ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ, ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Άμεση σύγκληση συνόδου κορυφής των χωρών - μελών της Ευρωζώνης θα ζητήσει σήμερα ο πρωθυπουργός από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση της συμφωνίας του Ιουλίου για την Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να συνοδεύσει το αίτημά του και με επιστολή στην οποία θα τονίζει ότι "η σύνοδος είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση εφαρμογής των συμφωνηθέντων".
Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού έρχεται ως αποτέλεσμα της αναβολής της συνεδρίασης του Eurogroup, από τη Μ. Πέμπτη που προγραμματιζόταν, για μετά το Πάσχα, μετά την εμπλοκή που έχει δημιουργηθεί στη διαπραγμάτευση λόγω των επίμονων αιτιάσεων του ΔΝΤ για νομοθέτηση προληπτικών μέτρων και παρά την πρόταση της ελληνικής πλευράς για αυτόματο μηχανισμό περικοπής δαπανών.
Η εμπλοκή αυτή παρουσιάζεται μολονότι θεωρείται δεδομένο ότι έχει ολοκληρωθεί η συζήτηση για τα 5,4 δισ. μέτρων που είχαν συμφωνηθεί εξαρχής με τους Ευρωπαίους. Εκκρεμεί αντίθετα το ζήτημα των έκτακτων μέτρων (εφεδρικών) 3,5 δισ. που προστέθηκαν μετά τις πιέσεις του ΔΝΤ. Σχετικά με αυτό οι θεσμοί φαίνεται να έχουν διαφορετικές ταχύτητες αποδοχής της πρότασης που έκανε η κυβέρνηση.
Τις προηγούμενες μέρες η ελληνική κυβέρνηση εξήγησε στους θεσμούς ότι το ελληνικό δίκαιο δεν προβλέπει νομοθέτηση υπό αίρεση, με την παρουσία στη διαπραγμάτευση του διευθυντή του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού Δημήτρη Τζανακόπουλου και του γραμματέα του υπουργικού συμβουλίου Μιχάλη Καλογήρου, οι οποίοι είναι αμφότεροι νομικοί. Ταυτόχρονα η ελληνική πλευρά ανέλυσε την πρόταση της για αυτόματο μηχανισμό περικοπής δαπανών σε περίπτωση απόκλισης από τους στόχους, το οποίον κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ως "δημοσιονομικό διορθωτή".
Επί της ουσίας πρόκειται για μια οριζόντια μείωση των δαπανών όλων των υπουργείων κατά το ίδιο ποσοστό (μεταξύ αυτών οι μισθοί και οι συντάξεις), από τον οποίο θα εξαιρούνται ελάχιστα κονδύλια που σχετίζονται με συγκεκριμένες ευαίσθητες κατηγορίες, ενώ θα βρίσκεται στην ευχέρεια της Ελλάδας να αντιπροτείνει άλλα μέτρα, αν μπορεί να τα παρουσιάσει άμεσα.
Σε αντίθετη περίπτωση, ο μηχανισμός θα τίθεται σε εφαρμογή από το Συμβούλιο Δημοσιονομικής Πολιτικής, το οποίο θα λειτουργεί χωρίς πολιτική παρέμβαση. Επίσης ο μηχανισμός αυτός θα είναι συμμετρικός, δηλαδή θα προβλέπει αντίστοιχη αύξηση δαπανών σε χρονιές που παρουσιάζεται πλεόνασμα και θα ενεργοποιείται ανάλογα με τα στοιχεία που θα ανακοινώνει η Eurostat κάθε Απρίλιο.
Σύμφωνα με πηγές της ελληνικής κυβέρνησης, η πρόταση της Ελλάδας φαίνεται να συναντά θετική ανταπόκριση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αντιθέτως, η εκπρόσωπος του ΔΝΤ Ντέλια Βελκουλέσκου φερόταν να μην μένει ικανοποιημένη από την ελληνική πρόταση. Εξάλλου είναι γνωστό ότι το Ταμείο επιθυμεί να προσδιοριστούν με συγκεκριμένο τρόπο τα μέτρα που θα τεθούν σε εφαρμογή σε περίπτωση αποκλίσεων από τους στόχους, στην κατεύθυνση όσων ζητούσε το προηγούμενο διάστημα (περικοπές μισθών στον δημόσιο τομέα, μειώσεις μισθών, μείωση αφορολόγητου).
