Ερώτηση προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για το πρόωρο κλείσιμο του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» κατέθεσαν 17 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Όπως τονίζουν στο κείμενο της ερώτησής τους, η οποία κατατέθηκε με πρωτοβουλία των Νίκου Παππά, Κατερίνας Νοτοπούλου, Έλενας Ακρίτα και Χρήστου Γιαννούλη και βασίστηκε σε στοιχεία ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών, «το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» κλείνει πρόωρα, σχεδόν τρεις μήνες πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του», ενώ οι συμμετέχοντες «ενημερώθηκαν, εντελώς αιφνιδιαστικά, ότι οι δανειακές τους συμβάσεις με τις τράπεζες θα πρέπει να έχουν υπογραφεί ως τις 2 Ιουνίου».
Όπως επισημαίνουν, «η κυβερνητική προχειρότητα και ανικανότητα αφήνουν τους συμμετέχοντες εκτεθειμένους», με αποτέλεσμα χιλιάδες πολίτες να κινδυνεύουν να χάσουν προκαταβολές, προσύμφωνα και τη δυνατότητα αγοράς κατοικίας.
Οι βουλευτές σημειώνουν ότι η κυβέρνηση της ΝΔ «ονόμασε «πολιτική» την επιδότηση του δανεισμού για την αγορά παλαιών ακινήτων», μετατρέποντας τους πολίτες σε δανειολήπτες, χωρίς να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τη στεγαστική κρίση. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη επιλογή «προκάλεσε αύξηση των τιμών στην εν λόγω αγορά», χωρίς να επιτευχθεί ούτε ο κυβερνητικός στόχος για στήριξη περίπου 20.000 πολιτών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν -με βάση και το δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ- στα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των δύο προγραμμάτων. Όπως αναφέρουν, για τα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» κατατέθηκαν συνολικά περίπου 165.000 αιτήσεις, ενώ οι συνολικές εκταμιεύσεις δανείων ανήλθαν μόλις σε 13.440. «Μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων προχώρησαν», σημειώνουν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες)».
Παράλληλα, αποδίδουν την αποτυχία «στον λάθος σχεδιασμό, στον χαμηλό προϋπολογισμό και στην παραχώρηση των φίλτρων και των κριτηρίων επιλογής στις τράπεζες, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη».
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ζητούν, μεταξύ άλλων, να δοθούν σαφείς απαντήσεις για τον λόγο του πρόωρου τερματισμού του προγράμματος, για το ακριβές σχέδιο στήριξης όσων δεν προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησης έως τις 2 Ιουνίου, αλλά και για το αν η κυβέρνηση προτίθεται να προχωρήσει σε μια ολοκληρωμένη δημόσια στεγαστική πολιτική απέναντι στη συνεχιζόμενη στεγαστική κρίση.
Ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: «“Σπίτι μου” μόνο για το 8% των αιτούντων - Τι θα κάνετε με όσους μένουν “στον αέρα” μετά το άρον άρον κλείσιμο του “Σπίτι μου 2”;».
«Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» κλείνει πρόωρα, σχεδόν τρεις μήνες πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του (31 Αυγούστου 2026). Οι άνθρωποι που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα ενημερώθηκαν, εντελώς αιφνιδιαστικά, ότι οι δανειακές τους συμβάσεις με τις τράπεζες θα πρέπει να έχουν υπογραφεί ως τις 2 Ιουνίου. Η κυβερνητική προχειρότητα και ανικανότητα αφήνουν τους συμμετέχοντες εκτεθειμένους, καθώς χιλιάδες είναι αυτοί που αναμένεται να μην προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησης για την αγορά σπιτιού. Και, βεβαίως, με αυτή την απόφαση βρίσκονται «στον αέρα» προκαταβολές, προσύμφωνα, δικαιολογητικά και η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.
Όπως παρουσιάζει σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της η Εφημερίδα των Συντακτών (11 Μαΐου 2026), το «Σπίτι μου 2», όπως και το «Σπίτι μου 1», που προηγήθηκε, είχαν παρουσιαστεί από την κυβέρνηση ως η κεντρική στεγαστική πολιτική της για νέους και οικογένειες. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ονόμασε, δηλαδή, «πολιτική» την επιδότηση του δανεισμού για την αγορά παλαιών ακινήτων, κάνοντας τους πολίτες δανειολήπτες, προκάλεσε αύξηση των τιμών στην εν λόγω αγορά, ενώ δεν κατάφεραν να φτάσει ούτε τον δικό της στόχο, που ήταν να αγοράσουν σπίτι περί τους 20.000 πολίτες.
