Ως τη μεγαλύτερη κρίση από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους το 1983 αντιμετωπίζει η Λευκωσία την "εισβολή" του "Μπαρμπαρός" στην κυπριακή ΑΟΖ και τις δηλώσεις Νταβούτογλου ότι η Άγκυρα και θα πραγματοποιήσει έρευνες και θα τις προστατεύσει.
Η Κυπριακή Δημοκρατία αντέδρασε με δέσμη 8 μέτρων / αντιποίνων και διέκοψε τις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού. Τα αντίμετρα ξεκινούν από την καταγγελία σε διεθνείς οργανισμούς και φτάνουν στο μπλοκάρισμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην Ε.Ε.
Με τον Κύπριο Πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη απόντα λόγω ασθενείας και με αντικαταστάτη τον Έλληνα πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, η Κύπρος κατήγγειλε την Τουρκία στις Βρυξέλλες.
Σε συστάσεις στην Τουρκία να σεβαστεί την Κύπρο προχώρησαν η Ε.Ε. στη Σύνοδο Κορυφής την Παρασκευή. Συστάσεις έκαναν και οι ΗΠΑ, Ρωσία, Γαλλία και Γερμανία, χωρίς ωστόσο να κάμπτουν την τουρκική προκλητικότητα, η οποία φαίνεται να τροφοδοτείται από τη ρευστότητα στην περιοχή. Η Βρετανία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να μπλοκάρει το διάβημα της Ε.Ε. προς τα Ηνωμένα Έθνη, αναγνωρίζοντας ωστόσο το κυριαρχικό δικαίωμα της Κύπρου στην ΑΟΖ της.
Η "Α" μίλησε για τις τελευταίες εξελίξεις με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο της Κύπρου Ν. Χριστοδουλίδη καθώς και με τον ευρωβουλευτή του ΑΚΕΛ Νεοκλή Συλικιώτη.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
ΝΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ: "Θα προβούμε στις απαραίτητες ενέργειες για την αντιμετώπιση της Τουρκίας"
* Ανησυχείτε ότι η Τουρκία μπορεί να ανταλλάξει τη στάση της έναντι του Χαλιφάτου με κάποια ενίσχυση της διαπραγματευτικής της δύναμης στο Κυπριακό; H αντίδραση ΗΠΑ - Βρετανίας ήταν χλιαρή απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα.
Είναι εμφανές ότι ένας από τους λόγους που η Τουρκία προβαίνει σε συγκεκριμένες παράνομες ενέργειες είναι το γεγογός ότι εκμεταλλεύεται το ότι οι Αμερικανοί επιθυμούν να την αξιοποιήσουν στον αγώνα ενάντια στο Χαλιφάτο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και η Τουρκία, γνωρίζοντας ότι δεν θα υπάρξει ουσιαστική αμερικανική αντίδραση, προβαίνει στις συγκεκριμένες ενέργειες. Είναι μια από τις πολλές εξηγήσεις για τη συμπεριφορά της Τουρκίας.
* Η συμφωνία Αθήνας - Λευκωσίας για την ενοποίηση των διαδικασιών SAR θυμίζει λίγο το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Είναι κάτι τέτοιο;
Η συμφωνία καθορίζει τα θαλάσσια και εναέρια σύνορα της Κυπριακής Δημοκρατίας σε θέματα έρευνας και διάσωσης. Είναι μια πολύ σημαντική συμφωνία, η οποία αναμένουμε να επεκταθεί και σε άλλους τομείς που αφορούν την εναέρια και θαλάσσια συνεργασία ανάμεσα στα δύο κράτη. Θα πρέπει να ιδωθεί μαζί με την πρόθεση που ανακοινώθηκε για διαβουλεύσεις των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών για θέματα θαλάσσιας πολιτικής και υδρογονανθράκων. Ευελπιστούμε να επεκταθεί και να καλύψει κι άλλους τομείς.
* Θα επιθυμούσατε να δείτε και ελληνική ναυτική παρουσία στην περιοχή, όπως έχουν και οι Ρώσοι;
H ρωσική παρουσία στην περιοχή είναι μέσα στο πλαίσιο των αεροναυτικών ασκήσεων που κάνει η Ρωσική Δημοκρατία στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου που την ενδιαφέρει άμεσα. Δεν θεωρούμε τυχαία τη χρονική περίοδο που η Μόσχα επέλεξε να προβεί στην άσκηση. Δεν θεωρούμε ότι κίνητρο είναι το να συμβαίνει στην Κύπρο, αλλά οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, επηρέασαν τον χρόνο διεξαγωγής.
* Διαβάσαμε την περασμένη εβδομάδα ότι η Άγκυρα παρενέβη στη Ρώμη για να αποσυρθεί η ΕΝΙ από τις έρευνες. Δεν είναι η μόνη εταιρεία. Γνωρίζετε αν έχουν γίνει αντίστοιχες κρούσεις και σε άλλες εταιρείες;
Η Τουρκία προβαίνει σε διάφορες ενέργειες ώστε να αποθαρρύνει ενεργειακούς κολοσσούς που δραστηριοποιούνται στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν έφεραν αποτέλεσμα οι ενέργειές της. Οι εταιρείες αυτές δραστηριοποιούνται σε περιοχές με μεγάλες ενστάσεις ανάμεσα σε κράτη και οι δραστηριότητές τους δεν εξαρτώνται από τις προθέσεις ενός κράτους που δεν έχει κανένα έννομο δικαίωμα βάσει διεθνών συνθηκών να εμπλέκεται στην περιοχή.
