Στον «πάγο» θα παραμείνει η επιστροφή των συλλογικών διαπραγματεύσεων στους κοινωνικούς εταίρους, επομένως η κυβέρνηση μετά από εισήγηση της υπουργού Εργασίας θα συνεχίσει και την επόμενη τριετία να καθορίζει το ύψος της αύξησης του κατώτατου μισθού, αν και την περασμένη εβδομάδα η υπουργός Εργασίας ανακοίνωσε ενθουσιωδώς την ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας (είμαστε η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα στην οποία δεν ισχύει) για επαρκείς και αξιοπρεπείς μισθούς. Εκτός, όμως, από την αποδοχή της Οδηγίας και τις προτάσεις της επιστημονικής επιτροπής, όποια επιπλέον ενίσχυση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα αλλά και η επέκταση των Συλλογικών και Κλαδικών Συμβάσεων Εργασίας μετατίθενται ουσιαστικά για το 2026 ή και αργότερα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων αιμορραγεί ακατάσχετα τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με αποτέλεσμα όποιες αυξήσεις χορηγούνται -αποκλειστικά στον κατώτατο μισθό- να εξαερώνονται από την παρατεταμένη ακρίβεια και τα -αλώβητα- φαινόμενα αισχροκέρδειας, όπως απέδειξαν τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ την περασμένη Πέμπτη. Σύμφωνα με αυτά, ο γενικός πληθωρισμός υποχωρεί οριακά στο 2,9%, ενώ μέσα σε έναν χρόνο υπήρξαν δραματικές ανατιμήσεις στην ενέργεια (φυσικό αέριο +20,2% και ηλεκτρισμός +11,3%), στα ενοίκια (+5,4%), σε ένδυση-υπόδηση (+4,4%) αλλά και στα είδη πρώτης ανάγκης, όπου «πρωταθλητής» συνεχίζει να είναι το ελαιόλαδο (+38,9%).
Οι «κόφτες» Κεραμέως
Η ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2022/2041) για επαρκείς κατώτατους μισθούς δρομολογείται από την Ελλάδα με σημαντική καθυστέρηση τουλάχιστον δύο ετών, ενώ ο οδικός χάρτης -σε βάθος εξαμήνου- για τον οποίο δεσμεύτηκε την περασμένη εβδομάδα η υπουργός Εργασίας Ν. Κεραμέως δεν σημαίνει την αυτόματη υιοθέτηση της Οδηγίας προκειμένου να αυξηθούν και να βρεθούν σε ανεκτό και αξιοπρεπές επίπεδο οι μισθοί. Θα χρειαστούν άλλα δύο χρόνια μέχρι να εφαρμοστεί η Οδηγία, καθώς, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, οι συζητήσεις για την ενδυνάμωση του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους θα ξεκινήσουν μέχρι το τέλος του έτους και θα ολοκληρωθούν το πρώτο εξάμηνο του 2025. Και αυτό καθώς στο προσχέδιο Κεραμέως θα περιλαμβάνεται μεν διάταξη για την επαναφορά της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και της δυνατότητας διαπραγμάτευσης μεταξύ των κοινωνικών εταίρων (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ κ.λπ.), όπως ίσχυε και πριν από τα Μνημόνια, για τη διαμόρφωση του κατώτατου μισθού, ωστόσο θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για να ισχύσει ή πιο σωστά για να μην την αγνοήσει η κυβέρνηση, που θα συνεχίσει να έχει τον τελικό λόγο στον καθορισμό του κατώτατου μισθού.
Να σημειώσουμε ότι αν ήταν σήμερα σε ισχύ η Οδηγία, ο κατώτατος μισθός θα έπρεπε να είναι αυξημένος τουλάχιστον κατά 5% και οι εισαγωγικές αποδοχές να διαμορφώνονται στα 870 ευρώ, από 830 ευρώ (μεικτά) που είναι σήμερα, ενώ το ποσοστό κάλυψης των συλλογικών συμβάσεων θα έπρεπε να είναι στο 70% και όχι στο 29%.
Τι αναφέρει το πόρισμα
Το πόρισμα της επιτροπής του υπουργείου Εργασίας για την ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας σημειώνει ότι αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θεσπίζει πλαίσιο για την επάρκεια των νόμιμων κατώτατων μισθών και την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων:
* Αφενός, τα κράτη-μέλη καλούνται να προσδιορίζουν σαφή κριτήρια και αντικειμενικές διαδικασίες για τον καθορισμό και την επικαιροποίηση των νόμιμων κατώτατων μισθών, ενώ δύνανται να χρησιμοποιούν μηχανισμό αυτόματης αναπροσαρμογής των κατώτατων μισθών.
* Αφετέρου, τα κράτη-μέλη καλούνται να εκπονήσουν σχέδιο δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Στο πόρισμα προτείνεται η χρήση μαθηματικού τύπου ως ένας πιο αντικειμενικός τρόπος υπολογισμού του κατώτατου μισθού, ακολουθώντας το παράδειγμα του γαλλικού συστήματος αλλά και άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Στο προτεινόμενο σύστημα ο καθορισμός και η αναπροσαρμογή του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου γίνονται αυτόματα, με βάση συντελεστή που προκύπτει από το άθροισμα: α) του ετήσιου ποσοστού μεταβολής του δείκτη τιμών καταναλωτή μεταξύ της 1ης Ιουλίου του προηγούμενου έτους και της 30ής Ιουνίου του τρέχοντος για το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής των νοικοκυριών και β) του ημίσεος του ετήσιου ποσοστού μεταβολής της αγοραστικής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών κατά την ίδια χρονική περίοδο. Δηλαδή, η επιτροπή προτείνει η αυτόματη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού να λαμβάνει υπ’ όψιν και τον πληθωρισμό και την αύξηση της παραγωγικότητας της οικονομίας.
Ο μηχανισμός αυτός θα διατηρεί ακέραια την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και θα επιτρέπει στους αμειβόμενους με κατώτατο μισθό να επωφελούνται από την αύξηση της παραγωγικότητας και των πραγματικών μισθών στην οικονομία. Η εφαρμογή του προτεινόμενου μαθηματικού τύπου μπορεί να εκκινήσει το 2027, μετά την ενσωμάτωση της σχετικής Οδηγίας στο εθνικό Δίκαιο και την προετοιμασία από την ΕΛΣΤΑΤ των απαραίτητων δεικτών υπολογισμού.
