Μεγάλες είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, με την κυβέρνηση της Ν.Δ., στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου Πισσαρίδη, να έχει ως πολιτική επιλογή την αδιαφορία. Έχοντας μεταξύ άλλων σαν βαρίδια την έλλειψη ρευστότητας, το ενεργειακό κόστος, την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, τη δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση αλλά και δυσχέρειες στην υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών για τον μετασχηματισμό τους, οι ΜμΕ αναζητούν μέσα στον αγώνα επιβίωσης και τον δρόμο της ανάπτυξης. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν δείχνει να δίνει βάση.
Μείωση του κύκλου εργασιών, υψηλό λειτουργικό κόστος, χαμηλή ρευστότητα και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση: αυτή είναι η δυσμενής συνθήκη που αντιμετωπίζουν οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και επιδεινώνεται συνεχώς, όπως προκύπτει από την έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ. Το οικονομικό κλίμα για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις παρουσίασε σημαντική επιδείνωση το πρώτο εξάμηνο του 2025, με τον σχετικό δείκτη να πραγματοποιεί βουτιά 12 μονάδων, φτάνοντας στις 47,2 μονάδες. Αντίστοιχα, ο δείκτης προσδοκιών υποχώρησε ελαφρώς, στις 58,2 μονάδες, επιβεβαιώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας και συγκρατημένων προοπτικών.
Η πτώση στον τζίρο
Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν με εμφατικό τρόπο τη δυσχερή θέση των μικρών επιχειρήσεων και τις αυξημένες πιέσεις που δέχονται από τον μειωμένο τζίρο, τη χαμηλή ρευστότητα και την εκτόξευση του λειτουργικού κόστους. 5 στις 10 επιχειρήσεις ανέφεραν ότι ο κύκλος εργασιών συρρικνώθηκε το πρώτο εξάμηνο και ότι η ρευστότητα πήρε την κάτω βόλτα. Ειδικότερα:
* Το 50% των επιχειρήσεων ανέφερε μείωση του κύκλου εργασιών το πρώτο εξάμηνο του 2025.
* Η ρευστότητα υποχώρησε περαιτέρω, με το 56,7% να δηλώνει μείωση, γεγονός που θυμίζει τις δύσκολες συνθήκες του 2018.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα ακόλουθα στοιχεία: το 26,8% των επιχειρήσεων διαθέτει μηδενική ρευστότητα, ενώ το 22% των επιχειρήσεων έχει ρευστά διαθέσιμα το πολύ για έναν μήνα!
Αύξηση λειτουργικού κόστους και τιμών
Επίσης, 9 στις 10 επιχειρήσεις δήλωσαν αύξηση του λειτουργικού κόστους από την έναρξη της ενεργειακής κρίσης.
Σημαντικό, καθώς αποτυπώνεται στις λιανικές τιμές και στις τσέπες των καταναλωτών, είναι ότι το 30,5% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων δήλωσε ότι αύξησε τις τιμές του το πρώτο εξάμηνο του 2025. Το ποσοστό αυτό, αν και είναι μειωμένο σε σχέση με τις προηγούμενες έρευνες, παραμένει εξαιρετικά υψηλό.
Η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει χαμηλή: στο 53,4% των επιχειρήσεων που επένδυσαν το ποσό δεν ξεπέρασε τις 5.000 ευρώ, ενώ η εξάρτηση από ίδια κεφάλαια φτάνει το 83,2%.
Μηδενικά ταμειακά διαθέσιμα
Παγιωμένη είναι πλέον η εικόνα των ταμειακών διαθέσιμων των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς περίπου 1 στις 2 επιχειρήσεις εξακολουθεί να έχει μηδενικά (26,8%) ή το πολύ για έναν μήνα (22%) ταμειακά διαθέσιμα, ενώ μόλις το 8,5% των επιχειρήσεων διατηρεί ταμειακά διαθέσιμα που επαρκούν για χρονικό διάστημα πέραν του εξαμήνου.
