Μπορεί το εύρημα, διά του οποίου επιχειρήθηκε να συνδυαστεί ο τόπος διεξαγωγής του Συνεδρίου με τις κομματικές προοπτικές, να ήταν μάλλον ευτελές, και όχι και τόσο καλού γούστου, όμως δεν πρόκειται ασφαλώς περί αυτού. Τα συνέδρια των κομμάτων, των όσο καινούργιων, δεν κρίνονται από τη συνεδριακή συνθηματολογία. Αλλά από το περιεχόμενο, από τις διαδικασίες και από τα συμπεράσματά τους. Και εκεί, επ' αυτών, το Ποτάμι δεν έχει και πολλά να μας πει, κάθε άλλο...
Θα μπορούσε κάλλιστα να πρόκειται για κόμμα του Δημήτρη Αβραμόπουλου. Ναι, πράγματι, στο ταμπεραμέντο του σημερινού υπουργού Άμυνας θα ταίριαζε γάντι ο άχρωμος και άοσμος και επιτηδευμένα στρογγυλεμένος χαρακτήρας του εγχειρήματος. Όταν μάλιστα το νέο σχήμα γεννιέται μέσα στην πιο βαθιά οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση που έχει βιώσει ο τόπος σε καιρό ειρήνης. Με έντονα τα χαρακτηριστικά ανθρωπιστικής τραγωδίας. Γιατί μπορεί μεν κάπως έτσι να ήταν από ιδρύσεως τα πράγματα, όμως όταν το καινούργιο κόμμα προχωρεί σε ιδρυτικό Συνέδριο, άλλα πράματα περιμένεις, εντελώς άλλα. Όμως φαίνεται πως στρατηγικός στόχος της ηγεσίας του Ποταμιού παραμένει η απόλυτη πολυσυλλεκτικότητα. Έναντι οιουδήποτε τιμήματος, σε βάρος αρχών, θέσεων, προτάσεων, προγραμματικών ορίων. Στο Ποτάμι, μ' άλλα λόγια, όλοι οι καλοί χωράνε. Είναι γι' αυτό που είδαμε να συνωθείται εκεί μέσα το άπαν σύμπαν. Αυτή η απίστευτη πολυχρωμία πολιτευομένων κάθε λογής, κάθε προέλευσης και κάθε γούστου, γενικώς. Με μοναδικό -προφανές- κριτήριο, εκείνο της αναζήτηση πολιτικής στέγης.
«Το Ποτάμι θα φέρει τη μεγάλη αλλαγή» κόμπασε στην εισήγησή του ο ιδρυτής. Τη «μεγάλη αλλαγή» με μια εισήγηση - έκθεση ιδεών, με την απλή παράθεση αφόρητα κοινότοπων και ξεπερασμένων τσιτάτων, διαπιστωτικής κατά κανόνα φυσιολογίας. Για την «επανάσταση του αυτονόητου», για το «ρουσφέτι ως μείζον εθνικό πρόβλημα, ευρισκόμενο στον πυρήνα της ελληνικής κακοδαιμονίας», για την «αξιοκρατία ως μέγιστο ζητούμενο της εποχής μας», για την ανάγκη «αναδιάρθρωσης της Ελλάδας και όχι της Κεντροαριστεράς ή της Κεντροδεξιάς» και άλλα, παρόμοιας πρωτοτυπίας και έμπνευσης. Και, φυσικά, με εκπλήσουσα υποτίμηση της τραγικής πραγματικότητας την οποία βιώνει σήμερα η χώρα και ο λαός...
Η αποθέωση του δήθεν
Επίδειξη «διαφορετικότητας» επιχειρήθηκε, για λογαριασμό του νέου κόμματος, στο ιδρυτικό του Συνέδριο. Δεν επρόκειτο ωστόσο παρά για απλή προσομοίωση διαφορετικότητας. Ενώ υιοθετήθηκε, για παράδειγμα, η κλασικά «λενινιστικού τύπου» κομματική δομή, εκτιμήθηκε πως αν αλλάξουν ονόματα και τίτλοι, ιδού το καινούργιο, φρέσκο και ετοιμοπαράδοτο. Έτσι ο πρόεδρος ονομάστηκε «επικεφαλής», η Κεντρική Επιτροπή «Πανελλήνια Επιτροπή», το Εκτελεστικό Γραφείο «Συντονιστική Επιτροπή», οι οργανώσεις βάσης «Επιτροπές Πρωτοβουλίας» και τα κομματικά μέλη «εθελοντές». Λες και δεν είναι εθελοντές τα μέλη όλων των κομμάτων απανταχού της γης. Αλλά είπαμε, η επίδειξη «διαφορετικότητας» πάνω απ' όλα. Ή, για να κυριολεκτήσουμε, η αποθέωση του δήθεν...
Η πιο συντηρητική περί την φύση της πολιτικής αντίληψη, σύμφωνα με την οποία «δεν υπάρχει σήμερα Δεξιά, Κέντρο και Αριστερά», κυριάρχησε στον συνεδριακό διάλογο του Ποταμιού. Με την ομοίως κοινότοπη και χιλιοφορεμένη ατάκα ότι «τα προβλήματα δεν έχουν χρώμα», να επαναλαμβάνεται μονότονα από τους πάντες. Λες και θέλει πολύ μυαλό για να καταλάβει κανείς πως, κι αν δεχτούμε ότι πράγματι «τα προβλήματα δεν έχουν χρώμα», έχουν και παραέχουν εντούτοις χρώμα τόσο οι αιτίες που τα δημιούργησαν όσο και οι προτεινόμενες συνταγές αντιμετώπισής τους. Τη στιγμή δε που αποχρωματίζονταν, με περισσευούμενη ευκολία, οι διαχωριστικές πολιτικές γραμμές, την ίδια στιγμή οι σύνεδροι του Ποταμιού υιοθετούσαν, με θηριώδη ποσοστά μάλιστα, θέσεις που και μόνη η απλή αναφορά τους αρκεί για να τις χαρακτηρίσει και να τις κατατάξει. Από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ώς τις φυλακές υψίστης ασφαλείας. Και από την πλήρη απελευθέρωση του ωραρίου όλων των καταστημάτων αδιακρίτως ώς την κατάφαση στην ιδιωτικοποίηση σχεδόν των πάντων. Έτσι ώστε προσλαμβάνει ασφαλώς περιεχόμενο και κύρος η αποστροφή από τον χαιρετισμό του γραμματέα της Κ.Ε. της Ν.Δ., ότι «η Ν.Δ. και το Ποτάμι βρίσκονται στην ίδια όχθη».
Αν κάποιος ανυποψίαστος προσπαθούσε να καταλάβει τι συμβαίνει στην Ελλάδα σήμερα, παρακολουθώντας το ιδρυτικό Συνέδριο του Ποταμιού, πολύ δύσκολα θα υποψιαζόταν πως έχουμε Μνημόνια πάνω από το κεφάλι μας και πως η ελληνική κοινωνία βρίσκεται στα γόνατα. Ή, κι αν το καταλάβαινε, θα απέδιδε όλα τα δεινά στο ρουσφέτι και στην αναξιοκρατία. Άσε που θα στοιχημάτιζε ότι ευθύνονται όλοι το ίδιο. Όλοι οι «παλιοί». Έτσι, προκειμένου να κολακευτεί και η πράγματι εδραιωμένη σήμερα αντίληψη σε μερίδα της νεολαίας ότι «όλοι ίδιοι είναι». Η έκδηλα απολίτικη αντίληψη, η οποία, επί της ουσίας, δίνει συγχωροχάρτι στους αίτιους και στις αιτίες της κακοδαιμονίας. Η αντίληψη που οδηγεί σε πολιτικό αναχωρητισμό. Και που, από την άλλη, ίσως οδηγεί σε μορφώματα είτε μπερλουσκονικού τύπου είτε απλώς άχροα και άοσμα και, βέβαια, διόλου ενοχλητικά, πολύ βολικά μάλιστα, για το σύστημα και για τους πυλώνες του...
