Με τις γνωστές προ εορτών υποσχέσεις επανήλθε σήμερα η κυβέρνηση, επαναλαμβάνοντας με ένα πιο σαφές περίγραμμα τα όσα είχε ανακοινώσει από τη βουλή στις 16 Δεκεμβρίου, για ρεύμα, πετρέλαιο, ΕΛΓΑ και στήριξη συγκεκριμένων κλάδων με αδιάθετα ποσά ύψους 160 δισ. ευρώ από την τρέχουσα ΚΑΠ, ενώ συγχρόνως έχει στείλει τελεσίγραφο με τα περί τερματισμού της ανοχής και επιβολής κυρώσεων, τη στιγμή που οι αγρότες των μπλόκων, οι οποίοι βρίσκονται για έκτη εβδομάδα στους δρόμους, κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους το επόμενο διήμερο.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκη, του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κ. Τσιάρα, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δ. Παπαστεργίου και του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θ. Πετραλιά με θέμα “Εξειδίκευση των μέτρων για τους αγρότες”, δεν υπήρξε σχεδόν τίποτα καινούργιο, ενώ ο αντιπρόεδρος ευχήθηκε η εξειδίκευση των μέτρων να είχε γίνει μαζί με τους αγροτοσυνδικαλιστές, κάτι που εκείνοι αρνήθηκαν.
Στην πραγματικότητα έγινε λεπτομερέστερη αναφορά στα προαναφερθέντα τέσσερα μέτρα, προσθέτοντας ακόμη δύο ανακοινώσεις δημιουργίας εντυπώσεων, που αφορούν την ενίσχυση των επενδύσεων για επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα και τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Αγροτικής Ιχνηλασιµότητας και Αυθεντικότητας σε σχέση με τις ελληνοποιήσεις.
Όλες οι ανακοινώσεις αφορούν περιορισμένες παρεμβάσεις, που πάντως δεν μπορούν να τεθούν σε ισχύ άμεσα, αλλά θα εφαρμοστούν σε δεύτερο χρόνο και περίπου έως το τέλος του 2026 σε πρώτη φάση.
Έγινε λόγος δε για “πακέτο μέτρων” που αφορά όλους τους αγρότες και όχι επιλεκτικά, αποσπασματικά και χάριν εντυπώσεων ορισμένες ομάδες, και μάλιστα χωρίς διάλογο με τους αγρότες, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο τι δεν επιτρέπεται με βάση τις ευρωπαϊκές επιταγές και για να μην υπάρξουν νέοι καταλογισμοί από την ΕΕ στη χώρα μας, κάτι που μάλλον αγνοείτο έως το 2025 και την αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις τώρα η κυβέρνηση καλεί σε διάλογο για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 η οποία περιλαμβάνει μεγάλες ανατροπές και οι συζητήσεις των κρατών-μελών με την Κομισιόν βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ ανακάλυψε και τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur που πλέον και οι έλληνες αγρότες “σηκώνουν” ψηλότερα μαζί με τους ευρωπαίους συναδέλφους τους, μιλώντας επίσης για διάλογο, όταν είναι μάλλον θέμα ημερών η υπογραφή της με τις χώρες τις Λατινικής Αμερικής κι ενώ αναφέρεται ότι για τις ρήτρες διασφάλισης ψήφισαν υπέρ μόνο οι βουλευτές της Ν.Δ... Γενικότερα τα κυβερνητικά στελέχη δήλωσαν ανοιχτά σε διάλογο μόνο για θεσμικά, διαρθρωτικά και διοικητικής φύσεως ή ΚΑΠ ζητήματα, ενώ κατέστη σαφές ότι σε οικονομικό επίπεδο η κυβέρνηση δεν πρόκειται να προχωρήσει άλλο πέραν των περιορισμένων ανακοινώσεων που έγιναν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κ. Χατζηδάκης δεν μιλούσε για τους αγρότες αλλά μόνο για “αγροτοσυνδικαλιστές”, θεωρώντας πρωτοφανές το φαινόμενο “κάποιος που κάνει μπλόκα να μην κάνει διάλογο”, ενώ απέφυγε να απαντήσει στο πώς θα αντιδράσει η κυβέρνηση από αύριο έως και την Παρασκευή, το 48ωρο κλιμάκωσης του αγροτικού αγώνα που θα κόψει πραγματικά την χώρα στα δύο.
4 + 2 ανέξοδες ανακοινώσεις
Πιο συγκεκριμένα ανακοινώθηκαν τα εξής:
-Ρεύμα: Στο τιµολόγιο ΓΑΙΑ, η ΔΕΗ επεκτείνει από 1ης Απριλίου 2026 την κάλυψη σταθερής τιµής για 2 έτη. Για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσµες οφειλές η τιµή µειώνεται σε 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα.