Όσο η κυβέρνηση πανηγυρίζει, αξίζει να δούμε ορισμένα στοιχεία, όπως παρατίθενται και στο δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ, για τα αποτελέσματα του «Σπίτι μου 1» και του «Σπίτι μου 2», αποτελέσματα που αποτυπώνουν την αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής.
«Σπίτι μου 1»: Στις 29/11/20231 (δύο μήνες μετά τη λήξη του προγράμματος), ο τότε Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωνε ότι «έχουν εγκριθεί περίπου 10.000 δάνεια και πάρα πολλοί νέοι έχουν ήδη εγκατασταθεί στα σπίτια τους». Όπως προκύπτει, όμως, από Δελτίο Τύπου του υπουργείου στις 2/10/20242, οι οριστικές τελικές εκταμιεύσεις δανείων για το πρόγραμμα «Σπίτι Μου 1», που είχε συνολικό προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ, έφταναν τις 7.240 και είχαν συνολική αξία 696 εκατ. ευρώ.
«Σπίτι μου 2»: Στην πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών3 αναφέρεται ότι στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα 13.461 δάνεια, συνολικής αξίας 1,617 δισ. ευρώ, με μέσο ύψος δανείου 120 χιλιάδες ευρώ, ενώ η απορρόφηση του συνολικού προϋπολογισμού ανέρχεται στο 84,1%. Πρόσφατα δημοσιεύματα (τέλη 20254), όμως, έκαναν λόγο για 6.200 περίπου εκταμιεύσεις δανείων, συνολικού ύψους 675 εκατ. ευρώ.
Επειδή το κρίσιμο σημείο είναι οι τελικές εκταμιεύσεις και το συνολικό τους ύψους και όχι οι εγκρίσεις δανείων και ο προϋπολογισμός τους, συνοψίζουμε:
Το «Σπίτι μου 1» έκλεισε, σύμφωνα με το υπουργείο, με 7.240 εκταμιεύσεις δανείων, συνολικής αξίας 696 εκατ. ευρώ.
Το «Σπίτι μου 2» έκλεισε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, με 6.200 περίπου εκταμιεύσεις, συνολικού ύψους 675 εκατ. ευρώ.
Συνεπώς, ο συνολικός αριθμός εκταμιεύσεων και για τα δύο προγράμματα ανέρχεται σε 13.440 δάνεια, με τη συνολική τους αξία να φτάνει τα 1,37 δισ. ευρώ.
Ένα ακόμα στοιχείο που πρέπει να μελετηθεί, ώστε να διαπιστωθεί αν τα προγράμματα αυτά ανταποκρίθηκαν στις ανάγκες της κοινωνίας εν μέσω στεγαστικής κρίσης, είναι το ποσοστό των αιτούντων που κατάφεραν να ωφεληθούν από τα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2».
Στις 17/1/2024, η (τότε) αρμόδια υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη δήλωνε, σε συνέντευξή της5, ότι για το «Σπίτι μου 1» έγιναν περίπου 40.000 αιτήσεις.
Στις 18/2/25, δημοσίευμα6 ανέφερε ότι οι αιτήσεις για το «Σπίτι μου 2» έφταναν τις 125.000.
Αθροιστικά, δηλαδή, για τα δύο προγράμματα κατατέθηκαν 165.000 αιτήσεις.
Με δεδομένο ότι, όπως προαναφέραμε, οι συνολικές εκταμιεύσεις δανείων ανήλθαν σε μόλις 13.440, προκύπτει ότι μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων «προχώρησαν». Αυτό καταδεικνύει την πλήρη αποτυχία της κυβερνητικής δράσης. Η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες).
Ο λάθος σχεδιασμός, ο χαμηλός προϋπολογισμός (συνολικά), η παραχώρηση των φίλτρων και των κριτηρίων επιλογής στις τράπεζες, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη, είναι τα αίτια της αποτυχίας.
