Ακόμη μία δυσοίωνη πρόβλεψη για την Ελλάδα επιφυλάσσει ο ΟΟΣΑ. Ούτε λίγο ούτε πολύ, ο παγκόσμιος οργανισμός προβλέπει ότι οι πολίτες αναμένεται να υποστούν μείωση των εισοδημάτων τους εξαιτίας του δημογραφικού προβλήματος. Η εκτίμηση κάνει λόγο για μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά 1% κάθε χρόνο μέχρι το 2060.
Χωρίς αποφασιστικά μέτρα για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί κατά περίπου 40% στην περιοχή του ΟΟΣΑ - από 1% ετησίως την περίοδο 2006-2019 σε 0,6% ετησίως την περίοδο 2024-2060 κατά μέσο όρο. Όλες οι χώρες του ΟΟΣΑ εκτός από δύο θα δουν την κατά κεφαλήν αύξηση του ΑΕΠ τους να επιβραδύνεται, ενώ για την Ελλάδα προβλέπεται ότι θα μειώνεται με ετήσιο ρυθμό περίπου 1% αν αξιοποιηθεί το αδρανές εργατικό δυναμικό ή σε ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό σε περίπτωση που δεν παρθούν τέτοια μέτρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η απαισιόδοξη αυτή πρόβλεψη βασίζεται στη μείωση της παραγωγικότητας τα προηγούμενα χρόνια. «Κυρίως λόγω της αρνητικής αύξησης της παραγωγικότητας τα πρόσφατα χρόνια, που χρησιμοποιείται ως δείκτης αναφοράς, η ετήσια αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπολογίζεται ότι θα είναι σημαντικά αρνητική στην Ελλάδα, στην Ιταλία και στο Λουξεμβούργο (πάνω από -0,5%). Μια ελαφρά αρνητική μέση ετήσια αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ προβλέπεται επίσης για την Αυστρία και τη Νορβηγία» αναφέρει η έκθεση.
Η μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας θα πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος της λύσης, μεταξύ άλλων, μέσω προώθησης της αξιόπιστης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης και άλλων ψηφιακών τεχνολογιών.
Νέοι και γυναίκες
Μεγάλο πρόβλημα αποτελούν και οι νέοι που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Οι νέοι σηκώνουν το βάρος των σημερινών διαγενεακών ανισοτήτων και είναι πιθανό να ανταγωνιστούν με την Τεχνητή Νοημοσύνη για θέσεις εργασίας χαμηλής ειδίκευσης. Είναι όμως κρίσιμης σημασίας η κινητοποίηση των νέων μεταξύ 15 και 29 ετών, ιδίως σε συγκεκριμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, όπου πάνω από το 15% αυτής της κατηγορίας ούτε δουλεύει ούτε σπουδάζει, αντανακλώντας μεγάλη σπατάλη δυνητικού ταλέντου.
Παράλληλα, παραμένει σημαντικό και το χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην απασχόληση. Αν και υπάρχει βελτίωση σε αρκετές χώρες του ΟΟΣΑ, η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό της Ελλάδας παραμένει από τις χαμηλότερες. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά πως η εξάλειψη του χάσματος αυτού θα μπορούσε να μεγαλώσει την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ ανά κάτοικο της Ελλάδας κατά τουλάχιστον 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Πάντως, για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτούνται αλλαγές.
Πάνω από 30% μείωση του εργατικού δυναμικού το 2060
Σύμφωνα με την έκθεση, η ελληνική αγορά απασχόλησης αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, όπως είναι η μειωμένη συμμετοχή των νέων και των γυναικών στην αγορά εργασίας. Είναι σαφές ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικά εμπόδια που περιορίζουν τη συνολική συμμετοχή στον κόσμο της εργασίας.
«Οι αγορές εργασίας του ΟΟΣΑ εξακολουθούν να είναι ανθεκτικές: τα ποσοστά απασχόλησης έχουν αυξηθεί περαιτέρω τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας το 72,1% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ, το υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2005» δήλωσε ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Mατίας Κόρμαν. «Ωστόσο, η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δημοσιονομικές πιέσεις. Εκτιμούμε πως έως το 2060 ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας θα μειωθεί κατά 8% στον ΟΟΣΑ και οι ετήσιες δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις και την Υγεία θα αυξηθούν κατά 3% του ΑΕΠ».
Η έκθεση προβλέπει ότι ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας θα μειωθεί κατά περισσότερο από 30% στο ένα τέταρτο των χωρών του ΟΟΣΑ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έως το 2060.
Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων -που ορίζεται ως ο λόγος των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας- αυξήθηκε μαζικά από 19% το 1980 σε 31% το 2023 και προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω, στο 52%, έως το 2060 στη ζώνη του ΟΟΣΑ.