* Με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, πότε πιστεύετε ότι θα αρχίσει η Κύπρος να έχει έσοδα από τους υδρογονάνθρακες;
Είναι πολύ νωρίς να μιλήσουμε για έσοδα. Είμαστε στο στάδιο της γεώτρησης όσον αφορά την ΕΝΙ, αλλά και την επεξεργασία δεδομένων όσον αφορά τις άλλες εταιρείες. Αδύνατη η ασφαλής πρόβλεψη.
* Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε πει ότι δεν θα μπει σε "διάλογο κωφών" για το Κυπριακό. Είμαστε μπροστά σε μια κατάσταση γενικευμένης αστάθειας. Πρέπει να ξεχάσουμε στο ορατό μέλλον την ευόδωση των προσπαθειών για τη λύση;
Κανείς δεν επιθυμεί περισσότερο από τη δική μας πλευρά την επίλυση του Κυπριακού. Η δική μας πλευρά βρίσκεται υπό κατοχή. Για να υπάρξει όμως προοπτική επιτυχίας πρέπει και τα δύο μέρη να επιθυμούν την επίλυση. Δεν μπορούμε μόνοι μας να προχωρήσουμε. Η ενέργεια της Τουρκίας -ένας άλλος λόγος που εύλογα δημιουργεί ερωτηματικά- έλαβε χώρα τρία 24ωρα πριν από την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών για το κυπριακό με πρωτοβουλία του νέου ειδικού αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ. Άρα αναμφίβολα η ενέργεια της Τουρκίας σχετίζεται με τις εξελίξεις στο Κυπριακό και με την ενδεχόμενη μη επιθυμία της για επίλυση σε αυτή τη φάση.
* Μια μέρα μετά την ανακοίνωση της δέσμης των 8 αντίμετρων είχαμε τις δηλώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού. Μήπως τελικά τα μέτρα δεν είναι τόσο πιεστικά;
Oι δηλώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού έρχονται να πυροδοτήσουν ακόμη περισσότερη ένταση στην περιοχή και να επιβεβαιώσουν τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως "κράτους - ταραξία". Σε σχέση με τα μέτρα η Κυπριακή Δημοκρατία ανακοίνωσε μια πρώτη δέσμη μέτρων. Θα ακολουθήσουν κι άλλα ανάλογα με τις εξελίξεις. Η Τουρκία έχει οδηγήσει την κατάσταση σε αυτό το κλίμα και θα πρέπει να ενεργήσει για την αποκλιμάκωση. Η απόφαση για μη συναίνεση σε οποιοδήποτε ενταξιακό κεφάλαιο είναι σημαντική απόφαση, καθώς επίσης και το γεγονός -που δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στα μέτρα- ότι, σε συνεργασία με τα γειτονικά κράτη, θα προβούμε στις απαραίτητες ενέργειες για να νιώσει το κόστος των ενεργειών της.
ΝΕΟΚΛΗΣ ΣΥΛΙΚΙΩΤΗΣ: "Σταθερότερος σύμμαχος του κυπριακού λαού η ευρωομάδα της Αριστεράς"
* H ευρωομάδα της Αριστεράς μπορεί να κάνει κάτι παραπάνω ώστε να προωθήσει το θέμα της Κύπρου;
Η ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς είναι ο σταθερότερος σύμμαχος των δικαίων του κυπριακού λαού, καθώς στηρίζει πάντα όλες τις θέσεις αρχών υπέρ της λύσης του Κυπριακού και της συμμόρφωσης της Τουρκίας με τις υποχρεώσεις της, για τερματισμό της κατοχής και επανένωση της Κύπρου και του λαού της. Είμαστε σε συνεχή συντονισμό και με κάθε ευκαιρία προωθεί το θέμα της Κύπρου. Είναι η μοναδική πολιτική ομάδα που πήρε ξεκάθαρη θέση αρχής και αντέδρασε άμεσα στις προκλήσεις της Τουρκίας μέσω ανακοίνωσης, στην οποία υπογράμμιζε πως οι επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας στρέφονται και ενάντια στην Ε.Ε., ζητούσε άμεσο τερματισμό των παράνομων τουρκικών ενεργειών και καλούσε την Ε.Ε. να λάβει σαφή θέση ενάντια στις τουρκικές απειλές. Η πρόεδρος της ομάδας μας έθεσε το θέμα των τουρκικών προκλήσεων στη Διάσκεψη των Προέδρων του Ευρωκοινοβουλίου, για εγγραφή προς συζήτηση και έκδοση ψηφίσματος από την Ολομέλεια τον Οκτώβριο. Η πρόταση αποσκοπούσε στο να στείλει το σώμα σαφές μήνυμα, αλλά δεν εγκρίθηκε. Έτσι η πρόεδρός μας επανέφερε το θέμα στην επόμενη Διάσκεψη των Προέδρων επιτυγχάνοντας να συζητηθεί στην ολομέλεια του Νοεμβρίου.
* Πού αποδίδετε τους χλιαρούς τόνους ΗΠΑ και Ε.Ε. για την τουρκική προκλητικότητα; Υπάρχει κάποιο επιχείρημα / κίνητρο / απειλή για να αλλάξει στάση η Τουρκία;
Για ακόμα μια φορά, το δίκαιο θυσιάζεται στον βωμό των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. Ποτέ δεν πιστέψαμε ότι θα έλθουν με τις αρμάδες τους να παρεμποδίσουν την Τουρκία να δεσμεύσει την περιοχή. Πρέπει όμως να αναληφθούν ενέργειες για να πειστεί η Τουρκία ότι με τέτοιες συμπεριφορές δεν οδηγούμαστε πουθενά. Η Τουρκία προχωρεί σε αυτές τις ενέργειες θεωρώντας ότι αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες την έχουν απόλυτη ανάγκη για να διαδραματίσει τον δικό της ρόλο στις επιθέσεις κατά των τζιχαντιστών και δεν θα είναι σε θέση να ασκήσουν αποτελεσματική πίεση για να την αποτρέψουν από τις προκλητικές της ενέργειες στην Κύπρο. Αλλά δεν είναι μόνο αυτός ο λόγος της θρασύτητάς της. Είναι μια σειρά από συγκυρίες. Η κυβέρνηση έπρεπε να παραμείνει σε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Δεν έπρεπε με τόση σπουδή να εξαγγείλει διάφορα, όπως πιθανή ένταξη στο ΝΑΤΟ, να παρέχει διευκολύνσεις κ.ά. Όλα αυτά είχαν παρενέργειες.
* Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ξεκαθαρίσει πως η εκμετάλλευση είναι και προς όφελος των Τουρκοκυπρίων. Γιατί αυτή η άρνηση από την Τουρκία;
Eμείς αναγνωρίζουμε -και δεν χρειάζεται να μας το υποδεικνύει η Τουρκία- ότι και οι Τουρκοκύπριοι έχουν δικαιώματα στο φυσικό αέριο. Ωστόσο, δεν μπορεί να απαιτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία να απεμπολεί κυριαρχικά της δικαιώματα. Ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος για να απολαμβάνουν και οι Τουρκοκύπριοι τα οφέλη από το φυσικό αέριο είναι η λύση του Κυπριακού προβλήματος. Στις συγκλίσεις Χριστόφια - Ταλάτ, στις ομοσπονδιακές αρμοδιότητες περιλαμβάνονται όλες ανεξαιρέτως οι θαλάσσιες ζώνες και η οριοθέτησή τους με γειτονικά κράτη. Οι φυσικοί πόροι, και επομένως και το φυσικό αέριο, συμφωνήθηκε ότι θα συνιστούν ομοσπονδιακή αρμοδιότητα. Σε συνδυασμό με τη σύγκλιση αναφορικά με την κατανομή των ομοσπονδιακών εσόδων, στα οποία θα περιλαμβάνονται και τα έσοδα από το φυσικό αέριο, είναι φανερό ότι με τη λύση του Κυπριακού όλα όσα αφορούν το ζήτημα των υδρογονανθράκων θα είναι συμφωνημένα.
Εάν λοιπόν η Τουρκία πράγματι κόπτεται για τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων και όχι για δικές της επεκτατικές βλέψεις, οφείλει να σταματήσει τις παράνομες, επιθετικές ενέργειες και να εργαστεί για εκτόνωση της κρίσης που η ίδια προκάλεσε, έτσι που να επαναρχίσει η διαπραγματευτική διαδικασία και να φθάσουμε σε λύση το συντομότερο.
*Πού διαφωνεί το ΑΚΕΛ στον χειρισμό του ζητήματος από την κυβέρνηση;
Η απόφαση για αναστολή των διαπραγματεύσεων, την οποία η τουρκική πλευρά προκάλεσε, καθώς και τα διάφορα άλλα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση στοχεύουν ακριβώς στην καταδίκη των ενεργειών της Άγκυρας και στην ανάδειξη της ευθύνης που φέρει για την εμπλοκή στις απευθείας διαπραγματεύσεις. Γι' αυτό και τα στηρίζουμε. Υπογραμμίζουμε όμως πως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τερματιστούν οι διαπραγματεύσεις. Πάγια θέση μας είναι πως ο μόνος τρόπος επίλυσης του Κυπριακού είναι η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Η διαφωνία μας με την κυβέρνηση έγκειται στο ότι έπρεπε να παραμείνει σε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Δυστυχώς δεν το έπραξε, αλλά αντίθετα ταυτίζεται πλήρως με την πολιτική των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - Ε.Ε. στην περιοχή, τους οποίους θεωρεί στρατηγικούς της εταίρους. Και αυτό οδήγησε σε παρενέργειες.
