Του Τάσου Τρίκκα
Μητέρα των μαχών η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση. Η Αριστερά -ο ΣΥΡΙΖΑ- βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική πρόκληση. Από την ικανότητά του να ανταποκριθεί θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η πορεία της χώρας, αλλά και η υπόσταση, η επιβίωση, ίσως, της ίδιας της Αριστεράς. Όσοι πιστεύουν στην αναγκαιότητα της παρουσίας της Αριστεράς στον πολιτικό και κοινωνικό στίβο, αντιλαμβάνονται το μέγεθος του διακυβεύματος. Η κινδυνολογία είναι το όπλο του αντιπάλου. Δεν πρόκειται για μια ανάλογη τακτική από τη δική μας πλευρά - εξ άλλου άλλης τάξεως είναι ο κίνδυνος που επισημαίνεται. Η διαπίστωση σηματοδοτεί την κρισιμότητα των στιγμών. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει, όπως δείχνουν τα πράγματα, κυβέρνηση -ή αν θα αποτελέσει τον κορμό της κυβέρνησης αναλαμβάνοντας την κύρια ευθύνη-, δεν έχει περιθώρια αποτυχίας.
Γέννημα της συνάντησης της ιστορικής διαδρομής της Αριστεράς με τις δυνατότητες και τις ευθύνες που της προσδίδει η συγκεκριμένη συγκυρία, είναι βαρύς ο ρόλος που επωμίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ. Στις σημερινές συνθήκες όξυνσης της κοινωνικής και της συνακόλουθης πολιτικής πόλωσης, ο ρόλος αυτός υπερβαίνει την ώς τώρα εμβέλειά του. Η Αριστερά ανυψώνεται σε ηγετική δύναμη, που στηρίζει τα αιτήματα, τις προσδοκίες, τα συμφέροντα της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας. Δύναμη που υπερασπίζεται αυτή την πλειοψηφία από την ανελέητη επιδρομή της μειοψηφίας του πλούτου.
Η κοινωνική πόλωση αποτελεί πραγματικότητα, που το κόμμα της Αριστεράς οφείλει να ατενίζει κατάματα. Δεν έχει λόγους να προσποιείται ότι την αγνοεί. Οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του. Είναι ο πυρήνας της ευρύτατης συμπαράταξης των κοινωνικών τάξεων και στρωμάτων που ''ματώνουν'' από την πολιτική των Μνημονίων και της λιτότητας. Είναι η πολιτική δύναμη που αντιμάχεται το ''σύστημα'', το οποίο αναπαράγει και μεγεθύνει τις ανισότητες και αναδιανέμει συνεχώς τον πλούτο, αυξάνοντας αδιάκοπα το μερίδιο των λίγων και ισχυρών και συρρικνώνοντας το μερίδιο των πολλών και αδύναμων. Το στίγμα της θέσης του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινωνική και πολιτική γεωγραφία είναι δεδομένο. Η ανοδική πορεία του τα τελευταία χρόνια είναι συνάρτηση της θέσης αυτής, των παρεμβάσεων του στον δημόσια βίο και στο μαζικό κίνημα, που τον καθιστούν εν δυνάμει πόλο συγκέντρωσης του ''αντισυστημικού'' λαού, ο οποίος αναγνωρίζει τους αγώνες του και εκτιμά το πρόγραμμά του.
Η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης με τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη Θεσσαλονίκη είναι μόνον η αρχή. Το πρόγραμμα που έχει ψηφίσει ο ΣΥΡΙΖΑ στο Συνέδριό του σηματοδοτεί τη συνέχεια. Συναρθρώνοντας τους στόχους τού σήμερα με τους στόχους τού αύριο, ιχνογραφεί την αναγκαία μεταβολή του συσχετισμού δυνάμεων, στον αρχετυπικό καμβά της αντίθεσης του κεφαλαίου και της εργασίας. Προτείνει διαρθρωτικές αλλαγές - αποκατάσταση και ενδυνάμωση των δικαιωμάτων της εργασίας (συλλογικές διαπραγματεύσεις, τερματισμός της ασυδοσίας της εργοδοσίας), δημοκρατικό αναδιανεμητικό φορολογικό σύστημα, ανακούφιση των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από τα συνθλιπτικά βάρη των ''κόκκινων δανείων'', διαμόρφωση ενός χρηματοπιστωτικού τομέα που δεν θα ελέγχεται από το ''σύστημα'', νέους δημοκρατικούς θεσμούς, που θα μετακινούν ''προς τα κάτω'' τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Οι αλλαγές απαιτούν σταθερή γραμμή πλεύσης, που θα περιλαμβάνει ρήξεις, όπου απαιτούνται, και ανατροπές. Ενδεχόμενος φόβος των αναγκαίων συγκρούσεων, δισταγμοί και ταλαντεύσεις, θα εξασθενούσαν και θα εξαφάνιζαν τη δυναμική της πραγματοποίησης των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων.
