Σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα κινούνται πλέον οι λιανικές τιμές πώλησης των υγρών καυσίμων, καθώς συνεχίζονται οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή με άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και την κερδοσκοπία σε όλα τα επίπεδα παρούσα.
Ενώ την προηγούμενη πρώτη εβδομάδα της σύρραξης ήταν πιο ήπια η άνοδος του πετρελαίου τύπου brent και οι πρώτες επιπτώσεις στην αντλία χαρακτηρίζονταν ως «λελογισμένες και σταδιακές», πλέον οι λιανικές τιμές βρίσκονται σε μια διαρκή κούρσα ανόδου.
Πιο συγκεκριμένα, με τα μέχρι στιγμής στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων (9/3), η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώνεται σε: 1,852 ευρώ/λίτρο για την αμόλυβδη, 1,814 ευρώ/λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης (diesel) και 1,396 ευρώ/λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στις φλόγες η Μέση Ανατολή / Τσίμπησαν οι τιμές στα καύσιμα, θεατής η κυβέρνηση
Σε σχέση με τις αντίστοιχες τιμές, προ πολέμου (27/2), οι αυξήσεις είναι σημαντικές ιδίως στα πετρέλαια κίνησης και θέρμανσης, καθώς ανέρχονται σε σχεδόν +16% και +18,4%, αντίστοιχα, ενώ η αμόλυβδη έχει αυξηθεί κατά 5,77%. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι η τιμή του diesel λόγω της μεγάλης ζήτησης και σε διεθνές επίπεδο, κινείται σε πολύ υψηλά επίπεδα και βρίσκεται σχεδόν μια ανάσα πίσω από την αμόλυβδη, όταν συνήθως έχει τουλάχιστον μια διαφορά της τάξεως των 19-20 λεπτών/λίτρο.
Ήδη η αμόλυβδη στο νομό Κυκλάδων ξεπέρασε τα 2 ευρώ/λίτρο (2,053 ευρώ), και ακολουθούν οι νομοί Δωδεκανήσου με 1,955 ευρώ, Ευρυτανίας με 1,930 ευρώ, Λέσβου με 1,923 ευρώ, Λευκάδας με 1,907 ευρώ/λίτρο. Ωστόσο και στην Αθήνα εθεάθησαν, αν και σε λίγες περιπτώσεις, τιμές αμόλυβδης άνω των 2 ευρώ, ενώ στα νησιά υπάρχουν τιμές που ξεπερνούν και τα 2,35 ευρώ/λίτρο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμα και το πιο οικονομικό καύσιμο για τα οχήματα, το υγραέριο κίνησης καταγράφει μια αύξηση της τάξεως του 8,6% το τελευταίο δεκαήμερο, καθώς διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στην επικράτεια σε 1,135 ευρώ/λίτρο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της αγοράς οι ανατιμήσεις συνεχίζονται, καθώς και σήμερα αναμένονται πολύ σημαντικές αυξήσεις στις χονδρικές τιμές διυλιστηρίου για όλα τα υγρά καύσιμα.
Η εξέλιξη αυτή των τιμών, κι ενώ ακόμη είναι άγνωστο πού και πότε θα σταματήσει η άνοδός τους, δημιουργεί σοβαρή ανησυχία και για τις επιπτώσεις που θα έχουν στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, στις μεταφορές αλλά και στον αγροτικό τομέα, ο οποίος ήδη βρίσκεται στα όρια της βιωσιμότητας.
Η κυβέρνηση Ν.Δ. προαναγγέλλει εδώ και μέρες μέτρα κατά της κερδοσκοπίας, ενδεχομένως επαναφέροντας το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους πρατηρίων και εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών, το οποίο δεν επηρεάζει παρά ελάχιστο μέρος της τελικής τιμής (περίπου 10%), ενώ στην πραγματικότητα δημιουργεί στρεβλώσεις στην αγορά, εφόσον ο ανταγωνισμός στην πραγματικότητα δεν λειτουργεί, αφού όλοι θα μπορούν νόμιμα να υιοθετήσουν το ανώτατο όριο που θα αποφασιστεί.
Παρά δε τις αρχικές διαρροές, προς το παρόν δεν φαίνεται να προχωρά ούτε στην πενιχρή επιδότηση καυσίμου, το γνωστό fuel pass, του 2022, το οποίο δεν είχε και κάποιο σοβαρό αποτέλεσμα στις τσέπες των καταναλωτών. Και βέβαια, ούτε λόγος για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα που αντιστοιχεί σε περίπου 60% της τελικής τιμής.
