Στον γεμάτο αίθριο χώρο στο περιστύλιο του Ζαππείου, ο Ευ. Βενιζέλος άδραξε την ευκαιρία να απαντήσει με πάρα πολλές αιχμές και ευθείες επιθέσεις στον Γ. Παπανδρέου και στο βαθιά πολεμικό κλίμα που εισέπραξε στην εκδήλωση της Δευτέρας δίνοντας συνέχεια στην αγεφύρωτη πλέον σύγκρουση με τον πρώην πρωθυπουργό.
Ωστόσο το μείζον που έκανε ο Ευ. Βενιζέλος στην εκδήλωση για τα 40 χρόνια από την ίδρυση του κόμματος ήταν να εξαγγείλει ουσιαστικά την υπέρβαση του ΠΑΣΟΚ και του σοσιαλιστικού χαρακτήρα του, καθ' οδόν προς το συνέδριο του νέου κόμματος, της "Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης", και να αιτιολογήσει την ιδεολογική προσκόλληση με τη Ν.Δ., διακηρύσσοντας έτσι τις προθέσεις του για το μέλλον.
Από την πλευρά του ο Κ. Σημίτης ουσιαστικά αποδόμησε με τον χαιρετισμό του σχεδόν συνολικά τις στρατηγικές του Ευ. Βενιζέλου σε σχέση τόσο με την κυβέρνηση όσο και με την παράταξη. Παράλληλα, "καρφώνοντας" ευθέως Σαμαρά - Βενιζέλο, προανήγγειλε ότι η λύση για το χρέος θα είναι μακρά και επίπονη, ότι η εποπτεία δεν τελειώνει με τη φυγή του ΔΝΤ, ενώ απέναντι στα λεγόμενα του Ευ. Βενιζέλου είχε ήδη αντιπαραβάλει το τρίπτυχο της "κοινωνικής δικαιοσύνης υπό συνθήκες οικονομικής σταθερότητας και ανάπτυξης". Τόσο ο Ευ. Βενιζέλος όσο και Κ. Σημίτης δεν εμφανίστηκαν καθόλου βέβαιοι για την αποφυγή των πρόωρων εκλογών, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να λέει ότι είναι έτοιμος και για τις δύο εκδοχές στην προεδρική εκλογή.
Βενιζέλος: "Δεν υπάρχουν σοσιαλδημοκρατικές λύσεις"
Μετά από πολλές αναφορές για το πώς η "Δημοκρατική Προοδευτική Παράταξη" είναι "η τρίτη λύση", ο Ευ. Βενιζέλος παρουσίασε το όραμά του για τη μετεξέλιξη του κόμματος.
Απαντώντας ονομαστικά στον Κ. Σημίτη, που είχε προηγηθεί με αναφορές για "κοινωνική δικαιοσύνη", ο Ευ. Βενιζέλος είπε: "Αυτό που με βασανίζει, συντρόφισσες και σύντροφοι, αυτό που με βασανίζει, πρόεδρε Κώστα Σημίτη είναι το ερώτημα το υπαρξιακό και το αγωνιώδες: εάν μπορούμε να δώσουμε πράγματι απαντήσεις προοδευτικές, σοσιαλιστικές σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο". Το δεύτερο ρητορικό ερώτημα που έθεσε ήταν: "Υπάρχουν πράγματι περιθώρια για ιδεολογικές και αξιακές επιλογές σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα στην οικονομία;", για να απαντήσει ο ίδιος ποιο πρέπει να είναι το κοινό πεδίο των δυο μεγάλων ευρωπαϊκών πολιτικών οικογενειών του ΕΣΚ και του ΕΛΚ: "Πρέπει να είναι μια αναγκαία ιστορική συμμαχία αμυντικού χαρακτήρα για την προστασία της ευρωπαϊκής ιδέας και των δημοκρατικών και διακρατικών θεσμών, αλλά και του πυρήνα του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους απέναντι στον στείρο ευρωσκεπτικισμό ακροδεξιού ή δήθεν ριζοσπαστικού χαρακτήρα". Μάλιστα διερωτήθηκε, πάλι ρητορικά, "μήπως η βασική διαφορά σήμερα δεν είναι ανάμεσα στη συντήρηση και τον σοσιαλισμό, αλλά ανάμεσα στη νεοφιλελεύθερη δυναμική και τον πρακτικό πραγματισμό;".
Επίθεση στον Παπανδρέου
Ο Ευ. Βενιζέλος, αφού εξέφρασε τη λύπη του για την απουσία του Γ. Παπανδρέου από την εκδήλωση, ξεκίνησε ένα "σφυροκόπημα" κατά του πρώην πρωθυπουργού.
Ειδικότερα, απαντώντας στο "Γιώργο γερά να πέσει η Δεξιά", όπως είχε προϊδεάσει ότι θα έκανε, είπε ότι η μετάβαση από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση Παπαδήμου, με τη συμμετοχή ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ., ΛΑΟΣ, "δεν ήταν προϊόν καμίας συνωμοσίας, αλλά μια επιλογή που είχε εκδηλωθεί για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2011 με τη διατύπωση για συνεργασία μόνο με τη Ν.Δ. και άλλον πρωθυπουργό". Είπε ακόμα ότι αυτά που ανέφερε τη Δευτέρα για τον Ανδ. Παπανδρέου "δυστυχώς χάθηκαν μέσα στην ευτέλεια συμπεριφορών που δεν έχουν καμία σχέση με τη δημοκρατία, τον πολιτικό πολιτισμό, το προοδευτικό ύφος, σε συμπεριφορές που προσβάλλουν την παράταξη". Μιλώντας για το συνέδριο της "Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης" απάντησε στην κριτική του Γ. Παπανδρέου περί οβιδιακών μεταμορφώσεων του ΠΑΣΟΚ, ότι "δεν υπάρχει καμία μεταμόρφωση, υπάρχει μια πολιτική συμμαχιών που αναπτύξαμε".
Ανέβασε τους τόνους λέγοντας ότι "με τεράστιο προσωπικό κόστος την ενότητα του κόμματος το 2007 μέσα σε συνθήκες τριτοκοσμικού φασισμού" ότι εκείνος δεν παρασύρθηκε σε καμία προεκλογική δημαγωγία το 2009. Είπε για πρώτη φορά ότι αγωνίστηκε "να αποτρέψει το φλερτ με το ΔΝΤ" το 2009 και "υπενθύμισε" ότι απέτρεψε "την καταστροφή ενός δημοψηφίσματος με ερώτημα 'ναι ή όχι στο ευρώ'". Επιπλέον, υπονόησε ότι ο Γ. Παπανδρέου και οι "παπανδρεϊκοί" δεν ψήφισαν ΠΑΣΟΚ, αναφέροντας ότι "προχωράμε όλοι μαζί χωρίς αποκλεισμούς, αλλά με ένα κριτήριο: ότι προχωράμε όλοι μαζί όσοι πράγματι ψηφίζουμε ΠΑΣΟΚ στο παραβάν του εκλογικού κέντρου".
Σημίτης: Μακρά η διαπραγμάτευση για το χρέος
Ο Κ. Σημίτης δεν έκρυψε τις έντονες διαφωνίες του για το σύνολο σχεδόν των επιλογών του Ευ. Βενιζέλου τόσο κομματικά όσο και κυβερνητικά.
Αποστασιοποιήθηκε απόλυτα από την πρακτική των "μαγικών λύσεων", αφήνοντας αιχμές και προς τον Γ. Παπανδρέου, αφού υπενθύμισε "τι κόστισε στη χώρα η διαβεβαίωση ότι 'λεφτά υπάρχουν'". Αναφέρθηκε και στην εκδήλωση της Δευτέρας λέγοντας πως "δείχνει ότι κάποιοι μάλιστα παραμένουν σταθερά προσηλωμένοι στο παρελθόν και επιδεικνύουν με υπερηφάνεια τη μικρόνοιά τους". Στηλιτεύοντας την επικοινωνιακή τακτική των "κόκκινων" κυβερνητικών γραμμών, τόνισε ότι "η πολιτική δεν συνίσταται μόνο στην ενασχόληση με το αν θα πληρωθεί ο ΕΝΦΙΑ σε πέντε ή επτά δόσεις...", προσθέτοντας πως "ούτε αρκούν για να μας προσέξουν οι πολίτες οι συνεχείς κόκκινες γραμμές που χαράζουμε μεγαλόφωνα πριν από κάθε διαπραγμάτευση με την τρόικα".
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στη διαπραγμάτευση στο Παρίσι, "μια ακόμα από τις πολλές που βρίσκονται μπροστά μας", που, όπως είπε, "το υπενθύμισε ο υπουργός Οικονομικών σε όσους βιάζονται να ξεδιπλώσουν λάβαρα θριάμβου". "Δεν υπάρχει κανένας λόγος να καλλιεργούμε αυταπάτες", συνέχισε, καταλογίζοντας ουσιαστικά σε Σαμαρά - Βενιζέλο ότι αυτό κάνουν. Επιπλέον αποδόμησε και το εύρημα της κυβέρνησης περί απεμπλοκής από την τρόικα, αναφέροντας ότι "η τρόικα είναι μια μορφή ελέγχου που περιορίζει την αυτονομία μας. Αλλά και αν φύγει, που καλό θα ήταν να φύγει, θα υπάρχουν άλλοι πολλοί έλεγχοι που έχουν θεσπιστεί για τις χώρες της Ευρωζώνης" και ότι "η θρυλούμενη ανάκτηση της δυνατότητάς μας να αποφασίζουμε εμείς και μόνοι μας για όλα τα προβλήματά μας δεν πρόκειται να υπάρξει".
Σε αντίθεση με την κυβέρνηση, εκτίμησε ακόμα ότι η ρύθμιση του χρέους θα αργήσει, για να προσθέσει γενικότερα ότι "οι παραδοσιακοί πολιτικοί καλλιεργούν εντυπώσεις για άμεσες λύσεις", αλλά "απολύτως βέβαιο είναι μόνο ότι θα υπάρξει μια μακρά και επίπονη διαπραγμάτευση".
Οι αιχμές Σημίτη προς τον Ευ. Βενιζέλο συνεχίστηκαν και σε σχέση με τα παραταξιακά ζητήματα. Είπε ειδικότερα ότι, όπως και στην περυσινή εκδήλωση, η διαπίστωση ήταν για ανάγκη ανανέωσης προσώπων και ιδεών στο ΠΑΣΟΚ. "Οφείλουμε να δεχθούμε ότι βρισκόμαστε περίπου στο ίδιο σημείο συζητήσεων για το πώς θα υπερβούμε την όλο και φθίνουσα απήχησή μας, τις αλληλοαμφισβητήσεις, τις προσωπικές στρατηγικές". "Επικρατεί ομίχλη σε σχέση με το τι πρέπει να κάνουμε" και "δεν έχουμε την πολυτέλεια να συνεχίσουμε τις μικροκινήσεις". Αντίθετα, είπε ότι δεν πρέπει να είναι επιδίωξη "μια επανάληψη του 1974, ένα νέο ιδανικό ΠΑΣΟΚ", αλλά "να βάλουμε τις βάσεις για ένα νέο μεγάλο Κίνημα, ένα ρεύμα ανανέωσης που θα είναι καθοριστικό για να ξεπεραστούν οι συνέπειες της κρίσης". Στο ίδιο πλαίσιο εκτίμησε ότι ο χρόνος είναι περιορισμένος, αφού, όπως είπε, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι εκλογές δεν πρόκειται να γίνουν σύντομα, "οι ενδείξεις δείχνουν ότι όλα είναι αβέβαια".
Συνεχίζοντας τα "καρφιά" προς Βενιζέλο, ανέφερε πως κάποιοι θεωρούν ότι "αντιδράσαμε πετυχημένα στις ευρωεκλογές και θεωρούν ότι είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε κάθε εξέλιξη", ωστόσο "παραβλέπουν ότι στις εθνικές εκλογές η μεγάλη πλειοψηφία ψηφίζει με κριτήριο μια εφικτή κυβερνητική λύση που θα ανταποκρίνεται στις επιδιώξεις της".
Παρών και ο "στρατηγός" Τσουκάτος
Στο γεμάτο από κόσμο και στελέχη όλων των ομάδων του ΠΑΣΟΚ περιστύλιο του Ζαππείου έδωσε το "παρών" και ο Θ. Τσουκάτος. Επιπλέον, ο Κ. Λαλιώτης και ο Χρ. Πάχτας, ο Ν. Μπίστης και πολλοί "παπανδρεϊκοί", όπως ο Φ. Πετσάλνικος και ο Ν. Αθανασάκης.