ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΗΣΤΟΥ
Για κάποιον Έλληνα που βρισκόταν όπως εγώ στη Βρετανία και έχει την εγχώρια εικόνα από προεκλογικό κλίμα, οι εκλογές εκεί πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες. Κάποιες μικρού μεγέθους Α4 αφίσες σε λιγοστά παράθυρα σπιτιών σού θύμιζαν πως ναι, την Πέμπτη 7 Μαΐου γίνονται εκλογές. Οι περισσότερες αφισούλες ήταν των Εργατικών και κάποιες των Πρασίνων. Τα υπόλοιπα κόμματα σχεδόν δεν υπήρχαν στη μάχη του παραθύρου ή του τοίχου. Έτσι την Πέμπτη το βράδυ κάθισα αναπαυτικά στον καναπέ στο σπίτι της κόρης μου στο Λάνκαστερ, για να απολαύσω ένα εκλογικό θρίλερ, μιας και οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ντέρμπι μεταξύ Συντηρητικών και Εργατικών. Ώρα 10 το βράδυ (12 Ελλάδας) έκλεισαν οι κάλπες και το BBC θα ανακοίνωνε τα exit polls. Βόμβα. Πρώτοι οι Συντηρητικοί κοντά στην αυτοδυναμία, καταποντισμός των Εργατικών και τρίτη δύναμη, με 56 από τις 59 έδρες της Σκωτίας, το Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα SNP.
TΟ ΣΟΚ στο στούντιο του BBC ήταν μεγάλο. Όλοι εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί για την ακρίβεια του exit poll. Μάλιστα ένα μέλος της Βουλής των Λόρδων δήλωσε πως θα φάει το καπέλο του εάν το exit poll πέσει μέσα. Τελικά δεν χρειάστηκε γιατί οι προβλέψεις έπεσαν πολύ έξω, αλλά από την ανάποδη. Από εκτίμηση 316 εδρών που έδωσε το exit poll οι συντηρητικοί τερμάτισαν στις 331 έδρες με όριο αυτοδυναμίας τις 325. Τι συνέβη τελικά; Γιατί αυτή η εντυπωσιακή μεταστροφή των ψηφοφόρων την τελευταία στιγμή; Στη συνέντευξη του Άνταμ Ράμσεϊ στην "Αυγή" της Κυριακής, διάβασα πως αυτό προέκυψε από την αποτυχία των Εργατικών να επιχειρηματολογήσουν ενάντια στη λιτότητα και από το ότι ο Τύπος που υποστήριζε τους Συντηρητικούς κινδυνολόγησε για την πιθανότητα εάν νικήσουν οι Εργατικοί, να κυβερνήσουν με το SNP και η Αγγλία να γίνει όμηρος των Σκωτσέζων. Κατά τη γνώμη μου και τις γνώμες που ζήτησα, και τα δύο δούλεψαν, αλλά τη διαφορά στο τέλος την έκανε το δεύτερο.
ΤΕΛΙΚΑ θριάμβευσε ο Κάμερον; Μετά τις πρώτες ζητωκραυγές και φωτογραφίσεις κάποιοι άρχισαν να μιλούν για πύρρειο νίκη. Γιατί; Διότι η δέσμευση για δημοψήφισμα στο οποίο οι Βρετανοί πολίτες θα αποφασίσουν αν θέλουν η χώρα να μείνει στην Ε.Ε. εμπεριέχει πολλούς και σοβαρούς κινδύνους. Για παράδειγμα: Αν οι Άγγλοι ψηφοφόροι ψηφίσουν να βγει η Βρετανία από την Ε.Ε. και οι Σκωτσέζοι να μην βγει, τι θα συμβεί; Τι θα συμβεί αν ο Βορράς νιώσει για μια ακόμα φορά όμηρος του Νότου; Αν τελικά η χώρα βγει από την Ε.Ε., πόσο σταθερή θα είναι η θέση του Λονδίνου ως του μεγαλύτερου χρηματοπιστωτικού κέντρου της Ευρώπης; Και τι θα συμβεί στη βρετανική οικονομία αν χάσει σοβαρό μερίδιο από τη διακίνηση και υποδοχή κεφαλαίων;
ΕΝΑ άλλο σημαντικό ερώτημα, που εξ αντικειμένου είχα την ανάγκη να απαντήσω, ήταν αν υπάρχει πιθανότητα -εδώ στο νησί- να αναπτυχθεί ένα σοβαρό αριστερό κόμμα, ικανό να διατυπώσει εφαρμόσιμες εναλλακτικές προτάσεις. Σήμερα ο πυρήνας ενός τέτοιου εγχειρήματος φαίνεται να είναι οι Πράσινοι, παρά το 4% που έλαβαν στις εικόνες. Αυτός ο σχηματισμός έχει ενθουσιάσει τους νέους και πολλαπλασιάζει τις δυνάμεις του στις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σε μια χώρα όπου ο καπιταλισμός λειτουργεί αρκετά καλά και κοινωνικοί θεσμοί όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα συνδικάτα εξακολουθούν να είναι στηρίγματα, καμιά ερασιτεχνική πολιτική κίνηση δεν θα επιβιώσει, αν μείνει ερασιτεχνική και δεν ξεδιπλώσει προτάσεις που να πείσουν το δύσκολο κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου.
ΕΚΤΙΜΩ ότι αυτά που ακολουθούν μετά τις βρετανικές εκλογές ενισχύουν σοβαρά τη διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας στις συζητήσεις με τους θεσμούς. Σε καμιά περίπτωση σοβαρά πολιτικά κέντρα στην Ευρώπη δεν θα ήθελαν ένα Grexit ως βούτυρο στο ψωμί του ευρωσκεπτικισμού. Ακόμα χειρότερα, οι πιθανότητες ενός δημοψηφίσματος στην Ελλάδα, πριν το βρετανικό, είναι σαν να ανοίγει ο ασκός του Αιόλου. Ποιος ξέρει τη δυναμική των πραγμάτων, όταν η Ε.Ε. χάνει ιδρυτικές αξίες στα επίπεδα της δημοκρατίας, της ισότιμης συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της κοινωνικής προόδου;