Ειδικότερα για το σύνολο της κατανάλωσης των πρώτων 2 ετών εφαρµογής του τιµολογίου: κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύµατος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήµατα ή ασκούν συµβολαιακή γεωργία, καθώς και λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος, χωρίς ληξιπρόθεσµες οφειλές: η τιμή διαμορφώνεται σε 8,5 λεπτά από 9,3 λεπτά/kWh και από 9,8/kWh, αντίστοιχα. Για τους υπόλοιπους που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές οι τιμές παραμένουν στα ίδια επίπεδα: στα 10,5 λεπτά/kwh για αγρότες σε συνεταιρισμούς/με συμβολαιακή και στα 11 λεπτά για τους λοιπούς. Θυμίζουμε ότι οι αγρότες ζητούν 7 λεπτά/κιλοβατώρα για όλους.
Αυτή η μείωση του λιγότερου του 1 λεπτού (-0,008 ευρώ/κιλοβατώρα ή περίπου -8,5%) στη μίνιμουμ τιμή της κιλοβατώρας, και μόνο στο πλαίσιο του δεσμευτικού 10ετούς προγράμματος ΓΑΙΑ που προσφέρει, αποτελεί τη ... συνεισφορά της κερδοφόρας ΔΕΗ στη μείωση του κόστους παραγωγής.
-Επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» μέσω νέας εφαρμογής που θα δηµιουργηθεί µέσω του myDATA app (θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο). Το νέο σύστημα θα υλοποιηθεί από την 1η Νοεµβρίου 2026, µετά την υποβολή του νέου ΟΣΔΕ 2026 (µέχρι τότε θα ισχύει το υπάρχον σύστηµα με τις γνωστές δόσεις ανά τρίμηνο).
Στο μεταξύ θα συσταθεί επιτροπή που θα επανεξετάσει τα όρια της επιδότησης του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου ανά καλλιέργεια με πρόθεση σε κάποιες καλλιέργειες που υπάρχουν υψηλότερες ανάγκες σε πετρέλαιο κίνησης, να υπάρξει αναδιαμόρφωση του ορίου προς τα πάνω, ενώ σε αυτή την κατεύθυνση θα αυξηθεί και το σχετικό κονδύλι πάνω από τα 100 εκατ ευρώ που είναι σήμερα.
-Τροποποίηση Κανονισμού ΕΛΓΑ. Θεσπίζεται αποζηµίωση στο 100% της ασφαλιζόµενης αξίας (από 80% σήµερα), χωρίς αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς. Βασική προϋπόθεση αποτελεί το σύνολο των αγροτών να είναι ασφαλισμένοι και ειδικότερα να γίνεται σε όλους η παρακράτηση των ασφαλιστικών εισφορών από την βασική ενίσχυση, σε δύο στάδια (μέχρι σήμερα υπήρχε μια προαιρετικότητα για περίπου 30%-35% των αγροτών ως προς τον χρόνο καταβολής ασφαλίστρου). Επίσης, αυξάνεται το όριο αποζηµίωσης σε 200.000 ευρώ (από 70.000 ευρώ σήµερα), ενώ ανοίγει διάλογος για επόµενες τροποποιήσεις σε δεύτερο στάδιο σε συνεργασία µε τους φορείς των αγροτών και για περαιτέρω εντάξεις ζημιών. Πάντως θα πρέπει να υπάρξει σχετική ρύθμιση και να προχωρήσει η αλλαγή του Κανονισμού του ΕΛΓΑ.
-Αναδιανοµή αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης. Εκτιµάται ότι από τη βασική ενίσχυση θα περισσέψουν περίπου 160 εκατ. ευρώ, που θα κατανεμηθούν ως εξή: Οι κτηνοτρόφοι θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ, 40 εκατ επιπρόσθετης βασικής ενίσχυσης και 40 εκατ. ευρώ µέσω οικολογικών σχηµάτων, για την πλήρη κάλυψη της σχετικής ζήτησης, ενώ οι βαµβακοπαραγωγοί και οι σιτοπαραγωγοί θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ µέσω οικολογικών σχηµάτων, για την πλήρη κάλυψη της σχετικής ζήτησης. Σημειώνεται ότι η πληρωµή των οικολογικών σχηµάτων πραγµατοποιείται εντός του β΄ τριµήνου του έτους (Απρίλιος-Ιούνιος 2026), µετά την ολοκλήρωση των προβλεπόµενων διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων. Εξετάζεται και η στήριξη άλλων μεμονωμένων κλάδων όπως της μηδικής παραγωγής (τριφύλι) λόγω επιπτώσεων της ευλογιάς.
Επιπλέον ανακοινώθηκαν:
-Παρεµβάσεις για ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τοµέα, με συνολική επενδυτική κινητοποίηση που εκτιµάται ότι θα ξεπεράσει τα 3 δισ ευρώ, µε την ιδιωτική συµµετοχή και τη µόχλευση των κεφαλαίων, όπως σχέδια βελτίωσης, θερμοκήπια, νέοι γεωργοί και άλλα προγράμματα που ήδη υπάρχουν, καθώς και Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας για τη δημιουργία τριών νέων Χρηµατοδοτικών Εργαλείων, που προβλέπονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
-Εθνικό Σύστηµα Αγροτικής Ιχνηλασιµότητας και Αυθεντικότητας, δεδομένου ότι τα εισαγόµενα προϊόντα «βαφτίζονται» ελληνικά λόγω έλλειψης ψηφιακής ταυτότητας, κατά την κυβέρνηση. Κάθε παρτίδα αποκτά µοναδικό ψηφιακό κωδικό Ποικιλίας, Χώρας και Γεωγραφικής Ζώνης. Τα εισαγόµενα φορτία λαµβάνουν υποχρεωτικό Barcode «Εισαγωγής» που δεν µετατρέπεται ποτέ σε ελληνικό. Ο στόχος είναι έως το τέλος του 2026 “να μπούμε σε κάποικους κωδικούς”, δηλαδή να οριστούν τα προϊόντα από τα οποία θα ξεκινήσει να ισχύει το σύστημα με το QR code.
