Ενώ επί μήνες επικρατούσε σιγή ιχθύος για την ελληνική θέση ως προς την εμπορική συμφωνία της E.E. με τις χώρες της Νότιας Αμερικής (Mercosur), που βρίσκεται πλέον προ των πυλών, και τη στιγμή που η συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027 είναι σε πλήρη εξέλιξη μετρώντας ήδη εξειδικευμένες συζητήσεις σε τουλάχιστον τρία Συμβούλια Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. το 2025, η κυβέρνηση της Ν.Δ. μπροστά στα ανυποχώρητα μπλόκα δηλώνει όψιμα και προκλητικά ανοιχτή σε διάλογο για τα δύο αυτά κρίσιμα ζητήματα.
Προφανώς ανακάλυψε, αν και καθυστερημένα, ότι οι κουβέντες δεν κοστίζουν τίποτα, ενώ δεν χρειάζεται να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή να δώσει σαφείς εξηγήσεις για οτιδήποτε, όπως άλλωστε έκανε και με άλλες εμπορικές συμφωνίες καθώς και με την προηγούμενη ΚΑΠ για τις περικοπές της οποίας έμαθαν οι αγρότες μετά την επίσημη εφαρμογή της, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες πετσοκομμένες πληρωμές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κυβέρνηση Μητσοτάκη / Τελεσίγραφο προς αγρότες - Ψίχουλα, ημίμετρα και εμπαιγμός με φόντο ποινές και καταστολή
Έτσι, μετά από έξι εβδομάδες με σκληρά μπλόκα σε όλη τη χώρα, χθες εμφανίστηκε με ένα νέο επικοινωνιακό τρυκ περί «διαλόγου ουσίας», ενώ στην πραγματικότητα κάλεσε σε προσχηματικό διάλογο μόνο επί θεσμικών, ενωσιακών και άλλων διοικητικών - διαρθρωτικών θεμάτων επικεντρώνοντας στη συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur και στη νέα ΚΑΠ, για την οποία μάλιστα ήδη συγκροτεί ομάδα εργασίας για την ενσωμάτωση των θέσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης στο ενιαίο εθνικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ε.Ε. 2028-2034.
Στην τελική ευθεία η Mercosur
Αναφορικά με την περίφημη συμφωνία Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) που έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις σε όλους τους Ευρωπαίους αγρότες, με αποκορύφωμα το «μπλόκο» των Βρυξελλών στις 19 Δεκεμβρίου και την αντίσταση αρκετών κρατών-μελών, που οδήγησαν τις τελικές υπογραφές σε μικρή έστω αναβολή, μετά το πρόσφατο «τυράκι» της προέδρου της Κομισιόν, Ου. φον ντερ Λάιεν για αυξημένη, πρώιμη χρηματοδότηση από τα μειωμένα κονδύλια της επόμενης ΚΑΠ, η κατακύρωση της συμφωνίας ίσως μετρά πλέον λίγες ημέρες μακριά.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω συμφωνία, όπως έχει παρουσιαστεί, ανοίγει τον δρόμο για αθρόες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων που παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά, υγειονομικά, εργασιακά και ποιοτικά πρότυπα, δημιουργώντας ισχυρές συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των Ευρωπαίων και Ελλήνων παραγωγών. Η εξέλιξη αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα, την επισιτιστική ασφάλεια και τη συνοχή της υπαίθρου.
Την Τρίτη η φον ντερ Λάιεν τα έδωσε όλα, προκειμένου να πείσει τους αντιδρώντες και να προχωρήσει στην τελική υπογραφή της συμφωνίας, προτείνοντας αναδιάρθρωση της διαθέσιμης χρηματοδότησης για τη γεωργία στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού σχεδίου της Ε.Ε. 2028-2034, ύψους 45 δισ. ευρώ, από το 2028 κιόλας, πόροι που δεν ήταν άμεσα διαθέσιμοι στο πλαίσιο της αρχικής πρότασης.
Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει τα δύο τρίτα του κονδυλίου που έχει διατεθεί μέχρι την ενδιάμεση αναθεώρηση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034 και προστίθεται στο αποθεματικό των 6,3 δισ. ευρώ που έχει ήδη προγραμματιστεί για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς.
Η Ιταλία και η Γαλλία ήταν κυρίως οι χώρες που πίεζαν την Επιτροπή να χορηγήσει περισσότερες παραχωρήσεις στον γεωργικό προϋπολογισμό στις διαπραγματεύσεις για να εξασφαλίσουν υποστήριξη για τη μακροχρόνια διαπραγματευμένη εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur.
Η υποστήριξη της Γαλλίας παραμένει αβέβαιη, αν και όπως όλα δείχνουν η «μάχη δεν έχει τελειώσει» καθώς υπάρχουν κι άλλα κράτη-μέλη κατά της συμφωνίας (όπως Πολωνία, Ουγγαρία, Ιρλανδία), ενώ η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζ. Μελόνι χαιρέτισε την πρόταση ως θετικό και σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, διαρρηγνύοντας πιθανότατα το κοινό μέτωπο.
