Toυ Δημοσθένη Παπαδάτου - Αναγνωστόπουλου
Δεν είναι μόνο για λόγους ανθρωπισμού που μας ενδιαφέρει σοβαρά το προσφυγικό. Μας ενδιαφέρει, γιατί πάνω σ' αυτό η Δεξιά και η Ακροδεξιά διεκδικούν χρόνια τώρα τον κόσμο της Αριστεράς. Του λένε: "Αντί να κοιτάξει τη φτώχεια σας, η ιδεοληπτική Αριστερά ασχολείται με τη φτώχεια των ξένων".
Χρειαζόμαστε ένα κριτήριο για να δούμε τι είναι ιδεοληψία και τι ορθός λόγος. Οι κυβερνήσεις μέχρι και το 2014 εφάρμοσαν μια πολιτική με τρεις πυλώνες: α) ενίσχυση συνόρων (βλ. φράχτης στον Έβρο), β) αστυνόμευση και μαζικές προσαγωγές (βλ. Ξένιος Δίας) και γ) αυτόματη κράτηση των "χωρίς χαρτιά" (στρατόπεδα - κολαστήρια), ενώ ο νόμος έλεγε "κράτηση ως έσχατο μέσο για λόγους δημόσιας τάξης". Τι έδωσε αυτή η πολιτική;
Ως προς τα σύνορα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το 2014 οι αφίξεις από τη θάλασσα αυξήθηκαν στα νησιά κατά 223,22% σε σχέση με το 2013, λόγω κυρίως της κατάστασης στη Συρία. Ο φράχτης στον Έβρο δεν εμπόδισε τους πρόσφυγες του πολέμου: άλλαξε το δρομολόγιό τους, στέλνοντάς τους στα νησιά του ΒΑ Αιγαίου.
Ως προς την αστυνόμευση, ο Ξένιος Δίας απέφερε 100.000 προσαγωγές, με μόνο κριτήριο το χρώμα του δέρματος. Από αυτούς, χωρίς χαρτιά βρέθηκαν λιγότεροι από 9.000, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. Οι χωρίς χαρτιά στην Ελλάδα υπολογίζονται σε 350-400.000.
Ως προς την κράτηση, αυτή θα είχε νόημα μόνο αν οι κρατούμενοι μπορούσαν να επιστραφούν στις χώρες τους. Η άρνηση ή η αδυναμία των χωρών προέλευσης να τους δεχτούν είχε ως αποτέλεσμα την παράταση της κράτησης και πέραν του 18μηνου.
Η επιμονή σ' αυτή την αποτυχημένη πολιτική, ο ορισμός δηλαδή της ιδεοληψίας, είχε έναν "θετικό" αντίκτυπο: Μπλόκαρε την εφαρμογή του Κανονισμού Δουβλίνο 3, που προβλέπει το αίτημα ασύλου να εξετάζεται στη χώρα που πρωτομπαίνει ένας πρόσφυγας, υπό τον όρο αυτή να είναι ασφαλής. Κάνοντας την Ελλάδα μη ασφαλή χώρα, σύμφωνα με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, οι κυβερνήσεις έστελναν μήνυμα στην Ε.Ε.: "Μας θέλετε συνοριοφύλακες της Ευρώπης. Το δεχόμαστε, αλλά όχι χωρίς όρους και ανταλλάγματα".
Η πολιτική αλλάζει. Ο νέος Οδικός Χάρτης για το Άσυλο σημαίνει "βελτιώνουμε τις συνθήκες υποδοχής, αλλά μοιραζόμαστε δίκαια τις ευθύνες για τις προσφυγικές ροές". Οι ιδεοληπτικοί το θεωρούν προσκλητήριο για περισσότερους πρόσφυγες. Είναι φαιδρό: κανένας πρόσφυγας δεν επιλέγει χώρα με βάση το πόσο καλά κέντρα υποδοχής έχει. Και καμία Frontex, που βαρύνεται με εγκλήματα στα σύνορα, δεν μπορεί να περιφράξει μια χώρα με 16.300 χιλιόμετρα ακτογραμμή.
Η Ελλάδα, λόγω συγκυρίας και γεωγραφικής θέσης, είναι χώρα υποδοχής προσφύγων. Για να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα αυτή, χρειάζεται ευρωπαϊκή συνεργασία και εθνικό σχεδιασμό. Ώς τώρα δεν είχε τίποτα από τα δύο. Τώρα αρχίζει να έχει. Οφείλουμε να το εξηγήσουμε και να το υποστηρίξουμε. Όχι μόνο για την κυβέρνηση ή την υπουργό. Αλλά και για να μην αφήσουμε τους ανθρώπους μας έκθετους στην προπαγάνδα μιας όλο και πιο ακραίας Δεξιάς.
