ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
Ξημερώνει αύριο η μέρα της κρίσης; Θα παιχτούν όλα για όλα στο τραπέζι του Eurogroup - είτε η αποδοχή εκ μέρους των εταίρων ενός νέου προγράμματος, σχεδιασμένου από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά με όρους, προϋποθέσεις κι έναν μηχανισμό εποπτείας, είτε η ρήξη, το σταδιακό κλείσιμο της στρόφιγγας και εν τέλει η ώθηση σε έξοδο από την Ευρωζώνη; Η απάντηση είναι μετά μεγάλης βεβαιότητας «όχι». Το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών θα είναι κρίσιμο, αλλά όχι η μέρα της κρίσης. Ειδικά εάν επιτευχθούν πράγματι σημαντικές προσεγγίσεις, αλλά όχι αρκετές, θα βρεθεί τρόπος να συρθούν πιο πίσω οι καταληκτικές ημερομηνίες. Όχι του υφιστάμενου προγράμματος - αυτό άλλωστε η ελληνική κυβέρνηση το θεωρεί τελειωμένο. Αλλά κανείς δεν θα ρισκάρει μια ρήξη, μόνο και μόνο επειδή θα καθυστερήσει μερικές μέρες η δυνάμει συναίνεση σε μια προσωρινή, μεταβατική ή πιο οριστική λύση. Βέβαια, τίποτε από τα παραπάνω δεν ισχύει, εάν δεν υπάρξει καμία προσέγγιση.
Αυτό ακριβώς το απευκταίο για όλους ενδεχόμενο έχουν αναλάβει να αποτρέψουν τα τεχνικά κλιμάκια της Ελλάδας και των τριών θεσμικών εταίρων -Κομισιόν, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο-, που δουλεύουν πυρετωδώς από το πρωί της Παρασκευής για να σχεδιάσουν έναν «χάρτη» ο οποίος απεικονίζει τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης στις απόψεις των δύο πλευρών - στο υφιστάμενο πρόγραμμα, δηλαδή, και στο πρόγραμμα - γέφυρα που διεκδικεί η ελληνική κυβέρνηση. Αυτός ο «χάρτης» θα παραδοθεί σήμερα το πρωί στους επικεφαλής συμβούλους των υπουργών Οικονομικών (EuroWorking Group) για να χρησιμοποιηθεί ως «τεχνική βάση», ώστε να δουν πώς θα γίνουν οι διαπραγματεύσεις, και να κάνουν την ανάλογη εισήγηση στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών το απόγευμα της ίδιας μέρας.
Η αναγκαιότητα των αριθμών
Το ζητούμενο τώρα είναι να παρουσιαστούν «σκληρά δεδομένα» -αριθμοί, δηλαδή- από την ελληνική πλευρά, που να πείσουν τους εταίρους για τα αιτήματα της ελληνικής κυβέρνησης. «Δεν είναι κρίσιμο να υπάρξει παράταση του ισχύοντος προγράμματος, αλλά εάν τη ζητήσουν θα τη δώσουμε. Μπορούμε, ωστόσο, να μιλήσουμε για ένα νέο πρόγραμμα», δήλωνε την Παρασκευή κορυφαίος αξιωματούχος της Ευρωζώνης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια λύση.
Μια λύση που να επιτρέπει σε όλες τις πλευρές να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους και κυρίως να δίνει τη δυνατότητα στην ελληνική κυβέρνηση να αποδείξει πρώτα στους Έλληνες -κι αν πετύχει σε όλη την Ευρώπη- ότι υπάρχει κι άλλος δρόμος για δημοσιονομική πειθαρχία και μεταρρυθμίσεις, εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου, με τα βάρη δίκαια μοιρασμένα και με μια προοπτική για οριστική έξοδο από την κρίση.