Επίσης ζητάει να γίνεται αξιολόγηση της πορείας των δημοσιονομικών μεγεθών ανά τρίμηνο και όχι ανά έτος (βάσει των οποίων θα κρίνεται αν υπάρχουν τυχόν αποκλίσεις). Προκειμένου να λυθούν αυτές οι διαφορές, οι θεσμοί ζήτησαν χρόνο για διαβουλεύσεις με τους πολιτικούς προϊσταμένους.
Σε κάθε περίπτωση ο κίνδυνος για την ελληνική πλευρά είναι υπάρξει μια νέα υποχώρηση των Ευρωπαίων στις πιέσεις του ΔΝΤ, με ορατό το ενδεχόμενο μιας μεικτής λύσης: κάποιο μέρος των μέτρων να είναι με προσδιορισμένες παρεμβάσεις, όπως τις ζητάει το Ταμείο, και ένα μέρος μέσω του μηχανισμού που προτείνει η Ελλάδα.
Από τη συμφωνία κατά 95%, στην αναβολή
Παρά την απόφαση του προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ να μην συγκαλέσει την έκτακτη συνεδρίαση που είχε προαναγγείλει για τη Μ. Πέμπτη, οι Βρυξέλλες βλέπουν συνέχιση των διαβουλεύσεων μεταξύ της Αθήνας και του κουαρτέτου με στόχο την επίτευξη συμφωνίας και την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, δεν επιτεύχθηκε «αρκετή πρόοδος» μεταξύ των θεσμών και των ελληνικών αρχών έτσι ώστε να είναι σε θέση το Eurogroup να εξετάσει το ζήτημα. Ωστόσο, όπως τονίζει ο ίδιος, τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης ζήτησαν από το κουαρτέτο και την Αθήνα να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για το πακέτο των εφεδρικών μέτρων.
«Χρειάζεται περισσότερος χρόνος» ανέφερε ο Μισέλ Ρέινς, εκπρόσωπος του Γερούν Ντάισελμπλουμ, σε ανάρτησή του στο Twitter, με την οποία ανακοίνωσε χθες το βράδυ την απόφαση να μη συγκληθεί το έκτακτο Eurogroup. Η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης για την πρώτη αξιολόγηση, το πακέτο των εφεδρικών μέτρων και το χρέος θα γίνει «σε μεταγενέστερο στάδιο», συμπλήρωσε στην ίδια ανάρτηση.
Πηγή των θεσμών εξηγούσε πάντως χθες πως η απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές είναι αρκετά μεγάλη σε ό,τι αφορά τη θεσμοθέτηση και τη φύση των υπό συζήτηση προληπτικών μέτρων. Όπως σημείωνε, η πρόταση της ελληνικής πλευράς για δημιουργία ενός μηχανισμού αυτόματης περικοπής δαπανών σε περίπτωση που δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι πρωτογενούς πλεονάσματος απέχει σημαντικά από αυτό που ζήτησε το Eurogroup από τους θεσμούς, δηλαδή τη νομοθέτηση από τώρα συγκεκριμένων μέτρων που θα εφαρμοστούν αυτόματα σε περίπτωση μη επίτευξης του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018.
Αυτό φαίνεται να ανατρέπει τη δήλωση που έκανε την Παρασκευή, λίγο μετά το Eurogroup, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, στην οποία είχε τονίσει: "Δεν μπορούμε, δεν πρόκειται -και ούτε καν επιθυμούμε- να υπερβούμε νομικούς περιορισμούς που υπάρχουν στην Ελλάδα».
Λίγο πριν από τη χθεσινή συνάντηση των επικεφαλής των θεσμών με τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ είχε δηλώσει σχετικά με το αν θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη το επίμαχο Eurogroup ότι αυτό θα γίνει μόνο «εάν υπάρχει πιθανότητα» επιτυχίας. «Εάν όχι, απλά θα χρειαστούμε επιπλέον χρόνο», πρόσθεσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ολλανδική τηλεόραση RTL-Z, όπως και έγινε τελικά.
