Του Τάσου Τρίκκα
Η σημερινή κυβέρνηση της Αριστεράς δεν είναι επαναστατική κυβέρνηση που εργάζεται για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Δεν είναι ούτε κυβέρνηση που ελέγχει το κέντρο της πραγματικής εξουσίας. Είναι όμως κυβέρνηση μάχης εναντίον της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Όταν έχει στόχο την κοινωνική σωτηρία, αυτήν τη βαρβαρότητα σημαδεύει. Και γι' αυτό την αντιμάχονται τόσοι εχθροί, εσωτερικοί και εξωτερικοί, με αληθινή λύσσα. Και μόνο η παρουσία της στο διεθνές πολιτικό στερέωμα αντιστρατεύεται την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων. Αντιπροσωπεύει γι' αυτήν, για τη συνέχισή της στο διηνεκές, μια ασυμβατότητα που πρέπει πάση θυσία να εξαλειφθεί.
Μια αριστερή κυβέρνηση σε μια μικρή, έστω, χώρα της Ευρώπης, της "γηραιάς ηπείρου" που κυριαρχείται από το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και τους τραπεζίτες που το εκπροσωπούν και το διαχειρίζονται -από το κεφάλαιο tout court, και όχι από το γερμανικό ή άλλο κράτος- είναι "θέσει" και "δυνάμει" μια νάρκη στα θεμέλια του συστήματος, ένα εχθρικό προγεφύρωμα στο έδαφός του. Αυτό το "δυνάμει", περισσότερο από το "θέσει", είναι που φοβίζει τον αντίπαλο, που βλέπει τον κίνδυνο τον οποίο αυτό ενσωματώνει, την "ανωμαλία" την οποία σηματοδοτεί, τόσο στο πεδίο των πολιτικών συσχετισμών, που δεν είναι αμετάβλητοι, όσο και στο πεδίο του κοινωνικού φαντασιακού, που συσσωρεύει εκρηκτική ισχύ στους κόλπους του. "Πολλά πανούργα περάσματα έχει η Ιστορία, φτιαχτούς διαδρόμους δίνει όταν η προσοχή μας χαλαρώνει..." Οι στίχοι του μεγάλου Άγγλου ποιητή στοιχειώνουν στη σκέψη των "ισχυρών" της άλλης όχθης.
Η ελληνική αριστερή κυβέρνηση πρέπει να φύγει. Αυτός είναι ο στόχος των "ισχυρών", που μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα, αποκαλύπτουν όλο και περισσότερο. Γι' αυτό το στόχο προσφεύγουν σε τόσα όπλα - την ασφυκτική στέρηση ρευστότητας, τις ασύλληπτες πιέσεις, το σκοτσέζικο λουτρό των εναλλασσόμενων μνημονιακών εκβιασμών και της προσμονής "έντιμου συμβιβασμού". Τα σενάρια που είχαν επεξεργαστεί -η κρυφή ελπίδα για "κυβιστήσεις", η διάβρωση, η μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ, ο τεμαχισμός του, η σπίλωση στελεχών του "δεν βγαίνουν", απαιτούν χρόνο, είναι αβέβαια, ατελέσφορα. Τώρα απομένουν δύο σενάρια: η "αριστερή παρένθεση", που πρέπει οπωσδήποτε να κλείσει, και το "λάσο της ενσωμάτωσης", που πρέπει να ριχτεί με τον κατάλληλο τρόπο, ώστε να σφίξει τον λαιμό του θύματος. Και τα δύο σενάρια είναι μετέωρα, όπως το πόδι του πελαργού. Αλλά αυτή είναι η δική τους μαύρη γραμμή, που έχουν χαράξει σε αντίστιξη με τις δικές μας κόκκινες γραμμές.
Δεν είναι κήρυγμα ενδοτικότητας, εκδήλωση ηττοπάθειας ή πρόταση μεγαλύτερων ακόμη υποχωρήσεων από όσες έχουν ήδη γίνει, το σημείωμα τούτο. Η κυβέρνηση πρέπει να συνεχίσει να υπερασπίζεται σθεναρά τις κόκκινες γραμμές. Όχι μόνο για να είναι συνεπής απέναντι στη λαϊκή εντολή. Αλλά γιατί αποτελούν οχυρωματικές γραμμές, χαρακώματα στη μάχη εναντίον της εξόρμησης που επιχειρείται με βραδείς ή ταχείς ρυθμούς, ανάλογα με τις συνθήκες, για την ανατροπή της. Γιατί η υπεράσπιση των κόκκινων γραμμών σηματοδοτεί τη γενικότερη υπεράσπιση των λαϊκών συμφερόντων και είναι και ένα κάλεσμα της κυβέρνησης προς τον λαό να της συμπαρασταθεί, να τη στηρίξει ενεργά, να πάρει άμεσα μέρος στη σύγκρουση, σκληρή σήμερα και σκληρότερη ίσως αύριο. Τίποτα δεν είναι εύκολο. Το αγωνιστικό παράδειγμα των καθαριστριών με τα κόκκινα γάντια, που ξαναείδαμε στις τηλεοπτικές οθόνες, πρέπει να εμπνεύσει μαχητικές κινητοποιήσεις για τις αξίες που διακυβεύονται, για τα δικαιώματα που συρρικνώνονται. Με τον λαό στους δρόμους, με τον λαό ουσιαστικό συμμέτοχο, με τον δικό του τρόπο, στις διαπραγματεύσεις με τους "θεσμούς", η μάχη είναι δυνατόν να κερδηθεί.