Σούμες, επανάληψη και προκλητικότητα
Τα μέλη της κυβέρνησης ξεκίνησαν από το 2019 απαρριθμώντας παρεμβάσεις και αθροίζοντας ποσά, επιχειρώντας να παρουσιάσουν εικόνα διαρκούς στήριξης, η οποία βέβαια εντάθηκε κατά τις προεκλογικές περιόδους σε σύμπνοια και με το καθεστώς της κατασπατάλησης ενωσιακού χρήματος μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και πάλι δε συνάδει με την εικόνα των μπλόκων όχι μόνο των φετινών αλλά και όλης της τελευταίας εξαετίας και πλέον.
Κατά τα λοιπά το κυβερνητικό αφήγημα ξεκίνησε με τα 3,82 δισ που καταβλήθηκαν το 2025 περιλαμβάνοντας τα πάντα μέσα (ανόμοια μεταξύ τους) από βασικές ενισχύσεις και προγράμματα έως αποζημιώσεις και ΕΦΚ, ενώ επισημάνθηκε ξανά ότι τα 20 από τα 27 αιτήματα δήθεν έχουν ικανοποιηθεί ή βρίσκονται σε καλό δρόμο με τη γνωστή επιλεκτική εξαγωγή ζητημάτων και θέση τους εκτός πλαισίου αναφοράς για μεγαλύτερη συσκότιση και αποπροσανατολισμό.
Βέβαια υπήρξαν και οι γνωστές ευλογίες ως προς το “τιτάνιο” έργο της κυβέρνησης για να γίνουν οι πληρωμές, ίσως οι χειρότερες όλων των εποχών με τεράστιες καθυστερήσεις και όχι ενός μηνός στη βασική ενίσχυση, όπως παραπλανεί σκοπίμως η κυβέρνηση, καθώς και οι διαβεβαιώσεις προς τους συνεπείς, σωστούς και πραγματικούς παραγωγούς ότι θα τους κατανεμηθούν και περισσότερα κονδύλια, χωρίς να αλλάζουν τα ποσά που δικαιούται η χώρα, λόγω εξάλειψης των παράνομων και των επιτήδειων, μετά από 6,5 χρόνια υπονόμευσης του συστήματος πληρωμών και της διαχείρισής τους από τις κυβερνήσεις ΝΔ και τις αρμόδιες διοικήσεις ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι επιστρατεύτηκε ως “μέτρο” και συνδρομή Μητσοτάκη η πρώιμη πρόσβαση σε χρηματοδότηση ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του επόμενου προϋπολογισμού της ΚΑΠ από το 2028, που ανακοίνωσε χθες η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσπαθώντας να κατευνάσει τους αγρότες και χώρες όπως η Ιταλία που αντιδρούν σθεναρά, ώστε να ξεμπλοκάρει και να επιταχύνει την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur.
Τέλος ακόμη δεν υπάρχει σαφής εικόνα για όσους λυμαίνονταν τις ενωσιακές ενισχύσεις, αλλά αποσπασματικά στοιχεία: όπως αναφέρθηκε από τον Κ. Χατζηδάκη σήμερα υπάρχουν 7.004 ΑΦΜ που δέσμευσε η οικονομική αστυνομία για τα οποία επιβλήθηκε καταλογισμός ύψους 33 εκατ. ευρώ, η ΑΑΔΕ ελέγχει άλλα 3.000 ΑΦΜ με διαφοροποιήσεις στις δηλώσεις Ε9 και ΟΣΔΕ, ενώ ο ΟΠΕΚΕΠΕ ελέγχει μερικές χιλιάδες ΑΦΜ για προβλήματα που έχουν εμφανιστεί στις αντίστοιχες δηλώσεις (monitoring, ΚΑΕΚ, κοπτολίβαδα κτλ).
Οι πρώτες αντιδράσεις του αγροτικού κόσμου στα μπλόκα ως προς τις κυβερνητικές “εξειδικεύσεις” είναι μάλλον αρνητικές, καθώς εκφράζουν απογοήτευση και μιλούν για ψίχουλα και ανέξοδες ανακοινώσεις μπροστά στα σοβαρά προβλήματα επιβίωσης του πρωτογενούς τομέα, ενώ το απόγευμα αναμένεται μεγάλη πανελλαδική σύσκεψη των μπλόκων στη Νίκαια της Λάρισας.

