Η μεγάλη αύξηση της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, η υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων, καθώς και η δομή και ο τρόπος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συνθήκες που αποτελούν σε μεγάλο βαθμό πολιτικές επιλογές, συνέβαλαν καταλυτικά στην αδυναμία διαχείρισης των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης στην εγχώρια αγορά και στην τεράστια επιβάρυνση όλων των καταναλωτών.
Οπως επισημαίνεται στην ειδική μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) για τον ενεργειακό τομέα που δημοσιοποιήθηκε χθες, η ενεργειακή κρίση επέδρασε έντονα στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι η δομή και η λειτουργία του ενεργειακού τομέα δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από την αύξηση των τιμών των ενεργειακών προϊόντων. Η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου σε συνδυασμό με την υψηλή εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές του καυσίμου και τη μεγάλη συμμετοχή του στην ηλεκτροπαραγωγή οδήγησαν σε ακόμα ισχυρότερες πιέσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργώντας ανασταλτικά στις προσπάθειες άμβλυνσης των επιπτώσεων από την αύξηση των τιμών. Ειδικότερα, καταγράφεται η εκτόξευση της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης αερίου που υπερδιπλασιάστηκε στο 25,3% το 2021, έναντι 11,4% το 2010, ενώ η ηλεκτροπαραγωγή με καύσιμο αέριο επίσης εκτινάχθηκε, φτάνοντας στο 41,1% το 2021, από 21,9% το 2010. Ωστόσο, σε επίπεδο Ε.Ε.-27 η παραγωγή με αέριο αυξήθηκε μόλις στο 19% το 2021, έναντι 16,5% το 2010.
Εκτόξευση
Παράλληλα, η συνολική ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας ανήλθε το 2021 στο 73,8% (το 2020 έφτασε ακόμη και στο 81,4%) όταν στην Ε.Ε. την ίδια περίοδο ανερχόταν σε 55,6%, ενώ η εξάρτηση μόνο από το αέριο ήταν σχεδόν ολοκληρωτική, καθώς ανήλθε το 2021 στο 99,4%, έναντι 83,4% στην Ε.Ε. Με αυτά τα δεδομένα οι τεράστιες αυξήσεις στην τιμή (TTF) του φυσικού αερίου (μέση τιμή το 2020 στα 47,83 ευρώ/μεγαβατώρα, το 2021 στα 132,88 ευρώ, τον Αύγουστο 2022 στα 236 ευρώ) επέδρασαν καταλυτικά στην εκτόξευση των χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας (60 ευρώ/μεγαβατώρα την περίοδο 2018-2020, μέση ετήσια τιμή το 2020 στα 45 ευρώ, το 2021 στα 116 ευρώ και το 2022 στα 280 ευρώ/μεγαβατώρα).
Η μελέτη καταλήγει σε μια συσχέτιση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και της τιμής του φυσικού αερίου, εξετάζοντας την περίοδο Ιανουάριος 2018-Δεκέμβριος 2022, από την οποία προκύπτει ότι μια αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 10% οδηγεί σε αύξηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 7%. Η επίδραση αυτή εμφανίζεται σημαντικά ισχυρότερη κατά την περίοδο μετά τον Ιούνιο 2021, καθώς αύξηση 10% στην τιμή του αερίου οδήγησε σε αύξηση της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 7,5%, ενώ αντίθετα την περίοδο πριν τον Ιούνιο 2021 η επίδραση περιορίζεται σημαντικά στο 3,8%. Είναι προφανές ότι η επίδραση της τιμής του φυσικού αερίου στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ιούνιο 2021 έως τον Δεκέμβριο 2022 είναι καθοριστική για τη σχέση των δύο παραγόντων συνολικά.