...αλλά και ο Λένιν είχε τις δικές του κόκκινες γραμμές
Ένα άλμα στη δομή και το περιεχόμενο του σημειώματος, που θα αιφνιδιάσει τον αναγνώστη. Είναι βέβαιο ότι δεν υπάρχει καμία, μα καμία απολύτως, ομοιότητα ή αναλογία ανάμεσα στην Ελλάδα του σήμερα και στη Ρωσία του 1918. Θέλουμε να θυμίσουμε απλώς ότι και ο Λένιν είχε τις δικές του κόκκινες γραμμές, στις σκληρές, παρατεταμένες διαπραγματεύσεις στο Μπρεστ-Λιτόφσκ για τη σύναψη συνθήκης ειρήνης με τη Γερμανία. Επέμενε ανυποχώρητα στην ανάγκη να κερδηθεί μια ανάσα, ώστε να στερεωθεί η σοβιετική κυβέρνηση και "να αποτελέσει ζωντανό παράδειγμα για όλους τους λαούς". Υποστήριζε ότι γι' αυτό ήταν απαραίτητο να υπογραφεί, χωρίς καθυστέρηση, η συνθήκη ειρήνης με τη Γερμανία, όσο επαχθείς και αν ήταν οι όροι που έθετε το Βερολίνο. Με τον Λένιν διαφωνούσαν οι "αριστεροί κομμουνιστές" (Μπουχάριν, Ράντεκ και άλλοι), που είχαν με το μέρος τους μεγάλο αριθμό στελεχών και μελών του Κόμματος. Οι "αριστεροί κομμουνιστές" τάσσονταν υπέρ της διεξαγωγής "επαναστατικού πολέμου", που "θα έφερνε την κοινωνική ανατροπή στην καρδιά της Ευρώπης". Υποστήριζαν ότι ο "επαναστατικός πόλεμος" επιβαλλόταν επίσης για "λόγους αρχής".
"Συνοψίζοντας τα επιχειρήματα υπέρ του άμεσου επαναστατικού πολέμου", είπε απαντώντας ο Λένιν, "πρέπει να συμπεράνουμε ότι η πολιτική αυτή [του επαναστατικού πολέμου] μπορεί να ανταποκρίνεται στην ανθρώπινη έφεση για το ωραίο, το δραματικό, το συγκλονιστικό, αλλά δείχνει ολοκληρωτική αδιαφορία για τον πραγματικό συσχετισμό των ταξικών δυνάμεων και των υλικών παραγόντων στο σημερινό στάδιο της σοσιαλιστικής επανάστασης... Η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ρωσίας είναι αντιμέτωπη με το δίλημμα είτε να αποδεχτεί ειρήνη με προσαρτήσεις [υπέρ της Γερμανίας] είτε να αρχίσει αμέσως επαναστατικό πόλεμο. Δεν υπάρχει μέση λύση... Η επαναστατική φρασεολογία για έναν επαναστατικό πόλεμο μπορεί να καταστρέψει την επανάσταση. Επαναστατική φρασεολογία σημαίνει επανάληψη επαναστατικών συνθημάτων ασχέτως αντικειμενικών συνθηκών σε μια δεδομένη φάση των εξελίξεων... Μια σοσιαλιστική σοβιετική Ρωσία θα είναι ένα ζωντανό παράδειγμα για όλους τους λαούς..."
Το περιφερειακό κομματικό Γραφείο της Μόσχας, όπου την πλειοψηφία είχαν οι αριστεροί κομμουνιστές, έλαβε απόφαση στην οποία τονιζόταν: "Είμαστε αντίθετοι με την υπογραφή συνθήκης ειρήνης. Προς το συμφέρον της παγκόσμιας επανάστασης θεωρούμε θεμιτό να δεχθούμε την πιθανότητα απώλειας της σοβιετικής εξουσίας..."
Ο Λένιν υποστήριζε με επιμονή την άποψή του, που μειοψηφούσε ώς το τέλος. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν στις 3 Δεκεμβρίου 1918. Η συνθήκη ειρήνης υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 1919, αφού η άποψη του Λένιν έγινε τελικά δεκτή από το κόμμα και την κυβέρνηση. Να επαναλάβουμε ότι η ιστορική αυτή αναδρομή δεν έχει σχέση με την κατάσταση στη χώρα μας. Άλλωστε να μην λησμονούμε ότι δεν κάνουμε σοσιαλιστική επανάσταση, εκτός αν ονειρευόμαστε με ανοιχτά μάτια, όπως έλεγε ο Λένιν...