Επειδή η Ελλάδα είναι 1η (το 2024) στην Ε.Ε. στο ποσοστό του πληθυσμού (29% των Ελλήνων, όταν ο ευρωπαϊκός μ.ό. είναι 8,2%), που ξοδεύει πάνω από το 40% του εισοδήματος του για έξοδα στέγασης (φως, νερό, τηλέφωνο, θέρμανση, ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου),
Επειδή ο εν λόγω πληθυσμός έχει αυξηθεί κατά 220.000 άτομα από το 2022,
Επειδή η χώρα μας είναι πρώτη (το 2024) στην Ε.Ε. σε ποσοστό πληθυσμού (43% των Ελλήνων, όταν ο ευρωπαϊκός μ.ό. είναι 9,2%) που έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές στέγασης (φως, νερό τηλέφωνο, ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου), σημειώνοντας αύξηση στο ποσοστό αυτό από το 2019,
Επειδή η Ελλάδα βρίσκεται στο απόλυτο μηδέν στα επίσημα στοιχεία της Eurostat για τις δημόσιες δαπάνες με κωδικό COFOG Housing Development, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 0,7% του ΑΕΠ (που σε όρους ελληνικού ΑΕΠ, θα ξεπερνούσαν το 1,7 δισ. ευρώ δαπάνες),
Επειδή η Ελλάδα είναι 4η (Μάρτιος 2026) στην Ε.Ε. σε πληθωρισμό ενοικίων, με ετήσια αύξηση τιμών ενοικίου 7,6% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 2,9% και επειδή οι τιμές ενοικίων στη χώρα μας έχουν αυξηθεί κατά 29% από τον Μάρτιο του 2022,
Επειδή η Ελλάδα είναι ξανά 1η το 2025 στην Ε.Ε. σε ποσοστό πληθυσμού (18%), που αδυνατεί να κρατήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, με ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μ.ό. της Ε.Ε. (8,8%).
Ερωτώνται οι αρμόδιοι υπουργοί:
- Ποιος είναι ο ακριβής λόγος λήξης του προγράμματος «Σπίτι μου 2» τρεις μήνες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του; Ποιες πρωτοβουλίες ανέλαβαν τα αρμόδια υπουργεία και η κυβέρνηση, ώστε να ενημερώσουν σε εύλογο χρόνο πριν από τη λήξη του προγράμματος όσους και όσες συμμετέχουν σε αυτό; Ποιες πρόνοιες ελήφθησαν για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες δανειοδότησής τους νωρίτερα;
- Ποια πρόβλεψη υπάρχει για όσους/όσες δεν προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησής τους για την αγορά σπιτιού ως τις 2 Ιουνίου; Τι θα γίνει με τις προκαταβολές;
- Πόσοι και πόσες θα χάσουν την ευκαιρία που τους δόθηκε με την έγκριση της αίτησής τους; Προβλέπεται η ύπαρξη νέου -αντίστοιχου- προγράμματος;
- Ισχύει ότι για τα δύο προγράμματα, «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», έχουν εκταμιευτεί συνολικά μόλις 13.440 δάνεια, συνολικού ύψους 1,37 δισ. ευρώ;
- Ισχύει ότι, όπως προκύπτει από τον συνδυασμό στοιχείων και επίσημων δηλώσεων, κατατέθηκαν περί τις 165 χιλιάδες αιτήσεις για τα δύο προγράμματα;
- Κρίνεται επιτυχημένη η κυβερνητική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης όταν, με βάση τα στοιχεία, μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων «προχώρησαν», ενώ το 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες) έμειναν εκτός;
- Κρίνεται ικανοποιητικός ο τρόπος διαχείρισης από μέρους των τραπεζών, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη;
- Τι σκοπεύει να πράξει η κυβέρνηση για να θεμελιώσει μια ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική πέραν της ενίσχυσης του επιτοκίου ιδιωτικών δανείων, επιλογή που αποτελεί μία λειψή διάσταση μιας αναγκαίας μεγάλης παρέμβασης; Ποιες πολιτικές προκρίνονται για τη βελτίωση της ζωής των πολιτών, η οποία συνεχώς επιδεινώνεται με βάση τα στοιχεία που παραθέσαμε;».
Οι ερωτώντες βουλευτές
Παππάς Νίκος
Μαμουλάκης Χάρης
Νοτοπούλου Κατερίνα
Καλαματιανός Διονύσης
Ακρίτα Έλενα
Γιαννούλης Χρήστος
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Δούρου Ρένα
Ζαμπάρας Μιλτιάδης
Κόκκαλης Βασίλης
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