Πιο ήπιες αναταράξεις σε ρεύμα-αέριο
Παρά το ότι η χρηματιστηριακή τιμή του φυσικού αερίου στην αγορά αναφοράς της Ευρώπης (ολλανδικό TTF) έσπασε ακόμη και το φράγμα των 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα δίνοντας σήματα για ανατιμήσεις και στην ηλεκτροπαραγωγή, προς το παρόν στο ρεύμα δεν σημειώνονται ανατιμήσεις. Χθες πάντως τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου μειώθηκαν περισσότερο από 15%, υποχωρώντας από το υψηλό τριετίας, μετά τις δηλώσεις Τραμπ ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα μπορούσε να τερματιστεί σύντομα, μειώνοντας την αναταραχή και στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου.
Οι εγχώριες χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας προς το παρόν διατηρούνται σε σχετικά χαμηλότερα επίπεδα, καθώς ΑΠΕ, υδροηλεκτρικά και χαμηλότερες καταναλώσεις λόγω βελτιωμένων καιρικών συνθηκών ευνοούν τη συγκράτηση του κόστους. Η μέση χονδρεμπορική τιμή του μήνα μέχρι στιγμής (1-11/3) διαμορφώνεται στα 86,2 ευρώ/μεγαβατώρα, υψηλότερα μεν κατά 10% από την αντίστοιχη του Φεβρουαρίου (78,35 ευρώ), αλλά μακριά από τα τεράστια τριψήφια νούμερα του 2022.
Θέμα χειραγώγησης της αγοράς εξισορρόπησης
Την ίδια στιγμή, οι βιομηχανικοί καταναλωτές (ΕΒΙΚΕΝ) θέτουν ζήτημα χειραγώγησης της αγοράς εξισορρόπησης, καθώς, όπως επισημαίνουν, τις τρεις τελευταίες εβδομάδες του Φεβρουαρίου υπάρχουν πολλές ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση, βοηθούντων και των υποχρεωτικών νερών, με αποτέλεσμα να καταγράφεται μια σταδιακή αύξηση των Λογαριασμών Προσαυξήσεων, ΛΠ2 και ΛΠ3, λόγω των συμπεριφορών- προσφορών των συμμετεχόντων ηλεκτροπαραγωγών στην αγορά εξισορρόπησης.
Όπως αναφέρει η ΕΒΙΚΕΝ σε επιστολή της προς τον υφυπουργό ΠΕΝ, Ν. Τσάφο, συγκεκριμένα την τελευταία εβδομάδα, 23 Φεβρουαρίου-1 Μαρτίου, η τιμή του ΛΠ3 έφθασε τα 16 ευρώ/μεγαβατώρα, έναντι 9 ευρώ/μεγαβατώρα, μέση τιμή του Ιανουαρίου, και η τιμή του ΛΠ2 τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Φεβρουαρίου εκτοξεύτηκε στα 5,1 ευρώ/μεγαβατώρα, έναντι 1,3 ευρώ/μεγαβατώρα, μέση τιμή του Ιανουαρίου. Ήτοι, καταγράφεται μια αύξηση του ΛΠ2 περίπου 300%, που εγείρει εύλογα ερωτήματα ως προς τη διαμόρφωση του συγκεκριμένου λογαριασμού σε αυτό το επίπεδο, καθώς διαμορφώνεται αποκλειστικά από τις προσφορές των ηλεκτροπαραγωγών (pay as bid), όσων είναι διαθέσιμοι να συμμετάσχουν στην αγορά εξισορρόπησης, σε μια περίοδο που τα υποχρεωτικά νερά μαζί με τις ΑΠΕ καλύπτουν σε ένα μεγάλο ποσοστό, έως και 70%, την εγχώρια ζήτηση.
Επισημαίνεται ότι η αποζημίωση των 4-5 θερμικών μονάδων (ισχύς-ενέργεια) μέσω της αγοράς εξισορρόπησης, που επανεντάσσει ο ΑΔΜΗΕ δεν καθορίζεται μέσω διάφανης διαγωνιστικής διαδικασίας, αλλά μέσω των προσφορών τους. Αποτέλεσμα είναι η αύξηση των δύο Λογαριασμών Προσαυξήσεων, φαινόμενο που θα επαναλαμβάνεται καθημερινά τους επόμενους μήνες.
Στην πράξη, αναφέρεται, αυτό σημαίνει ότι η συνολική τιμή που πληρώνει ένας καταναλωτής, για να προμηθευτεί ενέργεια τις ώρες που η DAM (η βασική χονδρεμπορική αγορά επόμενης ημέρας) είναι μηδέν, δεν είναι αντίστοιχα μηδενική, αλλά 40-45 ευρώ/μεγαβατώρα, ίση με το κόστος των ΛΠ2+ΛΠ3, όπως συνέβη και πέρυσι.
Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, καθώς δεν θυμίζει σε τίποτα λειτουργία ευνομούμενης ευρωπαϊκής αγοράς, και ζητείται να εφαρμοστεί πρόταση του ΑΔΜΗΕ που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του κόστους της αγοράς εξισορρόπησης και σίγουρα σε πιο διαφανείς διαδικασίες και σε κάθε περίπτωση άμεση παρέμβαση του αρμόδιου υπουργείου.
