Ενα απίστευτο αλαλούμ, που συνθέτουν η έλλειψη προγραμματισμού και καταγραφής των πραγματικών αναγκών στην αγορά εργασίας αλλά και οι δαιδαλώδεις γραφειοκρατικές διαδικασίες, επιτείνει το πρόβλημα των κενών θέσεων εργασίας, την ώρα που συνεχίζεται η αιμορραγία εξειδικευμένου προσωπικού σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λόγω χαμηλών μισθών και ελαστικών ωραρίων, που, π.χ., στον τουρισμό φτάνουν ημερησίως τις 14 ώρες.
Με βάση τα έως τώρα στοιχεία, ο τουρισμός εκπέμπει SOS για την κάλυψη τουλάχιστον 80.000 θέσεων εργασίας, από τις κατασκευές, έναν κλάδο που μάλλον βρίσκεται στην κορύφωση της ανοδικής πορείας του των τελευταίων ετών, αναζητούνται άμεσα τουλάχιστον 50.000, στον πρωτογενή τομέα 70.000 και πάνω από 50.000 στη βιομηχανία. Δηλαδή, περίπου 300.000 είναι οι κενές θέσεις εργασίας και φέτος, την ώρα που, όπως δήλωσε αρμόδιος παράγοντας του υπουργείου Εργασίας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες που έχει εγκρίνει η κυβέρνηση φτάνουν τις 92.000. Πότε, όμως, θα φτάσουν οι μετακλητοί από τις Ινδίες, τις Φιλιππίνες, το Μπαγκλαντές, το Βιετνάμ, το Νεπάλ και την Αίγυπτο; Μέχρι τέλος της σεζόν στον τουρισμό οι μετανάστες από τρίτες χώρες που θα έρθουν υπολογίζονται σε μόλις 6.000. Μέχρι να αναλάβουν εργασία στην Ελλάδα οι περισσότεροι μετακλητοί που έχει εγκρίνει η κυβέρνηση για το 2025, μπορεί να έχουμε μπει στο δεύτερο εξάμηνο του 2026! Με άλλα λόγια, ο προγραμματισμός και η δαιδαλώδης γραφειοκρατική διαδικασία δεν μπορεί να καλύψουν άμεσα τις επείγουσες ανάγκες. «Το πρόβλημα δεν είναι πόσοι παίρνουν το πράσινο φως, αλλά πόσοι καταφέρνουν να έρθουν στην Ελλάδα» λέει χαρακτηριστικά παράγοντας από τον χώρο του τουρισμού. Με άλλα λόγια, από τις 90.000 μετακλήσεις που εγκρίθηκαν ζήτημα είναι αν καταφέρουν να έρθουν οι 20.000, επισημαίνει.
Ελλείψεις και κύμα παραίτησης στον τουρισμό
Από την άλλη πλευρά, ειδικότερα στον τομέα του τουρισμού, όπου υπογράφηκε πρόσφατα η επέκταση της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στο σύνολο των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και αφορά 140.000 εργαζόμενους, ο βασικός μισθός φτάνει πλέον τα 950 ευρώ, επομένως δημιουργείται ένα παράλληλο προσωπικό διαθέσιμο και φτηνότερο, την ώρα που διαπιστώνεται, όπως και τις προηγούμενες χρονιές, κύμα παραίτησης από Έλληνες εργαζόμενους.
Με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό-Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), στα 80.000 κενά στον τουρισμό θα πρέπει να υπολογιστεί και το κύμα παραίτησης προσωπικού. Όπως χαρακτηριστικά δηλώνει ο πρόεδρος της ΠΟΕΕΤ Γ. Χότζογλου, «μια προσπάθεια δεκαετιών από υπουργούς Τουρισμού, από επιχειρηματίες, κυρίως όμως από τους εργαζόμενους να φτιάξουμε ένα καλό brand name της χώρας μας στο εξωτερικό, κάτι το οποίο το πετύχαμε και είμαστε στις πρώτες θέσεις προτιμήσεων των επισκεπτών, βλέπουμε αυτή τη στιγμή να διακυβεύεται λόγω της έλλειψης προσωπικού».