Πρώτο μέλημα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί παρά να είναι η αντιμετώπιση του ζητήματος του δημόσιου χρέους, με κύριο γνώμονα το λαϊκό συμφέρον. Η σκληρή, αποφασιστική διαπραγμάτευση με τους δανειστές, που θα έχει στόχο τη διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους, ώστε να γίνει βιώσιμο. Αδιαπραγμάτευτα θα είναι τα ζητήματα που αφορούν τη λαϊκή κυριαρχία, την κοινωνική πολιτική, τη λειτουργία των θεσμών. Η ενεργητική στήριξη των προσπαθειών της νέας κυβέρνησης από τον λαό, η αποδυνάμωση της έρπουσας ''λογικής της ανάθεσης'', είναι βασικός όρος για την επιτυχία του έργου της.
Το εκλογικό ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ είναι ετερόκλητο, ανομοιογενές. Η πολιτική απήχηση που έχει σήμερα το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς δεν αρκεί. Υπάρχει μια αντίφαση ανάμεσα στο κερματισμένο κοινωνικό σύνολο, που επηρεάζει και προσελκύει στη δική του κάλπη ο ΣΥΡΙΖΑ, από τη μια μεριά, και, από την άλλη, τις αξίες και τα προτάγματα της άρχουσας τάξης, που εξακολουθούν να ισχύουν και για το σύνολο αυτό, παρά τις ρηγματώσεις που έχουν υποστεί. Αυτό είναι το αδύνατο σημείο του ΣΥΡΙΖΑ, στη διαδικασία ανάληψης κυβερνητικών ευθυνών.
Δεν υπάρχει ώς εδώ τίποτε το περίεργο. Ο Marx είχε αναλύσει το φαινόμενο του επηρεασμού, του εμποτισμού των υποτελών τάξεων από την κοσμοαντίληψη της άρχουσας τάξης, που μπορεί να διατηρεί την ηγεμονία ακόμη και όταν αντιμετωπίζει κρίση. Αλλά η ηγεμονία πρέπει να περάσει στην άλλη όχθη, στη συμμαχία των κοινωνικών τάξεων, στρωμάτων και διαφόρων ομαδώσεων, που σπονδυλώνει ο κόσμος της μισθωτής εργασίας και του πολιτισμού, της οποίας την πολιτική εκπροσώπηση αναλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Ο ''ιστορικός συνασπισμός'', που καλείται να διαμορφώσει, ο συνασπισμός εξουσίας, θα αποτελείται από κοινωνικές δυνάμεις και πολιτικά εποικοδομήματα, τα οποία το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς θα είναι ικανό να συναρθρώνει και να ενοποιεί με τις ιδέες του, την πρακτική του, τα πολιτισμικά και ηθικά στοιχεία που το χαρακτηρίζουν - που οφείλουν να το χαρακτηρίζουν.
Ώς τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταξιωθεί από τη συμμετοχή και συμπαράταξή του στους κοινωνικούς αγώνες και από την κοινοβουλευτική του, κυρίως, δραστηριότητα. Η παρουσία του ''στων ιδεών την πόλι'' είναι ισχνή. Αλλά ''για να προχωρήσει μια νέα ηγεμονία πριν ακόμη γίνει κυρίαρχη η τάξη που την εκφράζει'', γράφει ο Luciano Gruppi ερμηνεύοντας τον Gramsci, ''όταν αυτή ακόμη βρίσκεται στην αντιπολίτευση, διαδίδει τις δικές της αντιλήψεις και προκαλεί κρίση στην ιθύνουσα ιδεολογία''. Η πολιτική αντιπαράθεση, η απόρριψη και η καταδίκη των Μνημονίων, δεν αρκεί. Το ανερχόμενο πολιτικό υποκείμενο πρέπει να αποκτήσει την ικανότητα ''πνευματικής και ηθικής οδήγησης''. Έτσι προωθείται η ''νέα ηγεμονία''.
Δεν υπάρχουν περιθώρια αποτυχίας. Η μάχη των εκλογών και η επίπονη κρίσιμη συνέχειά της απαιτούν τη μέγιστη δυνατή κινητοποίηση των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ, τη συμβολή και τη στράτευση όλων. Το προσκλητήριο ηχεί: Επί ποδός πολέμου!
