμμεση απάντηση του Λαβρόφ ήταν: τα παράπονά σου στους Δυτικούς συμμάχους σου “που φουσκώνουν τη φασαρία για τα δικά τους συμφέροντα”.
