ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ, ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Τα ανταλλάγματα τα οποία είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει η Ε.Ε. στην Τουρκία ώστε να ανασχέσει τη ροή των προσφύγων προς την Ευρώπη βρέθηκαν στο επίκεντρο της χθεσινής συνόδου κορυφής. Οι 28 ηγέτες έχουν ήδη αναγνωρίσει στη γείτονα χώρα ρόλο - κλειδί για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, ωστόσο ανάμεσά τους υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες ως προς το μέχρι πού μπορούν να φτάσουν οι ευρωπαϊκές παραχωρήσεις, τόσο αναφορικά με το ύψος της χρηματοδότησης που μπορεί να λάβει από την Ε.Ε., όσο και με τα επιμέρους αιτήματα της Τουρκίας (επίσπευση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, απελευθέρωση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες, ένταξη της Τουρκίας στον κατάλογο των ασφαλών χωρών και δημιουργία ζωνών ασφαλείας στη βόρεια Συρία).
«Ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο. Χρειαζόμαστε σαφείς δεσμεύσεις από την Τουρκία ότι η απάντησή της σε αυτά που της προσφέρουμε θα είναι εξίσου συγκεκριμένη και ουσιαστική με τη δική μας» δήλωσε ο προεδρεύων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ πριν από την έναρξη της συνεδρίασης. Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πρόεδρος Γιούνκερ ενημέρωσε τους 28 για την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ της αποστολής της Κομισιόν που έχει μεταβεί στην Άγκυρα με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Φρανς Τίμερμανς και των τουρκικών αρχών πάνω σε ένα σχέδιο δράσης που πρότεινε η Επιτροπή. «Αν και δεν υπάρχει κάτι οριστικό αυτή τη στιγμή, οι συζητήσεις πάνε προς τη σωστή κατεύθυνση» δήλωσε χθες το πρωί ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Ωστόσο, η εν λόγω κίνηση, αποτελεί πρωτοβουλία της Κομισιόν για την οποία δεν είχαν επίσημα ενημερωθεί -και συμφωνήσει- προηγουμένως τα κράτη - μέλη, με πολλές πλευρές να εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους για το αν αυτό το «παζάρι» μπορεί να αποφέρει βιώσιμη συμφωνία. Είναι χαρακτηριστικό πως, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η Επιτροπή είναι έτοιμη να βάλει στο τραπέζι χρηματοδότηση έως και 3 δισ. ευρώ προς την Τουρκία, ενώ μέχρι στιγμής τα κράτη - μέλη έχουν συμφωνήσει (στην έκτακτη σύνοδο κορυφής του Σεπτεμβρίου) στο 1 δισ. Επιπλέον, στις προτάσεις της Επιτροπής φαίνεται να περιλαμβάνεται και η αξιολόγηση της πορείας της Τουρκίας για την απελευθέρωση της βίζας ήδη το 2016.
«Με πρόσχημα» τη βοήθεια της Τουρκίας στη διαχείριση των προσφυγικών ροών, δεν πρέπει να προχωρήσει «η απελευθέρωση των θεωρήσεων χωρίς προϋποθέσεις» τόνισε ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ κατά την είσοδό του στο κτήριο του Συμβουλίου, εκφράζοντας την άποψη πως δεν είναι δυνατό να ταξιδεύουν στην Ευρώπη άτομα που δεν υπάρχει η δυνατότητα ταυτοποίησής τους. Από την πλευρά της, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, κατά τη χθεσινή της ομιλία στο γερμανικό Κοινοβούλιο, που προηγήθηκε της συνόδου, πρόταξε την ανάγκη για συνεννόηση με την Τουρκία, κάνοντας και πάλι αναφορά στην ελληνοτουρκική συνεργασία: «Δεν είναι αποδεκτό η οδός μεταξύ της τουρκικής ακτής και των ελληνικών νησιών, άρα μεταξύ δύο εταίρων στο ΝΑΤΟ, να ελέγχεται αυτή τη στιγμή από τους διακινητές προσφύγων».
Αλ. Τσίπρας: Συνεργασία με την Τουρκία βάσει του διεθνούς δικαίου και στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας της χώρας με την Ε.Ε.
Η θέση της Ελλάδας για το ζήτημα των κοινών περιπολιών στο Αιγαίο μεταξύ του ελληνικού και τουρκικού λιμενικού, το οποίο «αναθερμάνθηκε» μετά τις προχτεσινές δηλώσεις του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και του εκπροσώπου της γερμανικής κυβέρνησης, τέθηκε από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα κατά την παρέμβασή του στη χθεσινή σύνοδο κορυφής.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός ανέφερε στους ομόλογούς του πως το ενδεχόμενο αυτό δεν θα έλυνε κάποιο πρόβλημα, καθώς δεν θα απέτρεπε στην ουσία την παράνομη μεταφορά προσφύγων με κίνδυνο της ζωής τους. Επισήμανε δε πως πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ταυτοποίηση και την επανεγκατάσταση των προσφύγων απευθείας από τις χώρες στις οποίες φιλοξενούνται εκτός Ε.Ε., όπως είναι η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος. Επιπλέον, τόνισε πως τα κράτη - μέλη πρέπει να συνδράμουν ακόμη περισσότερο με τεχνική και υλική βοήθεια έτσι ώστε να εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες της Frontex στο πλαίσιο της εντολής της. Η Ελλάδα είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με την Τουρκία, «πάντα επί τη βάσει του διεθνούς δικαίου και στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας της χώρας με την Ε.Ε.» δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προσερχόμενος στη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, προσθέτοντας πως «η στήριξη στις ευρωπαϊκές χώρες πρώτης εισόδου, με σεβασμό και αλληλεγγύη προς τους πρόσφυγες, είναι προς το κοινό συμφέρον της Ευρώπης».
Ο Αλέξης Τσίπρας, εκπροσωπώντας επίσης χθες τον Κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη -ο οποίος ήταν απών- διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται να υπάρχει μετατόπιση από ελληνικής πλευράς σε ό,τι αφορά τις θέσεις της Κύπρου για την πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων (πάγωμα κεφαλαίων στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας).
Επιπλέον, ο Αλέξης Τσίπρας επισήμανε στο πλαίσιο του συμβουλίου των αρχηγών την ανάγκη περαιτέρω οικονομικής στήριξης των περιοχών στην Ελλάδα που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση από τις προσφυγικές ροές αλλά και το θέμα της αναθεώρησης της Συνθήκης του Δουβλίνου, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα ζητήματα που θέτουν οι χώρες της πρώτης γραμμής, σημειώνοντας πως 8 στους 10 πρόσφυγες έχουν στόχο να πάνε στη Γερμανία. Τέλος, ο πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα των Αφγανών, για την αναγνώριση των οποίων ως προσφύγων, δεν υπάρχει ευρωπαϊκή πρόβλεψη, παρόλο που κάποιοι από αυτούς προέρχονται από εμπόλεμες ζώνες, αντίστοιχες με τη Συρία.
