Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
«Δεν περιμένω λύση, δεν περιμένω το μεγάλο άλμα που θα κάνει την αλλαγή σήμερα» ήταν η λακωνική δήλωση της Γερμανίδας καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ για το ελληνικό ζήτημα μόλις έφτασε στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου - και η δήλωσή της δεν εξέπληξε κανέναν. Ήδη από την Τρίτη η γερμανική πλευρά είχε κατεβάσει χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών από την επταμερή «άτυπη μίνι σύνοδο» για την Ελλάδα - και δεν ήθελε επ' ουδενί λόγω να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι μπορεί μια τέτοια συνάντηση να καταλήξει σε αποφάσεις. «Οι αποφάσεις λαμβάνονται στο επίπεδο της Ευρωζώνης» επανέλαβε η Μέρκελ, ενώ νωρίτερα από το βήμα της γερμανικής Βουλής είχε πει με ένα μείγμα πίεσης και κατανόησης ότι είναι «δύσκολο το έργο της Αθήνας και ο δρόμος της λύσης ακόμη μακρύς».
Στις Βρυξέλλες πάντως η καγκελάριος φρόντισε να αναφερθεί πολύ πιο εκτεταμένα στις δικές της προσδοκίες από τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μίλησε για την ελπίδα της να βάλουν όλοι πλάτη για να τηρηθεί η συμφωνία του Μινσκ για την εκεχειρία στην Ουκρανία, για την ικανοποίησή της που προχωράει τόσο καλά η ενεργειακή ένωση και την προσδοκία της να προχωρήσει ακόμη καλύτερα.
Για την ενεργειακή ένωση προσπάθησαν να μιλήσουν σχεδόν όλοι οι ηγέτες προσερχόμενοι στη σύνοδο, ωστόσο οι δημοσιογράφοι που περίμεναν τους βομβάρδιζαν σχεδόν αποκλειστικά με ερωτήσεις για την Ελλάδα. Άλλοι απέφευγαν επιδεικτικά να μιλήσουν, όπως π.χ. ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι, που μπήκε σιωπηλός στο κτήριο, άλλοι εξέφρασαν τη δυσφορία τους να συζητιέται το θέμα της Ελλάδας σε τόσο... στενό κύκλο -«είναι μια άσχημη μέθοδος» είπε ο Βέλγος πρωθυπουργός, Σαρλ Μισέλ, κι όχι μόνο-, άλλοι έβαλαν την... κασέτα της τήρησης των συμφωνιών -«το ευρώ σημαίνει εμπιστοσύνη, πρέπει να εφαρμόζουμε τις αποφάσεις που λαμβάνουμε» είπε ο Φινλανδός πρωθυπουργός Αλεξάντερ Στουμπ- κι άλλοι κάλεσαν την Ελλάδα να ακολουθήσει το παράδειγμά τους: «Ήρθε η ώρα η Ελλάδα, που θέλει να είναι στην Ευρωζώνη, να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της, όπως κάναμε κι εμείς οι Βούλγαροι, που παρά τις δυσκολίες αποπληρώσαμε τα παλιά μας δάνεια», είπε ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ.
Αλ. Τσίπρας: Σεβασμός στη δημοκρατία και τις συνθήκες
Ακόμη περισσότερο χρησιμοποίησε το... όπλο της σύγκρισης με την Ελλάδα, προς προσωπικό του όφελος εννοείται, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον. Στήθηκε μπροστά στις κάμερες και είπε ότι «όταν ήρθα εδώ πριν από πέντε χρόνια, η Ελλάδα και η Βρετανία ήταν στην ίδια δύσκολη θέση. Δείτε πόσο καλά τα πάει σήμερα η χώρα μου, επειδή η κυβέρνησή μου πήρε και εφάρμοσε όλες τις δύσκολες αποφάσεις που ήταν αναγκαίες».
Μέσα σ' αυτό το μάλλον βαρύ κλίμα ήχησε παράταιρη -αν και θεωρητικά σχεδόν όλοι θα την προσυπέγραφαν- η δήλωση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ανάγκη από γενναίες πολιτικές πρωτοβουλίες, που θα σέβονται τόσο τη δημοκρατία όσο και τις Συνθήκες, ώστε να αφήσουμε πίσω μας την κρίση και να μπούμε στον δρόμο της ανάπτυξης».
Ολάντ: Να χρηματοδοτηθούν οι μεταρρυθμίσεις
Πάντως, ρωγμές στην περιρρέουσα απομόνωση του Έλληνα πρωθυπουργού προκάλεσε με τις δηλώσεις του ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο μόνος που ερμήνευσε ευθαρσώς ως... διπλής κατεύθυνσης την απόφαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου. «Η Ελλάδα πρέπει να δείξει ότι προωθεί τις μεταρρυθμίσεις που έχει συμφωνήσει και η Ευρώπη πρέπει να διαθέσει στην Ελλάδα τα χρηματοδοτικά μέσα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων» είπε ο Ολάντ προσερχόμενος στη σύνοδο, ενώ προέτρεψε τον Έλληνα πρωθυπουργό "να βρούμε λύση απόψε".
Βεβαίως, έριξε κι αυτός το κύριο βάρος της ευθύνης στην ελληνική πλευρά -«η Ελλάδα πρέπει να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της» είπε δις- αλλά φρόντισε να προσθέσει ότι η Γαλλία «κάνει τα δέοντα για να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη». Παράλληλα ο Ολάντ υπενθύμισε, ότι υπάρχουν δεσμεύσεις που ισχύουν για όλες τις χώρες, ενώ κληθείς να σχολιάσει το νομοσχέδιο για την ανθρωπιστική κρίση στην Ελλάδα τόνισε ότι αυτό δεν τον σοκάρει και ότι το ζητούμενο είναι «οι πλούσιοι στην Ελλάδα να πληρώνουν φόρους».