Λείπουν εξειδικευμένες ειδικότητες
Οσον αφορά τους μετακλητούς από τρίτες χώρες, τονίζει ότι «δεν μας λείπει ανειδίκευτο προσωπικό, δεν μας λείπει ο λαντζέρης ή ο αποθηκάριος ή ο εργάτης γενικών καθηκόντων. Μας λείπουν άκρως απαραίτητες εξειδικευμένες ειδικότητες, όπως reception, front office, guest relations, executive chef, καμαριέρες κ.λπ. Δεν μπορούν αυτές τις δουλειές και αυτές τις ειδικότητες να τις καλύψουν οι συνάνθρωποί μας από το Νεπάλ, από την Ινδία, από το Μπαγκλαντές ή από το Αφγανιστάν. Δυστυχώς δεν γίνεται και βλέπουμε ότι αυτό το σχέδιο κάθε χρόνο ναυαγεί, καθότι όλο και λιγότερων εγκρίνεται η μετάκλησή τους στη χώρα μας», σημειώνοντας ότι είναι άγνωστος ο αριθμός των αιτήσεων που έχουν γίνει για τη φετινή σεζόν για μετακλητούς εργαζόμενους. Για τον κ. Χοτζόγλου, για τις ελλείψεις προσωπικού ευθύνεται η εποχικότητα του κλάδου. «Μόλις τελειώσει η σεζόν, οι εργαζόμενοι δικαιούνται μόνο τρεις μήνες επίδομα ανεργίας. Όταν υπάρχει κρίση κόστους ζωής, πώς αναμένεται να επιβιώσουν ενδεχομένως το υπόλοιπο του έτους;».
Κατασκευές: Εξαφανίζονται και πάνε στην Ευρώπη
Οι εργοδότες στον χώρο των κατασκευών εστιάζουν σε ένα άλλο πρόβλημα που παρατηρήθηκε το 2024. Οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες… εξαφανίζονται λίγες μέρες αφότου φτάσουν στην Ελλάδα, αναζητώντας μέσω των κυκλωμάτων, κυρίως της χώρας τους, μια καλύτερη τύχη στις άλλες χώρες της Ευρώπης. Βέβαια η βασική αιτία είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των εργοδοτών δεν εξασφαλίζει στους μετακλητούς τις στοιχειώδεις παροχές στέγασης και διατροφής. «Ακόμα και οι καλοί εργοδότες που φροντίζουν τους αλλοδαπούς αντιμετωπίζουν σωρεία προβλημάτων. Τους βρίσκουμε στέγη, τους ταΐζουμε, τους ποτίζουμε και προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε να ενσωματωθούν στις τοπικές κοινωνίες» επισημαίνει στέλεχος κατασκευαστικής εταιρείας που δραστηριοποιείται σε έργα της περιφέρειας. «Συχνά αντιμετωπίζουμε θέματα που δεν έχουν προηγούμενο, και όχι μόνο πλαστά έγγραφα ή άλλες παρατυπίες. Για παράδειγμα, ενώ προβλέπεται η ειδικότητα του οδηγού, οι εργαζόμενοι, π.χ., από το Βιετνάμ δεν μπορούν να λάβουν την απαιτούμενη πιστοποίηση, με αποτέλεσμα ενώ έρχονται στην Ελλάδα να μην μπορούν να εργαστούν στη θέση για την οποία έγινε η μετάκλησή τους» προσθέτει.
Κύκλοι του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου επισημαίνουν ότι σύντομα προωθείται νομοθετική πρωτοβουλία για: α) να απλοποιηθούν και να ψηφιοποιηθούν οι διαδικασίες για έκδοση ΑΦΜ και ΑΜΚΑ των αλλοδαπών, β) σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών να ενισχυθούν σε προσωπικό οι πρεσβείες ώστε να αποσυμπιεστεί ο φόρτος εργασίας.
Από τα hot spots σε θέσεις εργασίας;
Σε πρόσφατο αφιέρωμα του Guardian για το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού σε τουρισμό και εστίαση σημειώνεται ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να νομιμοποιήσει περίπου 30.000 μετανάστες, ενώ έχει επίσης υπογράψει μια σειρά διμερών συμφωνιών «για την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού». «Οι αιτούντες άσυλο, οι οποίοι μέχρι πρότινος βασανίζονταν σε εγκαταστάσεις για πρόσφυγες, θα αναλάβουν εργασία στη Βόρεια Ελλάδα αργότερα αυτόν τον μήνα, αφού εκπαιδευτούν από την Ελληνική Ένωση Ξενοδοχείων». Όπως σημειώνεται όμως, το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής έχει επικεφαλής τον Μάκη Βορίδη, πρώην ακροδεξιό ακτιβιστή-φοιτητή που έχει ορκιστεί να απελάσει τους «παράνομους μετανάστες», αυστηροποιώντας την κυβερνητική πολιτική. «Είναι αδιανόητο να συζητάμε για έναν αυξανόμενο αριθμό απελάσεων, όταν οι στατιστικές δείχνουν ότι στην Ελλάδα θα πρέπει να καλυφθούν 750.000 θέσεις εργασίας μέχρι το 2050» δήλωσε στον Guardian η Σοφία Κουβελάκη, επικεφαλής του Home Project, μιας οργάνωσης που υποστηρίζει παιδιά προσφύγων και μεταναστών στην Αθήνα.
