Όλοι το έβλεπαν να έρχεται, τα στοιχεία «φώναζαν» και οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αγωνιούσαν: η Αττική βρίσκεται σήμερα στο σημείο όπου βρισκόταν πριν από μερικούς μήνες η βόρεια Ελλάδα, με τη μεγάλη διαφορά ότι αυτό το «τρίτο πανδημικό κύμα» ξεκινάει με την πληρότητα στις ΜΕΘ Covid να είναι πιο υψηλή σε σχέση με το προηγούμενο.
Αυτό που δεν φαίνεται να αλλάζει είναι η τακτική του υπουργείου Υγείας, το οποίο επιλέγει ξανά εμβαλωματικές λύσεις επειδή δεν φρόντισε να θωρακίσει επαρκώς τα δημόσια νοσοκομεία (πολλά από τα οποία εκτελούν και χρέη εμβολιαστικών κέντρων).
Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσω της Καθημερινής («Οι εφεδρείες των ΜΕΘ στη μάχη της Αττικής», 10.2.21) το υπουργείο ομολογεί πως, πέρα από την πρόθεση για «σταδιακή αύξηση των κλινών των δημόσιων νοσοκομείων για περιστατικά Covid-19», σχεδιάζεται η ανάπτυξη κλινών εντατικής στο «μοντέλο Θεσσαλονίκης», δηλαδή σε χώρους όπως χειρουργεία και σε άλλες ειδικές μονάδες. Κάτι που, όπως λένε στην ΑΥΓΗ πηγές της ΠΟΕΔΗΝ, υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει ξανά στα φαινόμενα ελλιπούς φροντίδας των ασθενών, όπως δηλαδή έγινε στη βόρεια Ελλάδα (βλέπε αναλυτικά το ρεπορτάζ της ΑΥΓΗΣ της Κυριακής 3 Ιανουαρίου).
Παρά το πάθημα του δεύτερου κύματος, η κυβέρνηση επιμένει να λογαριάζει ως ΜΕΘ χειρουργικές αίθουσες, αίθουσες ανάνηψης, καρδιοχειρουργικές μονάδες, αίθουσες κλινικών που έχουν μετατραπεί σε ΜΕΘ με υποτυπώδη εξοπλισμό.
Δεν υπάρχουν ΜΕΘ χωρίς γιατρούς και νοσηλευτές
Στο ίδιο δημοσίευμα σημειώνεται ότι στην Αττική οι κλίνες ΜΕΘ Covid είναι «σχεδόν 220», ενώ οι απλές κλίνες Covid ξεπερνούν τις 1.400. «Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να παραδοθούν και 80-90 νέες κλίνες ΜΕΘ από τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στα νοσοκομεία της Αττικής. Ήδη είναι έτοιμες και θα ενεργοποιηθούν, εφόσον χρειαστεί, 30 κλίνες στο ΚΑΤ».
Αν διαβάσουμε όμως κάτω από τις γραμμές -που προδιαθέτουν τον αναγνώστη της Καθημερινής για ένα ΕΣΥ... ετοιμοπόλεμο μπροστά στη νέα έξαρση της πανδημίας στην Αττική- η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Συγκεκριμένα, από τις 30 κλίνες ΜΕΘ στο ΚΑΤ αυτή τη στιγμή λειτουργούν μόνο οι 6, οι οποίες προστέθηκαν στις 7 που ήδη διέθετε το εν λόγω νοσοκομείο.
Γιατί; Διότι, ενώ το υπουργείο Υγείας συνέστησε 30 θέσεις γιατρών για τις ΜΕΘ, προκήρυξε μόνο τις 20. Από την προκήρυξη αυτή, μέχρι και τα εγκαίνια των κλινών από τον Κυριάκο Μητσοτάκη (4.2.21), δεν έχει προσληφθεί, σύμφωνα με τα στοιχεία στη Διαύγεια, ούτε ένας! Ενώ για τις (τουλάχιστον) 120 θέσεις νοσηλευτών που χρειάζονται οι 30 αυτές κλίνες δεν υπάρχει καμία προκήρυξη στον ορίζοντα για το ΚΑΤ ή άλλο νοσοκομείο, παρά την ύπαρξη των 1.000 τέτοιων θέσεων.
Αντίστοιχη είναι η γενική εικόνα από την περασμένη άνοιξη μέχρι σήμερα: με το άρθρο 54 του Ν. 4690/2020 (30.5.2020), συστάθηκαν 500 θέσεις γιατρών και 1.000 θέσεις νοσηλευτών για τις ΜΕΘ (νέες ή παλιές). Φτάσαμε στο τέλος Σεπτεμβρίου να προκηρυχθούν 400 θέσεις γιατρών, από αυτές 200 για τις ΜΕΘ, στις οποίες προστέθηκαν κακήν κακώς άλλες 100 από τους επιλαχόντες της προκήρυξης. Από αυτούς τους 300 γιατρούς έχουν μέχρι τώρα ενταχθεί στο ΕΣΥ μόνο οι 116!