Σουλτς: Μια στο καρφί και μια στο πέταλο
Αναφανδόν υπέρ της προσπάθειας αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης από την ελληνική κυβέρνηση τάχθηκε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς. Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, ο Σουλτς μίλησε με πάθος για την αυτονόητη υποχρέωση μιας κυβέρνησης να κάνει κάτι για άστεγους συνταξιούχους και παιδιά που βρίσκονται στην τραγική θέση να τρώνε το μοναδικό ζεστό γεύμα τους στο σχολείο. Αλλά ακριβώς εδώ, στο θέμα της ανθρωπιστικής κρίσης, περιορίστηκε η στήριξη του Σουλτς στην Ελλάδα. Κατά τα άλλα εμφανίστηκε... χολωμένος που δεν κλήθηκε να συμμετάσχει στην επταμερή (σ.σ.: υπενθυμίζεται ότι σ' αυτή πήραν μέρος οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Eurogroup Ντόναλντ Τουσκ, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και Μάριο Ντράγκι και οι Τσίπρας, Μέρκελ και Ολάντ), είπε τρεις - τέσσερις φορές ότι «αρκετοί» πρωθυπουργοί αναρωτήθηκαν γιατί δεν κλήθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ στο διά ταύτα ήταν... κόλαφος: «Ελπίζω ότι τις επόμενες μέρες, ίσως και απόψε, θα βρεθεί μια λύση στον καυγά για την ερμηνεία των αποφάσεων της 20ής Φεβρουαρίου» είπε και πρόσθεσε ότι «οι 18 έχουν την ίδια ερμηνεία και η Αθήνα διαφορετική». Καθώς ερωτήθηκε από πολλούς και με διαφορετικό... τρόπο, ο Σουλτς ήταν μια στο καρφί και μια στο πέταλο. Τη μια έλεγε ότι καταλαβαίνει πως υπάρχει μια δραματική κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα και κάτι πρέπει να κάνει αυτή η κυβέρνηση. Μετά την κατηγορούσε για «ιδεολογικά κολλήματα» και έλλειψη πραγματισμού, που βάζει κωλύματα π.χ. στην αγορά των περιφερειακών αεροδρομίων από τη γερμανική Fraport, «η οποία θα κάνει επενδύσεις που έχει απόλυτη ανάγκη η Ελλάδα».
Και ο μόνιμος απόηχος ήταν «εμείς είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε και να βοηθήσουμε την Ελλάδα, αλλά θα πρέπει κι αυτή να βοηθήσει τον εαυτό της».
Η "ατζέντα" Τσίπρα στη σύνοδο
Και πώς θέλει να βοηθήσει η Ελλάδα τον εαυτό της, όπως είναι η νέα έκφραση της μόδας στις Βρυξέλλες;
Αυτό που ήθελε από την επταμερή «μίνι σύνοδο» η ελληνική κυβέρνηση ήταν να ανοίξει ο δρόμος, να σταλεί το σήμα στην Ευρωζώνη, για να γίνουν δύο πράγματα: πρώτον, να δεσμευτούν οι εταίροι για το χρηματοδοτικό και, δεύτερον, να προχωρήσει το μεταρρυθμιστικό πακέτο της λίστας Βαρουφάκη.
Αυτό που «καίει» την ελληνική κυβέρνηση και διεκδικεί να αποσαφηνιστούν κάποια ζητήματα της συμφωνίας της 20ής Φεβρουαρίου -τώρα που δεν προχωρά πλέον η «δημιουργική ασάφεια»- είναι η επιμονή διαφόρων στο Eurogroup στην περιβόητη πέμπτη αξιολόγηση, την οποία έχει αρνηθεί σε όλους τους τόνους η Αθήνα. Η αξιολόγηση που αποδέχεται -για την ακρίβεια θεωρεί αυτονόητη- η κυβέρνηση είναι αυτή επί της προόδου των μεταρρυθμίσεων που πρότεινε με τη λίστα του ο υπουργός Οικονομικών. Κι εδώ το στρίμωγμα που τρώει από τους εταίρους, και δη εκείνους που δεν αγριεύουν το παιχνίδι, όπως ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είναι «άντε, προχωρήστε στις μεταρρυθμίσεις και παρακαλούμε κατόπιν συνεννόησης με τους θεσμούς, για το δημοσιονομικού κόστος ή όφελος».
Το πιο μεγάλο στρίμωγμα, εκείνο της ρευστότητας, είναι, πάντως, διπλής κατεύθυνσης. Η ελληνική κυβέρνηση «καίγεται» για μια καλή κίνηση από την ΕΚΤ, είτε με τη μορφή αύξησης του ορίου έκδοσης έντοκων γραμματίων είτε με τη μορφή επιστροφής από τις κεντρικές τράπεζες των εταίρων των κερδών τους από τα ελληνικά ομόλογα είτε με τη μορφή της εκ νέου αποδοχής των ελληνικών ομολόγων ως ενέχυρα από την ΕΚΤ. Και οι εταίροι είναι αποφασισμένοι να κάνουν ό,τι μπορούν για να μην υπάρξει κάποιο «ατύχημα», από τυχόν αδυναμία της Αθήνας να αποπληρώσει κάποιο λήγον ομόλογο.
Μόνο που η ΕΚΤ έχει στείλει εγκαίρως το μήνυμα, πολλές μέρες πριν από το Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου, ότι δεν θα λύσει αυτή το πρόβλημα, ότι το μπαλάκι είναι στις κυβερνήσεις. Αυτές πρέπει να αποφασίσουν.