Επίσης περιέγραψε τα σημεία συγκλίσεων και αποκλίσεων μεταξύ Ελλάδας και δανειστών: «Έχει επιτευχθεί συμφωνία κατά 95% αναφορικά με το κανονικό πακέτο μεταρρυθμίσεων. Αφορούν μία σειρά μεγάλων μεταρρυθμίσεων που θα επαναφέρουν σε τροχιά τον προϋπολογισμό, όπως μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό. Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε για αυτά».
«Είπαμε επίσης ότι, επειδή υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες και επειδή το ΔΝΤ είναι πιο απαισιόδοξο για την προοπτική της ελληνικής οικονομίας, πρέπει να έχουμε ένα πακέτο προληπτικών μέτρων. Εργαζόμαστε σε αυτό τώρα» ανέφερε και πρόσθεσε ότι, όταν και τα δύο μέρη ολοκληρωθούν, τότε μπορεί να γίνει η συζήτηση για το χρέος.
Αποφασισμένη η κυβέρνηση να μην υποχωρήσει
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η διαπραγμάτευση "έχει κλείσει ως προς τα μέτρα 3% (ή 5,4 δισ.) του ΑΕΠ που προβλέπει η συμφωνία του περασμένου Ιουλίου με στόχο πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018". Από αυτά έχουν υλοποιηθεί ήδη μέτρα που αντιστοιχούν σε 2,8 δισ., ενώ τα υπόλοιπα μέτρα, ύψους 2,6 δισ., θα ληφθούν το διάστημα των επόμενων 2,5 ετών, με μέση ετήσια επιβάρυνση 1,1 δισ., επισήμαιναν οι ίδιες πηγές, τονίζοντας:
"Η ελληνική πλευρά έχει κατοχυρώσει όλες τις κόκκινες γραμμές που έθεσε σε αυτή τη φάση της διαπραγμάτευσης και αφορούν την προστασία των συντάξεων, την προστασία της πρώτης κατοικίας, το αφορολόγητο και την προστασία των χαμηλότερων στρωμάτων στην ασφαλιστική και τη φορολογική μεταρρύθμιση".
Σχετικά με τα έκτακτα ή εφεδρικά μέτρα επέρριπταν την ευθύνη για τη συζήτηση γύρω από αυτά στην αναιτιολόγητη επίμονη του ΔΝΤ. "Το ΔΝΤ, παραβλέποντας τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, αμφισβητεί ότι με τα μέτρα αυτά είναι εφικτός ο στόχος για πλεόνασμα 3,5% στο 2018. Το ζήτημα αυτό αποτελεί στοιχείο διαφωνίας ανάμεσα στο ΔΝΤ και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς".
Επίσης, εξηγούσαν ότι "προκειμένου να επιτευχθεί συμβιβασμός ανάμεσα στο ΔΝΤ και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ώστε να παραμείνει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, το πρόσφατο Eurogroup ζήτησε να υπάρξει η δυνατότητα κάλυψης ενδεχόμενων αποκλίσεων από τους στόχους με τρόπο που θα είναι α) αυτόματος, β) αξιόπιστος, γ) αντικειμενικός και δ) θεσμοθετημένος", καθώς και ότι το Ταμείο "επιμένει ότι η Ελλάδα πρέπει να νομοθετήσει προληπτικά μέτρα", τα οποία θα ληφθούν σε περίπτωση απόκλισης από τον στόχο του προγράμματος.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, "η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι η νομοθέτηση υπό αίρεση είναι αντίθετη με το ελληνικό Σύνταγμα και με το διεθνές νομικό σύστημα. Οι νόμοι που ψηφίζονται στο ελληνικό κοινοβούλιο έχουν άμεση εφαρμογή και η ισχύς τους παύει μόνο με άλλον νόμο".
Επιπλέον οι πηγές αυτές τόνιζαν πως "η ελληνική κυβέρνηση έχει καταθέσει ολοκληρωμένη επιχειρηματολογία, με την οποία τεκμηριώνεται ότι η νομοθέτηση προληπτικών μέτρων είναι αρνητική για το οικονομικό κλίμα καθώς προεξοφλεί την αποτυχία του προγράμματος και αποτρέπει τις επενδύσεις".
