ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΡΑΤΣΑΛΗ*
Θα πάρουμε 30.000 ή 50.000 πρόσφυγες; Τα κατάφερε ο Τσίπρας ή πάλι μας πλασάρει την αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ ως επιτυχία; Ασχέτως απ' αυτό το κρίσιμο ερώτημα, τους πνιγμένους προφανώς και δεν τους περιλαμβάνει η συμφωνία. Κανονικά όμως, θα έπρεπε να προβλέπει και πόσους πνιγμένους ή, πιο σωστά, πνιγμένα παιδιά θα θάψουμε (παιδιά πνίγονται έτσι κι αλλιώς). Ας συμφωνήσουμε άρα και το κόστος της ταφής τους. Αν θέλουν να κλείνουμε καλές συμφωνίες, εμείς οι Ευρωπαίοι, να ξέρουμε ότι οι καλοί λογαριασμοί κάνουν και τους καλούς φίλους. "Μα τί λέω, τί λέω, τί λέω;" (Μαργαρίτης).
Συμφωνήσαμε λοιπόν για έξι hotspots. Σύμφωνα με το λεξικό στο Google (που φαίνεται να ενδιαφέρεται πιο πολύ από κάποιους θερμοκέφαλους Ευρωπαίους για τους πρόσφυγες, όπως αποδεικνύεται με τη νέα εφαρμογή που ξεκίνησε, το refugeeinfo.eu*): Μία περιοχή που καλύπτεται από ένα ή περισσότερα σημεία πρόσβασης συνδεδεμένα μεταξύ τους λέγεται hotspot. Ένα hotspot μπορεί να καλύπτει έναν χώρο έκτασης δωματίου ή και πολλών τετραγωνικών μέτρων, με εναλλασσόμενα σημεία πρόσβασης. Επειδή όμως ο καπιταλισμός δεν έχει πρόβλημα να χρησιμοποιεί για τα κοινωνικά τεκταινόμενα ορολογία που αφορά στη φύση και εν ανάγκη (στην περίπτωση της φασιστικής του εκδοχής) ορολογία της ιατρικής για να επεμβαίνει ακόμα και στο σώμα μας, το hotspot μεταφράζεται και ως "μια περιοχή στο μέσο μιας λιθοσφαιρικής πλάκας όπου αναδύεται λάβα από τον γήινο μανδύα και εκρήγνυται στην επιφάνεια της Γης" ή ως "έντονη κηλίδα", "έντονος λεκές". Υπάρχει βέβαια και η ερμηνεία του "Kαυτού σημείου". Όπα! Αυτή την τελευταία ερμηνεία πρέπει να κάνουμε κυρίαρχη, όχι την κομπιουτερίστικη ή την ιατροφέρνουσα.
Ας το πιάσουμε από την αρχή το θέμα. Συμφωνήσαμε για έξι hotspots. Τους πειράζει να τα κάνουμε επτά, με τον όρο όμως ότι εμείς θα διαλέξουμε το έβδομο; Γιατί, απ' ό,τι φαίνεται από τα γραφειοκρατικά τερτίπια τους, τους πειράζει. Το πρόβλημά τους δεν είναι να βρεθούν ισοδύναμα (ας πούμε για τον ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση που τους προτείνουμε να είναι κλιμακωτός), αλλά να μας ωθούν (στην περίπτωση του 23%) σε μια σύγκρουση που συμφέρει κάποιους ή να επιμένουν να βάλουμε το κεφάλι μας στον ντορβά (στην περίπτωση του 0%) και να τα πάρουν απ' αλλού, λες και είμαστε βόδια. Να τους θυμίσουμε όμως κάτι που περιέργως το ξεχνάνε αυτοί οι φοβεροί και τρομεροί ορθολογιστές; Τι γίνεται με την πολυνησιωτικότητα; Την ευρωπαϊκή στρατηγική που επιδιώκει ενισχύσεις σε νησιωτικές περιοχές για λόγους κοινωνικής συνοχής και αποφυγής του κοινωνικού αποκλεισμού; Γιατί αυτοί, οι Eυρωπαίοι εταίροι μας, έχουν διαφοροποιημένο ΦΠΑ, όπως ακούω, στα 7 - 8 νησιά που έχουν; Θα εφαρμοστούν ποτέ τα ευρωπαϊκά κεκτημένα και στη χώρα μας ή θα αφορούν μόνο τις σκανδιναβικές χώρες, τη Γαλλία, άντε και τη Γερμανία; Η Ελλάδα έχει 6.000 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες, από τα οποία τα 117 κατοικούνται. Ανήκουν στην Ε.Ε. ή όχι; Ισχύουν οι ρυθμίσεις τής Ε.Ε. για την πολυνησιωτικότητα κι εδώ ή όχι; Γιατί αν δεν ισχύουν -επειδή μόνο ένας πεισματάρης δήμαρχος στην Τήλο πάλευε χρόνια το μεταφορικό ισοδύναμο, ο Τάσος ο Αλιφέρης-, ε τότε θέλουμε κλιμακωτό τον ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση κι ας μην είναι κλιμακωτός στην άλλη Ευρώπη. Γιατί, σάμπως έχουνε ιδιωτικά φροντιστήρια ή (σε τέτοια έκταση τουλάχιστον) ιδιωτικά σχολεία στην υπόλοιπη Ευρώπη και μας μιλούν για οριζόντια φορολόγηση ή πλήρη απαλλαγή; Πρότεινε η κυβέρνηση τον κλιμακωτό ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση, γιατί κάποιοι βγάζουν πολλά λεφτά και άλλοι σώζονται από τη λειτουργία των ιδιωτικών, ελλείψει επαρκών δημόσιων παιδικών σταθμών στον χώρο της εκπαίδευσης. Τόσο απλό είναι το θέμα.
Για πολλά απ' αυτά λοιπόν τα κοινωνικά και οικονομικά παράλογα που μας ανάγκασαν να συμφωνήσουμε, πρέπει το ταχύτερο να φτιάξουμε το 7ο hotspot. Την Ελλάδα που κυρίως παράγει (και μπορεί να παράγει) και όχι αυτήν που κυρίως καταναλώνει (κι αφού δεν έχει, ξεπουλάει). "Την Ελλάδα που αντιστέκεται, την Ελλάδα που επιμένει και όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει". Και μαζί με τις ευρωπαϊκές προοδευτικές και φιλολαϊκές δυνάμεις, την Ευρώπη των λαών, όχι των Ευρωπαίων γραφειοκρατών και τεχνοκρατών του 23% ή του 0%.
* Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης (Ιnternational Rescue Committee) σε συνεργασία με την Google και τη Mercy Corps έχει ξεκινήσει ένα site ενημέρωσης για τους πρόσφυγες που φτάνουν στην Ευρώπη. Η πλατφόρμα λειτουργεί ήδη για τη Λέσβο και την Κω (http://www.rescue.org/press-releases/new-localized-website-connects-refugees-europe-vital-information-27628).
* Ο Κώστας Βρατσάλης διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου