Επιστροφή στο 1960 σηματοδοτεί η συνολική εικόνα στον χώρο της ναυτιλίας για το 2013. Κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας και της ανασφάλιστης εργασίας, νησιά χωρίς ακτοπλοϊκή σύνδεση, μειώσεις μισθών και απλήρωτοι ναυτικοί, κατάρρευση του ΝΑΤ, καταστολή των απεργιών με επιστράτευση συνθέτουν τη μία πλευρά του νομίσματος. Στην άλλη πλευρά βρίσκονται οι φοροαπαλλαγές των εφοπλιστών και η συνεχής αύξηση στα κέρδη και τις επενδύσεις τους, σε πλήρη σύμπνοια με το υπουργείο Ναυτιλίας.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου - "οδοστρωτήρα" του υπουργείου Ναυτιλίας τον περασμένο Μάρτιο αποτέλεσε το οριστικό χτύπημα στην, ήδη, τραγική κατάσταση που βιώνουν οι Έλληνες ναυτικοί και οι νησιώτες.
Απέναντι στη μαζική και δυναμική απεργία των ναυτεργατικών σωματείων το υπουργείο Ναυτιλίας απάντησε με καταστολή και επιστράτευση επιβάλλοντας τη "μνημονιακή και εφοπλιστική τάξη", όπως χαρακτηριστικά έλεγαν συνδικαλιστές, ενώ παράλληλα η κυβέρνηση προώθησε το μέτρο της απαγόρευσης της απεργίας μέσω της διάταξης για το πλοίο ασφαλείας στο νομοσχέδιο για τα τουριστικά πλοία.
Στο 50% η πραγματική ανεργία
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου Ευρέσεως Ναυτικής Εργασίας (ΓΕΝΕ), η ανεργία για τους Έλληνες ναυτικούς προσεγγίζει το 27%, ωστόσο τα ναυτεργατικά σωματεία τονίζουν πως η πραγματική ανεργία ξεπερνάει κατά πολύ το 50% και αφορά αξιωματικούς και κατώτερα πληρώματα. Με πρόσφατες δηλώσεις του ο Μ. Βαρβιτσιώτης υποστήριξε πως το ελληνικό πλοίο είναι πιο ανταγωνιστικό στον κόσμο κατά 20%, επιβεβαιώνοντας στην ουσία πως ανταγωνισμός για την κυβέρνηση και τους εφοπλιστές σημαίνει φθηνοί εργαζόμενοι.
Την ίδια στιγμή το "παράθυρο" που άνοιξε ο νόμος Μουσουρούλη για τις μειώσεις οργανικών συνθέσεων σε συνδυασμό με τη μείωση των πλοίων υπό ελληνική σημαία έχουν οδηγήσει στην "έξοδο" περισσότερους από 1.500 ναυτικούς μέσα στο 2013, όπως διαπίστωσε και το Γενικό Συμβούλιο της ΠΝΟ στην τελευταία του συνέλευση, με το σύνολο των άνεργων ναυτικών να πλησιάζει τις 5.000.
Απλήρωτοι ναυτικοί και το ΝΑΤ υπό κατάρρευση
Εκτός από την ανεργία που χτυπάει "κόκκινο", δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που πλοιοκτήτριες εταιρείες δεν καταβάλλουν μισθούς και επιδόματα στα πληρώματα. Μπροστά στον φόβο της απόλυσης και της ανεργίας, οι περισσότεροι ναυτικοί επιλέγουν να ταξιδεύουν απλήρωτοι, ενώ από την πλευρά της ΠΝΟ σημειώνουν πως υπάρχουν εταιρείες που δεν έχουν καταβάλει ούτε το δώρο, κατά πώς είναι υποχρεωμένοι από τον νόμο.
Σημειώνεται πως με το νέο νομικό καθεστώς, αν δεν έχει καταβληθεί το δώρο την ημέρα που ορίζει ο νόμος σ' έναν ναυτικό και δεν προχωρήσει ο ίδιος σε καταγγελία την ίδια ημέρα, δεν εκκινείται η αυτόφωρη διαδικασία για τον εκπρόσωπο της πλοιοκτήτριας εταιρείας. Έτσι υπολογίζεται πως είναι δεκάδες οι περιπτώσεις των ναυτικών που μένουν ακάλυπτοι.
Πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το Ε/Γ- Ο/Γ " Άγιος Γεώργιος", του οποίου το πλήρωμα διέκοψε τις εργασίες και τα προγραμματισμένα δρομολόγια για τις δυτικές Κυκλάδες εξαιτίας της μη καταβολής του δώρου Χριστουγέννων, ενώ έπειτα από την καταγγελία του πληρώματος εκκίνησε αυτόφωρη διαδικασία για τον διαχειριστή της πλοιοκτήτριας εταιρείας, Β. Βεντούρη. Οι ναυτικοί του ίδιου πλοίου είχαν προχωρήσει σε επίσχεση εργασίας τον Νοέμβριο εξαιτίας μη καταβολής δεδουλευμένων.
Σε επίσχεση εργασίας κατέβηκαν και οι ναυτικοί του "Πηνελόπη Α", στους οποίους η "Αγούδημος Lines" οφείλει δεδουλευμένα από έξι μήνες έως και ένα χρόνο, ύψους 800.000 ευρώ, οδηγώντας τους στην πλήρη εξαθλίωση, αφού διέμεναν μέσα στο πλοίο δίχως ρεύμα, νερό, σίτιση και ρουχισμό. Πολλές φορές, μάλιστα, με κίνδυνο της ζωής τους, όπως στην περίπτωση που οι ισχυροί άνεμοι έσπασαν τους κάβους. Μετά από παρέμβαση εισαγγελέα και έντονες πιέσεις από τα σωματεία και κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, ο Μ. Βαρβιτσιώτης υπέγραψε την καταβολή μέρους των δεδουλευμένων από το ΝΑΤ. Αντίστοιχες περιπτώσεις απλήρωτης εργασίας καταγγέλθηκαν για τα δεξαμενόπλοια "Θησέας" και "Προμηθέας".
Παράλληλα το ΝΑΤ οδηγείται σε κατάρρευση, με τον προϋπολογισμό του για το 2014 να παρουσιάζει οργανικό έλλειμμα 1 δισ., ενώ οι μειώσεις στους πραγματικούς μισθούς κάτω από τις συλλογικές συμβάσεις, η εκδίωξη των Ελλήνων ναυτικών από τα πληρώματα και οι εφοπλιστικές οφειλές (150 εκατομμύρια υπολογίζονταν στην αρχή του 2013) και το "ψαλίδι" της κρατικής επιχορήγησης κάνουν ακόμα δυσχερέστερη την κατάσταση του ταμείου.
Χωρίς ακτοπλοϊκή σύνδεση, όλο και περισσότερα νησιά σε απομόνωση
Η μνημονιακή πολιτική και η εξυπηρέτηση των εφοπλιστικών συμφερόντων δεν πλήττει μόνο τους ναυτικούς, αλλά και τους νησιώτες. Το πέρας της θερινής περιόδου έφερε την αποδρομολόγηση πλοίων που εξυπηρετούσαν τα καθημερινά ακτοπλοϊκά δρομολόγια και τη σύνδεση των νησιών. Βάσει του νόμου Μουσουρούλη η εταιρεία που αποδρομολογεί το πλοίο της για 2,5 έως και 3 μήνες τη χειμερινή περίοδο απαλλάσσεται από την υποχρέωση να το αντικαθιστά. Την ίδια στιγμή οι περικοπές στις επιδοτήσεις των άγονων γραμμών συνεχίστηκαν και φέτος φτάνοντας τα 83,5 εκατ. ευρώ, ενώ λιγότερα από 80 εκατ. θα δοθούν το 2014.
Έτσι, τα νησιά του Β. Αιγαίου, ακόμα και τα μεγάλα, όπως η Σάμος, Χίος και η Λέσβος, έμειναν χωρίς καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση και με πλοία χαμηλής κατηγορίας. Ακόμα πιο δραματική είναι η κατάσταση στην άγονη γραμμή της Λήμνου, οι κάτοικοι της οποίας βιώνουν την εγκατάλειψη εδώ και ενάμιση χρόνο. Αντίστοιχες συνέπειες λόγω της αποδρομολόγησης πλοίων αντιμετωπίζουν τα Κύθηρα, η Ιθάκη και δεκάδες άλλα μικρότερα νησιά.
Οι εφοπλιστές, "πατριώτες" στις επενδύσεις, υποστέλλουν τη σημαία στη φορολόγηση
Και ενώ η φορολόγηση για τους ναυτικούς σχεδόν τριπλασιάστηκε, με αναλογικό συντελεστή φορολόγησης 15% για τους αξιωματικούς και 10% για τα κατώτερα πληρώματα (6% και 3% αντίστοιχα το 2012), με την επιπλέον φορολογία για τους ναυτικούς να ανέρχεται στα 57 εκατ. τον χρόνο, οι Έλληνες εφοπλιστές έσπασαν το 2013 κάθε ρεκόρ στις παραγγελίες για ναυπηγήσεις νέων πλοίων στα ναυπηγεία της Κίνας και της Ν. Κορέας και "φορολογήθηκαν" εθελοντικά. Περισσότερα από 12,5 δισ. δολάρια για 280 νεότευκτα πλοία δαπάνησαν οι Έλληνες εφοπλιστές μόνο για την περίοδο Ιανουάριος - Νοέμβριος. Σημειώνεται πως 219 πλοία είχαν αγοράσει, όλο το 2012.
Έναντι αυτών των κερδών, οι πρωταθλητές του παγκόσμιου εφοπλισμού συναίνεσαν, εν μέρει, στην εθελοντική συμμετοχή τους στην οικονομία για τρία έτη, συνεισφέροντας μόλις 60 εκατ., έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 75 εκατ., ενώ για την τριετία 2013-2016 υπολογίζεται η συγκέντρωση 140 εκατ. ευρώ. Έπειτα από σκληρές πιέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η κυβέρνηση ψήφισε την υποχρεωτική φορολόγηση των εφοπλιστών έως και το 2016, με τους "πατριώτες - επιχειρηματίες της θάλασσας" να εκβιάζουν με αποχώρηση πλοίων από την ελληνική σημαία. Βέβαια, όλες οι υπόλοιπες φοροαπαλλαγές μένουν ανεπηρέαστες, ενώ ο Γ. Στουρνάρας στο νομοσχέδιο για τη φορολογία των ακινήτων, όπου θεσπίζεται η φορολόγηση των εφοπλιστών, επιχείρησε να χαρίσει στις off shore τη φορολογία για τα ακίνητα που κατέχουν και μισθώνονται από εφοπλιστές, με αναδρομική, μάλιστα, ισχύ. Την επιχείρηση φοροαπαλλαγής και "πλυντηρίου" κατήγγειλε ο ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή, με τον υπουργό Οικονομικών να "μαζεύει" τη συγκεκριμένη διάταξη κακήν κακώς.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ
