Αμφισβητούμενες πρακτικές της Αυστρίας που επιφέρουν μείωση στη διασυνοριακή ροή ηλεκτρικής ενέργειας προκαλώντας μια ακολουθία επιπτώσεων που φτάνει στις αγορές της Ν.Α. Ευρώπης με σοβαρό αντίκτυπο στις τιμές, καταγγέλλουν οι βιομηχανίες εντάσεως ενέργειας Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Κομισιόν.
Πιο συγκεκριμένα, με επιστολή τους στην αντιπρόεδρο της Κομισιόν Τ. Ribera και τον Επίτροπο Ενέργειας D. Jorgensen που κοινοποιείται και στους υπουργούς Ενέργειας των τριών χωρών, οι φορείς που εκπροσωπούν τους αντίστοιχους βιομηχανικούς καταναλωτές ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ, BFIEC, ACCER) αναφέρονται στο πρόβλημα της ανεπαρκούς διασύνδεσης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ν.Α. Ευρώπης με αποτέλεσμα τεράστιες διαφορές τιμών έναντι της Κεντρικής Ευρώπης, καθώς και σε ορισμένα κράτη-μέλη που αντί να συνδράμουν στη γεφύρωση του χάσματος, ενεργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Πιο συγκεκριμένα, «δείχνουν» τον Διαχειριστή του αυστριακού συστήματος μεταφοράς Austrian Power Grid AG (APG), ο οποίος ουσιαστικά εφαρμόζει καταχρηστικά τη δυνατότητα παρέκκλισης που προβλέπεται στον σχετικό Κανονισμό (2019/943 άρθρο 16), περιορίζοντας τον όγκο της ικανότητας διασύνδεσης που διατίθεται στους συμμετέχοντες στην αγορά και μάλιστα συστηματικά από το 2020 έως σήμερα.
Ο Κανονισμός ορίζει ότι το περιθώριο της καθαρής χωρητικότητας μεταφοράς μεταξύ των κρατών-μελών είναι 70% στις διασυνοριακές συναλλαγές. Προβλέπει όμως επίσης ότι σε περίπτωση που ένας διαχειριστής συστήματος μεταφοράς δεν μπορεί να συμμορφωθεί με την ελάχιστη χωρητικότητα του 70% που θα διατεθεί στους συμμετέχοντες στην αγορά λόγω κινδύνων επιχειρησιακής ασφάλειας για προβλέψιμους λόγους, μπορεί να ζητήσει από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές παρέκκλιση από τα προβλεπόμενα.
Ο Αυστριακός Διαχειριστής με την επίκληση ακριβώς κινδύνου της επιχειρησιακής ασφάλειας υπέβαλε αίτημα για χορήγηση παρέκκλισης από τις υποχρεώσεις του Κανονισμού σε σχέση με τα σύνορα ζώνης προσφορών με τις Γερμανία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβενία για τα έτη 2020, 2021, 2022, 2023 και 2024. Τον Οκτώβριο του 2024 ο APG ζήτησε αντίστοιχη εξαίρεση και για το 2025 (που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο 2024 από την Αυστριακή Ρυθμιστική Αρχή).
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή των τριών φορέων, η παρέκκλιση αυτή μπορεί να χορηγηθεί για ένα έτος και θα μπορούσε να παραταθεί μια φορά. Ωστόσο, ο Διαχειριστής της Αυστρίας έλαβε έξι συνεχόμενες εξαιρέσεις μην τηρώντας ουσιαστικά καθόλου τις σχετικές απαιτήσεις του Κανονισμού, αφού τέθηκε σε ισχύ το 2020 και φαίνεται ότι τελικά κάνει κατάχρηση του δικαιώματός του να ζητά παρέκκλιση για λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας και διαχείρισης συμφόρησης.
Στο μεταξύ, αναφέρουν, δεν βλέπουμε καμία ενέργεια για τη βελτίωση της κατάστασης στην Αυστρία κατά τρόπο που να μην επηρεάζει τις ανταλλαγές σε όλα τα «ηλεκτρικά» σύνορα και ιδίως αυτά Αυστρίας-Ουγγαρίας, που μέσω της διασύνδεσης της Ουγγαρίας με τη Ρουμανία, επηρεάζουν όλο το σύστημα των διασυνδέσεων στη Ν.Α. Ευρώπη. Στο παρελθόν, τονίζουν οι βιομηχανικοί καταναλωτές των τριών χωρών, αυτή η παρέκκλιση είχε πολύ αρνητικές επιπτώσεις στις ζώνες προσφοράς της Ν.Α. Ευρώπης, ενώ έχει αναφερθεί ότι συχνά οι δυναμικότητες από την Αυστρία προς την Ουγγαρία έχουν οριστεί σε 0 μεγαβατώρες, ειδικά στις πρωινές και βραδινές αιχμές, με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα για τη Ν.Α. Ευρώπη. Σημειώνουν δε, ότι η Επιτροπή είναι ενήμερη για την κατάσταση.
Επίσης, τονίζουν ότι παρά το υψηλό επίπεδο διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, είναι προφανές ότι οι ουγγρικές, ρουμανικές, βουλγαρικές και ελληνικές ζώνες προσφοράς βρίσκονται σε μεροληπτική θέση (συνιστά διάκριση) κατά τρόπο που οδηγεί σε συνολική διάσπαση της ενιαίας αγοράς. Οι χώρες αυτές, προσθέτουν, έχουν επενδύσει σημαντικά στην ολοκλήρωση του συστήματος και της αγοράς, αλλά οι οικονομίες τους τιμωρούνται με τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε., κάτι που υπονομεύει τους κανονισμούς της Ε.Ε., οι οποίοι στοχεύουν σε πλήρως ολοκληρωμένη ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εντός της Ένωσης.
Σημειώνουν τέλος, ότι η αρνητική επίδραση αυτών των ενεργειών στις ενεργοβόρες βιομηχανίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι εμφανής και η Επιτροπή γνωρίζει καλά το πρόβλημα. Ζητούν μέτρα όπως η θέσπιση μηχανισμού στήριξης των τιμών για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες ιδίως για τη Ν.Α. Ευρώπη μέχρι να αρθούν τα φυσικά εμπόδια μεταξύ Ν.Α. και Κεντρικής Ευρώπης, η υλοποίηση των αναγκαίων αναβαθμίσεων των γραμμών μεταφοράς και νέων γραμμών μεταφοράς 400 kV εντός της Αυστρίας αλλά και στα αυστροουγγρικά ενεργειακά σύνορα (ως έργα κοινού ενδιαφέροντος), καθώς και στενή συνεργασία με τον ACER (Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας), ώστε να τερματιστεί η κατάχρηση της επιλογής παρέκκλισης.
Διαφορετικά, καταλήγουν, οι μη ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τη βιομηχανία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης θα συνεχίσουν να υπάρχουν και τελικά θα συνεχίσουν να ευνοούν ένα κράτος-μέλος έναντι άλλων.