Από εκεί και πέρα οι κυβερνητικές πηγές προσέθεταν: "Η Ελλάδα έχει αντιπροτείνει την θεσμοθέτηση ενός μόνιμου μηχανισμού αυτόματης διόρθωσης των δημοσιονομικών μεγεθών, που θα ενεργοποιείται σε περίπτωση απόκλισης από τους στόχους. Ο μηχανισμός αυτός καλύπτει πλήρως τις τέσσερις παραπάνω προϋποθέσεις που έθεσε το Eurogroup".
Σύμφωνα με πληροφορίες της "Αυγής", ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος είχε την ευκαιρία να μιλήσει κατ' ιδίαν με την επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ λίγο μετά το Eurogroup επισημαίνοντας ότι η ελληνική πρόταση πληροί αυτά τα κριτήρια.
Σήμερα το πρωί αναμένεται να πραγματοποιηθεί σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό με τους επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας και κορυφαίους υπουργούς, προκειμένου να εξεταστεί η κατάσταση, καθώς και τα επόμενα βήματα στα οποία θα προχωρήσει η κυβέρνηση στο πεδίο της πολιτικής διαπραγμάτευσης. Σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση εμφανίζεται ανυποχώρητη στις πιέσεις για νομοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων και τονίζει ότι θα επιμείνει στην πρόταση για τον "δημοσιονομικό διορθωτή".
Τις τελευταίες μέρες έχει υπάρξει, εξάλλου, απόλυτη συμφωνία και συσπείρωση των κομματικών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ στην ίδια κατεύθυνση.
Ομπάμα σε Μέρκελ: Πρέπει να επιστρέψει η Ελλάδα στην ανάπτυξη
Το ελληνικό ζήτημα βρέθηκε, μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο της συνάντησης της Άνγκελα Μέρκελ και του Μπάρακ Ομπάμα στο Αννόβερο. Σύμφωνα με το πρακτορείο UPI, ο Ομπάμα τόνισε στη Μέρκελ ότι είναι ανάγκη Ευρώπη και ΔΝΤ να συνεργαστούν με την ελληνική κυβέρνηση «προκειμένου η Αθήνα να βρει έναν τρόπο να επιστρέψει στη βιώσιμη ανάπτυξη μέσα στην Ευρωζώνη» σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «η ανάπτυξη είναι ιδιαίτερα σημαντική τόσο για της ΗΠΑ όσο και για την παγκόσμια οικονομία» και επαναλαμβάνοντας την επίσημη αμερικανική θέση ότι για να καταστεί το ελληνικό χρέος βιώσιμο απαιτείται η ελάφρυνσή του.
Παράλληλα έχει ανάψει η σεναριολογία γύρω από τις λύσεις που μπορούν να περιλαμβάνονται σε μια συμφωνία για το ελληνικό χρέος. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης θα περιλαμβάνει και μια πρώτη παρέμβαση στον τομέα αυτόν. Τα δημοσιεύματα αυτά επιβεβαίωναν κυβερνητικά στελέχη, τα οποία ανέφεραν ότι κατά την τελευταία σύσκεψη του Eurogroup μόνο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε διαφωνούσε με αυτή την προοπτική.
ΕΚΤ: Πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση για την Ελλάδα
Πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση αναμένεται να δώσει η ΕΚΤ στην Ελλάδα αμέσως μόλις κλείσει η αξιολόγηση. Οι ελληνικές τράπεζες ενδέχεται να αποκτήσουν εκ νέου πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αμέσως μετά την επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους πιστωτές, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Ρόιτερς, εξέλιξη που θα προσέφερε ορισμένη ανακούφιση στα πιστωτικά ιδρύματα έπειτα από έναν χρόνο που εξασφαλίζουν κεφάλαια μέσω μιας ακριβής πιστωτικής γραμμής. Η διαρροή αυτή φαίνεται να συνηγορεί υπέρ του άμεσου κλεισίματος της αξιολόγησης.