Δεδομένου ότι, για να ανοίξει μία μονάδα, χρειάζεται από δύο με τέσσερις μήνες για την εκπαίδευση του προσωπικού, θα έπρεπε η διαδικασία να έχει ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο. Μόνο έτσι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν οι ΜΕΘ που παραδίδονται το τελευταίο διάστημα, ενόψει της νέας επικίνδυνης φάσης στην οποία μπαίνει η πανδημία.
«Το σίγουρο είναι ότι δεν έχει προσληφθεί το αναγκαίο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ώστε να λειτουργήσουν με ασφάλεια όλα τα νέα κρεβάτια ΜΕΘ που ανοίγουν. Έχουμε μετακινήσεις προσωπικού, είτε από τμήματα των νοσοκομείων είτε από άλλα νοσοκομεία, δεν μιλάμε για πρόσθετους διορισμούς» αναφέρει στην ΑΥΓΗ η πρόεδρος της ΟΕΝΓΕ Αφροδίτη Ρέτζιου.
Για παράδειγμα οι εργαζόμενοι του «Αγίου Σάββα» αντιδρούν στη μετακίνηση δύο εξειδικευμένων νοσηλευτριών από τη ΜΕΘ - ΜΑΦ του νοσοκομείου προς τη ΜΕΘ του ΚΑΤ.
Δεν αντικαθίστανται ούτε όσοι φεύγουν
Η κ. Ρέτζιου σημειώνει ότι αρκετοί από τους γιατρούς που έβαλαν υποψηφιότητα για τις 300 θέσεις που προαναφέραμε υπηρετούσαν ήδη ως επικουρικοί στο σύστημα Υγείας και κάποιοι από αυτούς στελέχωναν ΜΕΘ Covid. Άρα, για να δούμε πόσοι πραγματικά προστέθηκαν στο σύστημα, πρέπει να αφαιρέσουμε αυτούς τους γιατρούς, αλλά και όσους συνταξιοδοτήθηκαν σε αυτό το χρονικό διάστημα (κατά μέσον όρο συνταξιοδοτούνται 400 - 500 γιατροί τον χρόνο).
Το βασικό πρόβλημα κατά την κ. Ρέτζιου είναι ότι δεν προκηρύσσονται έγκαιρα οι θέσεις των γιατρών που είναι δεδομένο ότι θα συνταξιοδοτηθούν, με αποτέλεσμα να μην αντικαθίστανται άμεσα. Επίσης δεν μονιμοποιούνται οι ήδη υπηρετούντες επικουρικοί - συμβασιούχοι και παραμένουν τα μεγάλα κενά.
«Ακόμα και να διοριστεί το σύνολο όσων διεκδικούν τις 1.500 θέσεις γιατρών που έχουν προκηρυχθεί (σ.σ.: συνυπολογίζεται πλέον και η πρόσφατη προκήρυξη στην οποία αναφέρεται το ρεπορτάζ της ΑΥΓΗΣ της Παρασκευής 12.2), πάλι θα έχει καλυφθεί μόλις το 50% των κενών οργανικών θέσεων, όχι όμως και των πραγματικών αναγκών που είναι πολλαπλάσιες».
Η ΟΕΝΓΕ αντιδρά έντονα και στην εκ νέου μείωση των χειρουργικών επεμβάσεων κατά 80% στα δημόσια νοσοκομεία της Αττικής, λόγω της έκτακτης συνθήκης, κάτι που θα εκτινάξει τη βαριά νοσηρότητα και θνητότητα από χειρουργικές παθήσεις και θα ανοίξει πάλι πεδίο στους κλινικάρχες για κερδοσκοπία από χειρουργικές επεμβάσεις που δεν γίνονται στο ΕΣΥ.
Σε οριακό σημείο ήδη οι ΜΕΘ στην Αττική
Η επιδείνωση της κατάστασης στην Αττική φέρνει στον νου τη συζήτηση για το μεγάλο ποσοστό θανάτων από Covid εκτός ΜΕΘ, κυρίως στη βόρεια Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του δεύτερου κύματος.
Στις αρχές Δεκεμβρίου ο υπουργός Υγείας και ο πρωθυπουργός ανέφεραν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές ότι περίπου το 80% - 83% των ΜΕΘ (όχι για κορωνοϊό, αλλά γενικά) είναι πλήρες σε ημέρες όπου είχαμε 585 - 610 διασωληνωμένους. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση επιμένει ότι υπάρχουν 1.200 - 1.300 ΜΕΘ στο ΕΣΥ. Τα νούμερα δεν βγαίνουν.
Ο ΕΟΔΥ δεν δημοσιοποιεί τον αριθμό των θανάτων στις ΜΕΘ. Ωστόσο η αναγωγή των στοιχείων (ο αριθμός νεκρών, διασωληνωμένων και ασθενών που εξήλθαν από τις ΜΕΘ), σε συνάρτηση με το ποσοστό θνησιμότητας στις ΜΕΘ, είχε οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι πάνω από το 75% - 80% των θανάτων πραγματοποιείται εκτός ΜΕΘ. Δηλαδή πολλοί άνθρωποι που χρειάστηκαν ΜΕΘ στο δεύτερο κύμα δεν πρόλαβαν να πάνε στη Θεσσαλονίκη και πέθαναν στα επαρχιακά νοσοκομεία, πολλά εκ των οποίων δεν έχουν ΜΕΘ.
