Η ακρίβεια που εγκαταστάθηκε μόνιμα από τον περασμένο Σεπτέμβριο αφορά την πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας, σχεδόν τρία εκατομμύρια μισθωτούς και συνταξιούχους. Οι αριθμοί, με βάση τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ και της ΕΡΓΑΝΗ, είναι αμείλικτοι: 779.665 εργαζόμενοι που εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης έχουν καθαρό μισθό μόλις 416 ευρώ. 1.376.032 εργαζόμενοι με καθεστώς πλήρους απασχόλησης απολαμβάνουν καθαρό μισθό 840 ευρώ. Και από κοντά 1.109.665 συνταξιούχοι έχουν βασικές αποδοχές κύριας σύνταξης 658 ευρώ καθαρά.
Η αγοραστική δύναμη μισθωτών και συνταξιούχων κατρακυλάει ραγδαία, με το ποσοστό όσων ζουν σε συνθήκες υλικής στέρησης (δηλ. φτώχειας) να αφορά έναν στους δύο εργαζόμενους και 6 στους 10 συνταξιούχους. Ειδικότερα, όπως αποτυπώνεται και στα στοιχεία του ΙΝΕ, το τελευταίο τετράμηνο η ακρίβεια και ο πληθωρισμός επέφεραν δραματική συρρίκνωση του κατώτατου μισθού κατά 14%, με αποτέλεσμα οι αποδοχές των εργαζομένων με τα κατώτατα όρια αμοιβών να αποτελούν πλέον δείκτη σχετικής φτώχειας και όχι αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Η φτώχεια φέρνει επιδόματα
Η εισοδηματική εικόνα είναι ακόμα χειρότερη για τους συνταξιούχους σε αυτές τις συνθήκες και γι' αυτό τον λόγο η κυβέρνηση προχώρησε στην εισοδηματική ενίσχυση (200 ευρώ) που θα δοθεί στις γιορτές τις επόμενες ημέρες.
Με βάση τα τελευταία στοιχεία του συστήματος συντάξεων "ΗΛΙΟΣ" που αφορούν στον Μάρτιο του 2022: 1.109.665 συνταξιούχοι (45,2% του συνόλου) έχουν κύρια σύνταξη έως 700 ευρώ μεικτά (658 ευρώ καθαρά), 911.822 συνταξιούχοι (37,2%) έχουν κύρια σύνταξη έως 600 ευρώ (564 ευρώ καθαρά), 657.146 (27,8%) έχουν κύρια σύνταξη έως 500 ευρώ μεικτά (470 ευρώ καθαρά).
Οι συνταξιούχοι, που περιμένουν από το 2009 να δουν αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές τους, με βάση και τις μνημονιακές προβλέψεις θα λάβουν αύξηση από τον επόμενο χρόνο, δηλαδή από το 2023. Με βάση τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, το ποσοστό αύξησης θα καθοριστεί κατά 50% από τη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, δηλαδή του πληθωρισμού για το 2022, και κατά 50% από τη μεταβολή που θα έχει ο ρυθμός ανάπτυξης (ΑΕΠ) για τον ίδιο χρόνο. Η συνολική αύξηση που θα προκύψει όμως δεν θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από τον πληθωρισμό.
Πολύ λίγο, πολύ αργά
Σε αντίθεση με τους συνταξιούχους, που θα περιμένουν αυξήσεις μετά από επτά μήνες, οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό θα λάβουν, σύμφωνα με την οριστική απόφαση της κυβέρνησης, αύξηση 6% από την 1η Μαΐου.
Με αυτά τα δεδομένα, ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί κατά 40 ευρώ (μεικτά) τον μήνα και από τα 663 ευρώ θα διαμορφωθεί στα 703 ευρώ. Η αύξηση αυτή -που θα μπορούσε σε άλλη περίοδο να χαρακτηριστεί σχετικά επαρκής- "χάνεται" κυριολεκτικά από την τεράστια αύξηση των ειδών πρώτης ανάγκης και τον πληθωρισμό που ήδη τρέχει με 7% και εκτιμάται ότι θα υπερβεί ίσως και το 11%.
Οι εργαζόμενοι, που, με βάση τα στοιχεία του ΙΝΕ, έχουν χάσει πάνω από το 15% της αγοραστικής τους δύναμης το τελευταίο τετράμηνο, θα πάρουν πίσω σχεδόν το 1/3 όσων έχασαν από το κύμα ακρίβειας. Η μεσοσταθμική αύξηση του κατώτατου μισθού το 2022 δεν θα υπερβεί το 4,5% (2% για τους πρώτους πέντε μήνες, 6%+2% για τους επόμενους επτά μήνες) και πιθανότατα δεν θα καλύψει ούτε τον μέσο πληθωρισμό του τρέχοντος έτους.
Ξεπερνώτας τα όρια ΣΕΒ και τραπεζών
Η απόφαση της κυβέρνησης (και προσωπικά του πρωθυπουργού, όπως διαρρέει το Μαξίμου) για αύξηση στο 6% στον κατώτατο μισθό δεν επιχειρεί μόνο να "σβήσει" μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας, όσο αυτό είναι εφικτό, αλλά και να προλάβει τα χειρότερα εν μέσω του τεράστιου κύματος ακρίβειας ή να φρενάρει κάπως τη ραγδαία δημοσκοπική πτώση της κυβέρνησης. Στόχος είναι να εμφανίσει την κυβέρνηση ότι "σπάει" τη σκληρή εργοδοτική γραμμή για (ακόμα πιο) χαμηλές αυξήσεις, καθώς ο ΣΕΒ και οι άλλες εργοδοτικές οργανώσεις (π.χ. ΣΕΤΕ - τουρισμός) κατέβαζαν το ποσοστό της αύξησης του κατώτατου μισθού στο 3% και 4%.
Άλλωστε σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα έκλεισε η συμφωνία για τους μισθούς στις τράπεζες, πριν περίπου δέκα ημέρες, προβλέποντας αυξήσεις κατά 1,7% τον χρόνο για τα επόμενα τρία χρόνια (2022- 2024). Η συμφωνία προβλέπει αυξήσεις 2% από 1.10.2022, επιπλέον 1% από 1.12.2023 και, τέλος, αύξηση της τάξης του 2,5% από 1η/12/2024.