Η στάση της Ιταλίας, της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας στην Ε.Ε., αναμένεται ότι θα είναι καθοριστική, καθώς η συμφωνία απαιτεί ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών, ενώ μια μειοψηφία αρνησικυρίας μόλις τεσσάρων χωρών, που όμως πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 35% του πληθυσμού της E.E. και θα μπορούσε να μπλοκάρει τη συμφωνία, δεν φαίνεται πιθανή με την Ιταλία απούσα.
Οι πρέσβεις της Ε.Ε. αναμένεται να ψηφίσουν για τη συμφωνία σε μια κρίσιμη συνάντηση, αύριο Παρασκευή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιθανή υπογραφή στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου, ημερομηνία που είχε προσδιοριστεί από τον Δεκέμβριο.
Σε εγχώριο επίπεδο, είναι χαρακτηριστική της αλλαγής επικοινωνιακής πλεύσης και η χθεσινή ανάρτηση του Κ. Μητσοτάκη στα social media, ο οποίος θεωρεί «ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών» τα 45 δισ. από το 2028, επιχειρώντας μάλιστα να πιστωθεί την εξέλιξη αφού μίλησε για «πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά»...
Παντού υπήρξε σαφές ότι η ανακοίνωση φον ντερ Λάιεν αφορούσε κατά βάση την Ιταλία.
Σε αυτό το περιβάλλον με τη συμφωνία να βαίνει προς ολοκλήρωση, πιθανώς την επόμενη εβδομάδα, η κυβέρνηση καλεί τους ξεσηκωμένους αγρότες των μπλόκων σε διάλογο.
Ωστόσο, δεν έγινε σαφές τι θα ψηφίσει η χώρα μας στη σχετική διαδικασία...
Να σημειωθεί ότι στο υποτιθέμενο πακέτο μέτρων της κυβέρνησης για τους αγρότες, που δημοσιοποιήθηκε χθες, περιλαμβάνεται μια ξεχωριστή ενότητα με τον τίτλο «η αλήθεια για τη συμφωνία Ε.Ε.- Mercosur», που εμφανίζεται για πρώτη φορά, και αφού την Τρίτη έκανε την πρόταση των 45 δισ. η πρόεδρος της Κομισιόν, στην οποία γίνεται αναφορά σε διεκδικήσεις ρητρών διασφάλισης, αυστηρής εφαρμογής των κανόνων και συνεχούς παρακολούθησης και ισότιµων όρων ανταγωνισµού στην πράξη, καθώς και περί ανακατεύθυνσης πόρων υπέρ της ΚΑΠ εντός του ΠΔΠ και του Unity Safety Net για τις διαταραχές στην αγορά αγροτικών προϊόντων.
Από την άλλη πλευρά, σημειώνεται ότι για την επίμαχη συμφωνία «υπήρξε ένα πολιτικό πλαίσιο επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ», με τις γνωστές διαστρεβλώσεις, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν και παραμένει αντίθετος στη συμφωνία, θέση την οποία είχε εκφράσει πολιτικά και έχει αναδείξει από το 2018 τους κινδύνους της ενημερώνοντας τους Έλληνες ευρωβουλευτές, καταφέρνοντας ωστόσο να διασφαλίσει κάποια προϊόντα (όπως η ΠΟΠ φέτα) και να λάβει εξαιρέσεις, ποσοστώσεις και ρήτρες στην απευκταία περίπτωση που προχωρούσε η συμφωνία, όταν η σημερινή κυβέρνηση εμφανίζεται τουλάχιστον ουδέτερη. Αναφέρεται δε ότι οι ελληνικές εξαγωγές σε χώρες της Mercosur ανέρχονται σε μόλις 34 εκατ. ευρώ, αλλά και ότι 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ θα προστατεύονται από αποµιµήσεις (π.χ. φέτα, ελαιόλαδο, κρόκος Κοζάνης, µαστίχα Χίου), και άρα θα υπάρχει δυνατότητα για πώληση σε υψηλότερες τιµές.
Αξίζει εδώ να σημειωθεί μια άλλη περίπτωση που αφορά ιδιαίτερα τη χώρα μας και η κυβέρνηση σιωπά: ενώ η Ιταλία αντέδρασε άμεσα και έντονα στις ανακοινώσεις της κυβέρνησης της Τυνησίας για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την E.E., με στόχο την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και την αύξηση της ποσόστωσης εξαγωγών ελαιολάδου χωρίς δασμούς, στους 100.000 τόνους ετησίως, από 56.700 τόνους σήμερα, η ελληνική πλευρά ως η τρίτη μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγός χώρα στην E.E., περί άλλα τυρβάζει, ως συνήθως. Αγροτικές οργανώσεις της γείτονος εκτιμούν ότι το τυνησιακό ελαιόλαδο πωλείται αυτή τη στιγμή σε τιμή χαμηλότερη από 4 ευρώ το κιλό, ασκώντας καθοδική πίεση στις τιμές του ιταλικού ελαιολάδου.