Τραπεζική χρηματοδότηση
Τα τελευταία τρία χρόνια μόλις το 17,1% έχει απευθυνθεί σε τράπεζα για δανεισμό, είτε για κεφάλαια κίνησης είτε για επενδυτικά κεφαλαία. Από αυτές τις επιχειρήσεις, χρηματοδοτήθηκαν 2 στις 3. Από την άλλη, πάνω από 8 στις 10 επιχειρήσεις δεν απευθύνθηκαν σε τράπεζα για δανεισμό τα προηγούμενα τρία έτη. Από αυτές, το 50,3% δήλωσε ότι δεν είχε ανάγκη χρηματοδότησης, το 20,8% ότι δεν εμπιστεύεται το τραπεζικό σύστημα, το 8,5% ότι τα επιτόκια είναι πολύ υψηλά και το 6,2% ότι δεν πληροί τα τραπεζικά κριτήρια.
Μείωση ζήτησης
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 για την πλειονότητα των επιχειρήσεων (50,7%) η ζήτηση μειώθηκε. Αντίθετα, για το 32% παρέμεινε αμετάβλητη και για το 16,6% αυξήθηκε. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που δήλωσαν μείωση της ζήτησης το πρώτο εξάμηνο του 2025 (σημαντικά αυξημένο από το 38,1% του δεύτερου εξαμήνου του 2024) αποτέλεσε ρεκόρ τετραετίας, μιας και τον Ιούλιο του 2021 είχε καταγραφεί συγκρίσιμο ποσοστό επιχειρήσεων (51,7%) που δήλωσαν ότι μειώθηκε η ζήτηση.
Φρούδες ελπίδες
Φρούδες αποδείχτηκαν οι ελπίδες του εμπορικού κόσμου πως η περίοδος των θερινών εκπτώσεων θα έδινε μια ανάσα στο ταμείο τους, καθώς οι πωλήσεις ήταν ισχνές, συνεχίζοντας το αρνητικό σερί που καταγράφεται από την αρχή της χρονιάς. Ούτε λίγο ούτε πολύ, 6 στις 10 επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση πωλήσεων, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη αδυναμία τους να ανακάμψουν.
Μόνο 1 στις 10 με θετικό πρόσημο
Ειδικότερα, σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα για την πορεία των θερινών εκπτώσεων 2025 που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ, 6 στις 10 (59%) επιχειρήσεις στο λιανικό εμπόριο κατέγραψαν χειρότερες πωλήσεις κατά τη διάρκεια των θερινών εκπτώσεων συγκριτικά με πέρυσι, ενώ μόλις 1 στις 10 (κυρίως πολύ μεγάλες επιχειρήσεις) κατέγραψε θετικό πρόσημο. Ως εκ τούτου, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (47%) εμφανίστηκαν λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες από τις πωλήσεις τους κατά την περίοδο των θερινών εκπτώσεων.
Μείωση πωλήσεων έως 20%
Για σχεδόν 4 στις 10 επιχειρήσεις (38%) η περίοδος με την υψηλότερη αγοραστική κίνηση ήταν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, εύρημα που πιθανόν συνδέεται και με την έλλειψη ρευστότητας αλλά και τη χρονική συγκυρία καταβολής του επιδόματος αδείας. Για 7 στις 10 επιχειρήσεις στις οποίες καταγράφηκαν χαμηλότερες πωλήσεις συγκριτικά με την αντίστοιχη εκπτωτική περίοδο πέρυσι η μείωση διαμορφώθηκε έως 20%. Αντίθετα, για 2 στις 3 επιχειρήσεις που δήλωσαν αύξηση των πωλήσεων η άνοδος δεν υπερέβη το 10% σε σχέση με πέρυσι.
Χαμηλή επισκεψιμότητα
Τα ίδια ποσοστά εκπτώσεων με το καλοκαίρι του 2024 υιοθέτησαν 2 στις 3 επιχειρήσεις, ενώ οι μισές (47%) πραγματοποίησαν εκπτώσεις σε όλα ανεξαιρέτως τα εμπορεύματα του καταστήματος. Επίσης, οι μισές (51%) επιχειρήσεις κατέγραψαν χαμηλότερη επισκεψιμότητα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ως εκ τούτου, μόνο το 21% των επιχειρηματιών δήλωσε πολύ έως πάρα πολύ ικανοποιημένο από την επισκεψιμότητα στα καταστήματα.
