ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ
Αντιφατικός είναι ο λόγος του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στην Ευρώπη, τα πρώτα εικοσιτετράωρα μετά την «καρατόμιση» του πρωθυπουργού Αχμετ Νταβούτογλου από το αξίωμά του. Ο Τούρκος πρόεδρος στις πρώτες δηλώσεις του εμφανίστηκε να μην έχει διάθεση συνεργασίας με την Ευρώπη, σε ό,τι αφορά την αλλαγή του αντιτρομοκρατικού νόμου, αλλά και τη γενικότερη εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας για το προσφυγικό.
«Λυπάμαι που το λέω, αλλά θα τραβήξουμε τον δρόμο μας και εσείς τον δικό σας», σημείωσε σε δηλώσεις του αναφερόμενος στους Ευρωπαίους εταίρους της χώρας του. Στο εσωτερικό της Ευρώπης, τόσο σε επίπεδο πολιτικών στελεχών, όσο και σε επίπεδο διπλωματών, η απομάκρυνση Νταβούτογλου αντιμετωπίστηκε με επιφυλακτικότητα. Κοινή είναι η πεποίθηση όλων των πλευρών πως η ούτως ή άλλως ρευστή συμφωνία με την Τουρκία, γίνεται ακόμα πιο δύσκολη στην εφαρμογή της με τον απρόβλεπτο Ερντογάν.
Πάντως χθες ο Τούρκος πρόεδρος σε γραπτή δήλωσή του προχώρησε σε ολική μεταστροφή. Όχι μόνο έριξε τους τόνους, αλλά ανέφερε πως για την Τουρκία η ένταξη στην Ε.Ε. αποτελεί στρατηγικό στόχο. Μάλιστα εξέφρασε την ελπίδα πως η απελευθέρωση θεωρήσεων εισόδου με την Ε.Ε. θα επιταχύνει τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας. Ήδη η Κομισιόν έχει εισηγηθεί προς τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. να απελευθερώσουν τις θεωρήσεις εισόδου, ωστόσο δεν θα πρέπει να παραβλέπεται η αντίδραση που υπάρχει ως προς αυτό, στο εσωτερικό πολλών χωρών. Να σημειωθεί ότι ο Αχμέτ Νταβούτογλου ήταν υποστηρικτής της συμφωνίας, ενώ άνοιξε τον δρόμο των επαφών της Τουρκίας με την Ευρώπη, οι οποίες είχαν παγώσει εδώ και αρκετά χρόνια. Η γερμανική πλευρά τον θεωρούσε αξιόπιστο συνομιλητή και γι' αυτό μέσα σε λίγους μήνες η Άνγκελα Μέρκελ επισκέφτηκε δύο φορές την Άγκυρα.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, στις Βρυξέλλες έχουν αρχίσει ήδη να σχεδιάζουν εναλλακτικό σχέδιο για το προσφυγικό, στην περίπτωση που ο Ερντογάν με τη στάση του καταργήσει τη συμφωνία. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά και δεν διαψεύστηκαν από καμία πηγή, αν καταρρεύσει η συμφωνία, τότε οι αιτούντες άσυλο θα παραμείνουν στα ελληνικά νησιά και όσων η αίτηση απορριφθεί θα απελαύνονται στις χώρες τους. Τα ίδια δημοσιεύματα σημείωναν πως σε μια τέτοια περίπτωση τα 6 δισ. δολάρια που θα έπαιρνε η Τουρκία θα τα πάρει η Ελλάδα.
Πάντως, το τελευταίο διάστημα η συμφωνία με την Τουρκία εφαρμόζεται κανονικά, χωρίς παρεκκλίσεις από καμία πλευρά. Οι προσφυγικές ροές έχουν διακοπεί από τα παράλια της Τουρκίας προς τα νησιά του Αιγαίου. Βέβαια, με πολύ αργούς ρυθμούς οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αποδεχτεί πρόσφυγες, βάσει της συμφωνίας, κάτι που επισημαίνει η ελληνική πλευρά σε όλα τα επίπεδα.
Σε κάθε περίπτωση, σε πολλές χώρες η άνοδος της Ακροδεξιάς και η υιοθέτηση από ορισμένους σοσιαλδημοκράτες της ατζέντας της, έχουν προκαλέσει πολλές αντιδράσεις. Τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η Αυστρία, που την ημέρα της παραίτησης του καγκελάριου Φάινμαν ξεκίνησε το χτίσιμο φράχτη στο πέρασμα Μπρένερ. Μπορεί η αποδοκιμασία του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να ήταν έντονη, καθώς έκανε λόγο για «πολιτική καταστροφή», ωστόσο, δύο εβδομάδες πριν τις επαναληπτικές εκλογές και δεδομένων των ανοδικών ποσοστών των ακροδεξιών, ο φράχτης θεωρείται σίγουρο πως θα ολοκληρωθεί πολύ γρήγορα. «Οτιδήποτε μπλοκάρει το πέρασμα Μπρένερ δεν θα έχει μόνο οικονομικές, αλλά κυρίως σοβαρές πολιτικές συνέπειες», τόνισε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