Το δεδομένο είναι ότι, σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, στην Αττική το σύνολο των ΜΕΘ κορωνοϊού είναι, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, 217 και σχεδόν κάθε μέρα το τελευταίο διάστημα το ποσοστό πληρότητας είναι περίπου 80%.
Για παράδειγμα την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου ήταν κενές μόνο οι 37 κλίνες (άρα μόνο το 17%). Στο νοσοκομείο «Σωτηρία» κατεγράφη ρεκόρ ασθενών στις ΜΕΘ (72 ασθενείς σε 84 κλίνες), ενώ στον «Ευαγγελισμό», λόγω των αυξημένων αναγκών, άνοιξε ξανά η Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας 12 κλινών, η οποία είχε κλείσει λόγω εργασιών ανακαίνισης.

Με μετακινήσεις υγειονομικών στελεχώθηκαν οι ΜΕΘ του «Σωτηρία»!
Μία συνολική εικόνα για την κατάσταση στα νοσοκομεία της Αττικής, τα οποία είναι στο κόκκινο, αλλά και την απουσία κυβερνητικού σχεδίου, δίνει στην ΑΥΓΗ ο Κώστας Λιβαδάς, μέλος του Δ.Σ. της ΕΙΝΑΠ και μέλος της Ε.Γ. της ΟΕΝΓΕ
Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό δουλεύει στα όριά του λόγω των τεράστιων ελλείψεων που δεν αναπληρώθηκαν εδώ και έναν χρόνο. Αυτό επιδεινώνεται και από το γεγονός ότι ένα ικανό μέρος του προσωπικού νόσησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας χωρίς να αντικαθίσταται από άλλο.
Η κυβέρνηση κάθισε πάνω στις «δάφνες» της ελαφράς υγειονομικής επίπτωσης του πρώτου κύματος και δεν πήρε κανένα μέτρο θωράκισης του ΕΣΥ.
Αντί να εκπονήσει ένα έκτακτο σχέδιο αντιμετώπισης της πανδημίας, που θα μπορούσε να συνδυάσει τις προτεραιότητες μεταξύ δημόσιας υγείας και οικονομίας, προτίμησε την τακτική του «βλέποντας και κάνοντας».
Αντί να προχωρήσει σε έναν ικανό και αναγκαίο, μεγάλο αριθμό μόνιμων προσλήψεων ιατρονοσηλευτικού προσωπικού από τον Μάιο κιόλας, ώστε να ενισχύσει τόσο την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας όσο και τα νοσοκομεία στις καίριες ειδικότητες που εμπλέκονται με την πανδημία, προκήρυξε 186 θέσεις ΜΕΘ αρχές Σεπτεμβρίου και άλλες 400 ειδικοτήτων και γιατρών ΜΕΘ αρχές Οκτωβρίου για τα νοσοκομεία μόνο, όταν η κατάσταση φαινόταν να χειροτερεύει, μετά την «ανεμελιά» του καλοκαιριού. Αυτή τη στιγμή είναι άγνωστος ο αριθμός των μόνιμων προσλήψεων σε ιατρικό προσωπικό από τις προκηρύξεις αυτές.
Άνοιξε 50 νέες κλίνες ΜΕΘ στο “Σωτηρία” και τις στελέχωσε με μετακινήσεις ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού από άλλα νοσοκομεία, αποψιλώνοντας τα ΤΕΠ από γιατρούς. Όσον αφορά τις άλλες κλίνες ΜΕΘ, άνοιξαν κλίνες ΜΕΘ και ΜΑΦ που δεν λειτουργούσαν, λόγω έλλειψης της αναγκαίας αναλογίας ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, με το ίδιο προσωπικό η με μη επαρκώς εκπαιδευμένο επικουρικό νοσηλευτικό προσωπικό.
- Δεν επέταξαν ιδιωτικές κλίνες ΜΕΘ για Covid περιστατικά.
- Δεν προχώρησαν σε συστηματική επιδημιολογική επιτήρηση του πληθυσμού, με δωρεάν πρόσβαση σε μοριακά τεστ, καλή ιχνηλάτηση των κρουσμάτων και περιοδικό έλεγχο σε εστίες συσσώρευσης σε χώρους εργασίας, μέσα μαζικής μεταφοράς, κλειστές δομές, σχολεία, ούτε καν στο υγειονομικό προσωπικό.
- Δεν προστάτευσαν τη μη Covid λειτουργία των νοσοκομείων, σχεδιάζοντας την παρακολούθηση των ήπια νοσούντων από την ΠΦΥ, με επίταξη των ιδιωτών γιατρών και ιδιωτικών κλινικών με όρους δημοσίου συμφέροντος, αλλά μετέτρεψαν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ σε νοσοκομεία μίας νόσου.
Αυτή τη στιγμή η λοιπή νοσηρότητα έχει εκτιναχθεί λόγω αυτής της τακτικής και λόγω της μείωσης των χειρουργείων κατά 80%.