Τι ζητάνε οι γραφειοκράτες της Ευρωζώνης σε πρώτη φάση για να ετοιμάσουν την εισήγησή τους για τους υπουργούς Οικονομικών; Τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης εκεί που αποκλίνουν τα προγράμματα, και δη «με ποσοτικά στοιχεία», ώστε να δουν τι μπορούμε να αντικαταστήσουμε με τι. Μπακάλικα -αν και κανείς δεν είπε επίσημα κάτι τέτοιο- λένε: εσείς π.χ. δεν θέλετε ΕΝΦΙΑ και προτείνετε φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Πόσα έσοδα φέρνει το ένα, πόσα υπολογίζετε ότι θα φέρει το άλλο -και πείστε μας ότι μπορείτε να τα εισπράξετε. Επιπλέον, στα σημεία απόκλισης, θα ήθελαν να δουν «ισοδύναμα» σε συναφείς τομείς. Δηλαδή, λένε, δε θέλουμε να αντικατασταθεί ένα άμεσο δημοσιονομικό μέτρο με ένα διαρθρωτικό που θα έχει μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα.
Οι αξιωματούχοι αφήνουν να εννοηθεί ότι, εάν οι αριθμοί πείσουν, υπάρχουν μεγάλα περιθώρια να καταλήξουν οι υπουργοί Οικονομικών αύριο το βράδυ σε μια πολιτική συμφωνία για ένα νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα. Την ίδια ώρα οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι -οι πρόεδροι της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, και του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ- διατηρούσαν αμείωτη την πίεση στην Ελλάδα όλο το Σαββατοκύριακο, τονίζοντας σε συνεντεύξεις τους ότι «είμαστε ακόμη μακριά» από έναν συμβιβασμό. Και ο βασικός τους μοχλός πίεσης ήταν -όπως αφοπλιστικά είπε ο Ντάισελμπλουμ στο ολλανδικό ραδιόφωνο- ότι «η Ελλάδα έχει πολλές ανάγκες, αλλά το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν λεφτά». Οι Γιούνκερ και Ντάισελμπουμ έχουν να σκεφτούν και τις αγωνίες των άλλων «18», καθώς, όπως η νέα ελληνική κυβέρνηση δεσμεύεται από την εντολή που έλαβε από τον ελληνικό λαό, έτσι δεσμεύονται και όλοι οι υπουργοί Οικονομικών των άλλων χωρών να λογοδοτούν στα κοινοβούλιά τους για κάθε νέα απόφαση στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Κάποιοι μάλιστα -οι Φινλανδοί, οι Ισπανοί, οι Πορτογάλοι- θα πρέπει να δοκιμαστούν εντός του έτους και στις κάλπες και ως γνωστόν το μείζον για τους πολιτικούς είναι η παραμονή τους στην εξουσία.
Η επικράτηση επί των συμβόλων
Έτσι έχουν τα πράγματα για την Ελλάδα. Εύκολα δεν είναι, ούτε και αδιέξοδα. Αυτό, πάντως, που έχει κερδίσει με το "καλημέρα σας" η νέα ελληνική κυβέρνηση είναι η επικράτηση επί των συμβόλων - και δεν είναι λίγο, όσο κι αν διάφοροι καλοθελητές το υποβαθμίζουν στο «άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς». Μπορεί με περισσή ειρωνεία οι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης να θυμίζουν την εκκεντρικότητα του Prince -του καλλιτέχνη που άλλαξε την ποπ στη δεκαετία του 1980, και κάποια στιγμή αποφάσισε ότι δεν θέλει να τον αποκαλούν έτσι, αλλά «The Artist Formerly Known as Prince», ή ελληνιστί, «ο καλλιτέχνης πρώην γνωστός ως Prince»- ωστόσο, όλοι τους αποφεύγουν συστηματικά να χρησιμοποιούν τις λέξεις που έγιναν «κόκκινα πανιά» στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η αίσθηση της αξιοπρέπειας συχνά περνάει μέσα από τα σύμβολα. Μην το υποτιμάτε, ούτε να το υπερτιμάτε.
Ες αύριον τα σπουδαία...