Προσχηματικός διάλογος για νέα ΚΑΠ
Όσο για τη νέα ΚΑΠ σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταθέσει επισήμως τις προτάσεις της εδώ και σχεδόν έξι μήνες (από τον Ιούλιο 2025), που εκτός των μειωμένων πόρων στην ουσία καταργεί την υφιστάμενη δομή των δύο πυλώνων και εισάγει ένα ενιαίο Ταμείο, σε ένα ευρύτερο χρηματοδοτικό πλαίσιο, με βασικό μηχανισμό εφαρμογής τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια και τον φόβο επανεθνικοποίησης της ΚΑΠ να αναβιώνει.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκης θυμήθηκε χθες τη νέα ΚΑΠ την οποία χαρακτήρισε ως «μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα» ενώ μίλησε για μια μεγάλη ευκαιρία να συζητήσουμε και στη Βουλή και με τους αγρότες μας, στη διακομματική επιτροπή που πρότεινε, πρόσφατα, ο Κ. Μητσοτάκης. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κ. Τσιάρας ανακοίνωσε παράλληλα ότι σύντομα «ξεκινάμε Εθνικό Διάλογο με όλους τους αγρότες, σε ολόκληρη την Ελλάδα μέσω Συνδιασκέψεων που θα γίνουν σε κάθε Περιφέρεια της χώρας».
Στο μεταξύ, με απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης από 31/12/2025 που αναρτήθηκε στη «Διαύγεια» στις 2/1/2026, συστήνεται στο υπουργείο Ομάδα Εργασίας υποστήριξης και συντονισμού για την ενσωμάτωση των θέσεων του ΥΠΑΑΤ στο ενιαίο εθνικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της E.E. (ΠΔΠ 2028-2034).
Δηλαδή την ώρα που δήθεν καλεί σε διάλογο αγρότες και κόμματα, η κυβέρνηση ενσωματώνει θέσεις για τις οποίες δεν έχει υπάρξει ούτε συζήτηση, ούτε διαβούλευση, ούτε πρόσκληση σε κοινωνικούς και επιστημονικούς φορείς και οργανισμούς για σχετικό διάλογο.
Ως καθαρά πολιτική επιλογή χαρακτηρίζει την απουσία του συνόλου των θεσμικών φορέων από την Ομάδα Εργασίας η Ομοσπονδία των γεωτεχνικών του Δημοσίου (ΠΟΓΕΔΥ), καθώς δηλώνεται ευθέως ότι η κοινωνική συμμετοχή, η επιστημονική τεκμηρίωση και η συλλογική νομιμοποίηση είναι περιττές, ενώ αρκεί, κατά τα φαινόμενα, μια στενή «ομάδα-ροτόντα» πέριξ του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων να υποκαταστήσει τους θεσμούς και να αποφασίσει μόνη της για την επόμενη αγροτική πολιτική της χώρας.
Όπως τονίζει η ΠΟΓΕΔΥ σε ανακοίνωσή της, η σπουδή με την οποία εκδόθηκε η σχετική απόφαση εντός των διακοπών των Χριστουγέννων είναι αποκαλυπτική, καταδεικνύοντας ότι το ζητούμενο δεν ήταν ο διάλογος και η συνεννόηση, αλλά η ταχύτατη τυπική κατοχύρωση προειλημμένων πολιτικών επιλογών.
Εάν αυτό είναι το πρότυπο χάραξης θέσεων για τη νέα ΚΑΠ και το ΠΔΠ 2028-2034, επισημαίνεται, τότε δεν μιλάμε απλώς για έλλειμμα διαβούλευσης, αλλά για συνειδητό και οργανωμένο αποκλεισμό της κοινωνίας, των επαγγελματιών και της επιστημονικής κοινότητας από κρίσιμες εθνικές αποφάσεις, με άμεσες και σοβαρές συνέπειες για το εισόδημα των αγροτών, τη βιωσιμότητα της υπαίθρου και την αξιοπιστία της χώρας στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.
Απευθυνόμενοι στους «παροικούντες την Ιερουσαλήμ» του Μεγάρου Μαξίμου οι γεωτεχνικοί σημειώνουν «να τους χαίρονται και να τους καμαρώνουν» και να μην διερωτώνται τα «φωτεινά μυαλά» στο Μέγαρο, γιατί σήμερα κανείς από τους αγρότες δεν πλησιάζει για διάλογο.
Όταν ο διάλογος αντικαθίσταται από κλειστές ομάδες, προειλημμένες αποφάσεις και θεσμική αλαζονεία, η απομόνωση δεν είναι ατύχημα, είναι το φυσικό επακόλουθο μιας πολιτικής που επέλεξε να μιλά μόνη της και να αποφασίζει ερήμην της κοινωνίας, καταλήγει η ΠΟΓΕΔΥ.
