Πριν από λίγες ημέρες, με την ιδιότητα του υπευθύνου για την "Αυγή" της Κυριακής, κλήθηκα να απαντήσω στις ερωτήσεις μιας συναδέλφου για τη μεταπτυχιακή της διατριβή. Ένα από τα ερωτήματα ήταν η πρόβλεψη για το χρέος και το ελληνικό πρόγραμμα. Απάντησα ότι αν και αρθρογράφησα, τον Δεκέμβριο του 2009, για την ανάγκη αναδιάρθρωσης και κουρέματος του ελληνικού χρέους πριν από οποιαδήποτε συμφωνία με τους δανειστές, δεν είμαι βέβαιος, ότι αυτό μπορεί να γίνει σύντομα, παρότι το θεωρώ αναγκαίο.
Συμβαίνει συχνά στην Ιστορία μια πρόταση να εκλαμβάνεται ως αιρετική, μη συμβατική ή έστω μη εφαρμόσιμη τη στιγμή που εκφράζεται, ενώ αργότερα να φαντάζει ως κοινός τόπος, Συνήθως έχει προηγηθεί η εφαρμογή μιας καταστροφικής πολιτικής η οποία διορθώνεται εκ των υστέρων. Πολλές φορές στην Ιστορία λέμε "στερνή μου γνώση", αλλά...
Θυμάμαι για παράδειγμα ότι, όταν έγραψα το σχετικό άρθρο στην "Αυγή" ακόμη και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ το αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό. Θεώρησαν δηλαδή ότι δύσκολα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή μια τέτοια πρόταση, και δεν αναφέρομαι σε εκείνους που έβλεπαν το χρέος ως συνωμοσία των αστικών δυνάμεων. Έκτοτε βεβαίως όλοι γίναμε πιο σοφοί...
Γιατί όμως μου ήρθε στον νου εκείνη η μικρή ανακολουθία του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία δεν κράτησε πάνω από δύο μήνες, οπότε το κούρεμα του χρέους έγινε κεντρική του γραμμή; Το σκέφθηκα για δύο λόγους. Επειδή, έγκαιρη ανάδειξη ενός προβλήματος και η εκπόνηση εναλλακτικών μορφών αντιμετώπισής του σε απαλλάσσει μετέπειτα από την απολογία για "ολιγωρία" κατανόησης της συγκυρίας.
Το σκέφθηκα όμως και για έναν ακόμη λόγο, που δείχνει πόσο σημαντικό είναι να προηγείσαι των εξελίξεων και όχι να αναγκάζεσαι μετά να τις ακολουθήσεις ασθμαίνοντας. Σύντομα, νομίζω, ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρει μπροστά του το θέμα του κώδικα δεοντολογίας των βουλευτών ή υποψηφίων βουλευτών, επειδή το υποβάθμισε προ διετίας τη στιγμή που όφειλε να το αντιμετωπίσει. Ευτυχώς που το Podemos στην Ισπανία ανήγαγε το θέμα σε μείζον και τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να το παρακάμψει.
Και δεν εννοώ βεβαίως να περιορίσει την ελευθερία έκφρασης γνώμης, η οποία πρέπει να θεωρείται "ευαγγέλιο", αλλά να θεσπίσει έναν κώδικα ηθικής για το ασυμβίβαστο κομματικού και δημοσίου αξιώματος, για τις μισθολογικές ή συνταξιοδοτικές απολαβές που πρέπει να δίδονται για το "κοινό καλό", για την αποτροπή πρόσληψης συγγενών ως συνεργατών, για την αυτονόητη διάθεση στη δικαιοδοσία της Δικαιοσύνης σε περίπτωση αδικοπραξίας και βεβαίως για την εναλλαγή σε δημόσιες θέσεις ή αξιώματα.
Ο πολιτικός πρώτα απ' όλα πρέπει να πείθει με το προσωπικό του παράδειγμα. Ειδικότερα δε σήμερα που η κρίση εκπροσώπησης και η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος εξαιτίας της διαφθοράς και της διαπλοκής έχουν πάρει διαστάσεις, το ζήτημα αυτό δεν μπορεί παρά να θεωρείται μείζον. Όποιος νομίζει ότι μπορεί να το αποφύγει μάλλον κρύβεται πίσω από ιδιοτέλειες. Όσο πιο γρήγορα καθιερωθεί αυτός ο κώδικας, τόσο το καλύτερο...
Σταύρος Καπάκος
