Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι μέσω συλλογικής και συντονισμένης δράσης, χρησιμοποιώντας πολλαπλούς διαύλους, αναφέρει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής η πολιτικός και διπλωμάτης του Ισημερινού Μαρία Φερνάντα Εσπινόζα, η οποία προειδοποιεί για τις μελλοντικές συνέπειες. Η ίδια τονίζει την ανάγκη να τηρηθούν τα όσα προβλέπονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών (είχε αποτελέσει και μόνιμο αντιπρόσωπό της χώρας της) για την Κλιματική Αλλαγή, τονίζοντας την ανάγκη να τηρηθούν οι στόχοι για μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050.
Παράλληλα, η πρώην υπουργός (2017-2018) στην κυβέρνηση Λένιν Μορένο σημειώνει πως υπάρχει ένα υπερβολικό χάσμα μεταξύ των φύλων όπου οι γυναίκες θα πρέπει να περιμένουν μεταξύ 130 και 146 έτη για να επιτύχουν την ισότητα!
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μαρία Φερνάντα Εσπινόζα θα είναι ομιλήτρια του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 6-9 Απριλίου στους Δελφούς.
Πώς θα επηρεάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία την παγκόσμια κοινότητα;
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει εντελώς τη γεωπολιτική δυναμική παγκοσμίως. Γινόμαστε μάρτυρες πολλών φαινομένων, από αναδιάταξη εξουσιών, αύξηση στρατιωτικών δαπανών, άνοδο των τιμών πετρελαίου, εμπορευμάτων, τροφίμων και προμηθειών, που αναμένεται να πλήξουν περισσότερο τις οικονομίες των αναπτυσσόμενων χωρών. Και, φυσικά, μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση στα ευρωπαϊκά σύνορα, με περισσότερους από δύο εκατομμύρια πρόσφυγες να εγκαταλείπουν την Ουκρανία σε μόλις δύο εβδομάδες συγκρούσεων. Όλα αυτά είναι ακραίες συνθήκες που επηρεάζουν τα εμπλεκόμενα μέρη και τη διεθνή κοινότητα.
Ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών και η συλλογική ηθική δύναμη της Γενικής Συνέλευσης έχουν επίσης δοκιμαστεί. Η διπλωματία και ο διάλογος είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση αυτής της σύγκρουσης. Και τα δύο μέρη θα διαλύσουν τις όποιες συνθήκες αδιεξόδου μόνο μέσω διπλωματίας και πολιτικής βούλησης. Η στρατιωτική κλιμάκωση θα επιφέρει περισσότερο ανθρώπινο πόνο και θα βαθύνει τη σύγκρουση. Ακόμη και η πυρηνική απειλή έχει γίνει μια πιο απτή πιθανότητα. Οι διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών, πρέπει να δράσουν γρήγορα για να προωθήσουν μια ειρηνική διευθέτηση σε αυτόν τον πόλεμο, παρέχοντας παράλληλα ανθρωπιστική βοήθεια και διασφαλίζοντας ότι οι χώρες τηρούν το Διεθνές Δίκαιο.
Πώς και πόσο σύντομα θα επηρεάσει η κλιματική αλλαγή τη ζωή μας;
Συχνά περιγράφω την κλιματική αλλαγή ως σύμπτωμα της παραβίασης των πλανητικών μας ορίων από τις κοινωνίες μας. Έχουμε διαταράξει τη φυσική ισορροπία της Γης για να διατηρήσουμε τις οικονομικές και πολιτικές μας δομές, χωρίς να λάβουμε υπόψη τις καταστροφικές συνέπειες, ειδικά για τους φτωχούς και τους άπορους. Η κλιματική κρίση αποτυπώνει τη διαρρηγμένη σχέση μας με το σύστημα της Γης.
Η κλιματική αλλαγή γίνεται εξίσου αισθητή στις ανεπτυγμένες και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Δεν είναι αποκλειστικό πρόβλημα των χωρών του Νότου σε παγκόσμιο επίπεδο, ακόμα κι αν αυτές είναι που υποφέρουν περισσότερο. Για παράδειγμα, (υπάρχουν) μικρά νησιωτικά αναπτυγμένα κράτη, όπου ένας τυφώνας ή μια τεράστια πλημμύρα μπορεί να εξαφανίσει το μισό ή και περισσότερο από το ΑΕΠ και τις υποδομές τους. Ορισμένες κοινότητες είναι πιο ευάλωτες από άλλες στην κλιματική αλλαγή. Αυτές οι κοινότητες αναγκάζονται να ξαναχτιστούν από την αρχή, υπονομεύοντας κάθε πρόοδο στο δικαίωμά τους για ανάπτυξη και ευημερία. Εκατομμύρια κλιματικοί πρόσφυγες πρέπει να μετακινηθούν σε ασφαλέστερα μέρη. Η μετανάστευση γίνεται μία από τις απόλυτες στρατηγικές προσαρμογής. Πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα σενάριο μαζικού εκτοπισμού λόγω της αδυναμίας σταθεροποίησης του κλίματός μας. Οι κοινωνικές, περιβαλλοντικές, οικονομικές συνέπειες είναι μη μετρήσιμες.
Πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτή τη δύσκολη κατάσταση για την ανθρωπότητα;
Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης των αρνητικών επιπτώσεων της Kλιματικής Aλλαγής είναι μέσω συλλογικής και συντονισμένης δράσης χρησιμοποιώντας πολλαπλούς διαύλους. Η αρχή, ωστόσο, πρέπει να είναι ο σεβασμός της αρχής που καθιερώθηκε στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή σχετικά με κοινές, αλλά διαφοροποιημένες (σ.σ.: ανά χώρα) ευθύνες στο μείγμα μεταξύ της μείωσης των εκπομπών για την επίτευξη του στόχου έως το 2050 (μηδενικές εκπομπές) και των «έξυπνων» και καλά χρηματοδοτούμενων μέτρων προσαρμογής για να υπάρξει ανθεκτικότητα του οικοδομήματος.
Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη για τις ενέργειες που πρέπει να κάνουμε. Ωστόσο, η Εθνικά Καθορισμένη Συνεισφορά (NDC) που θεσπίστηκε στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, ήτοι σχέδια των χωρών για μείωση των εκπομπών, δεν είναι αρκετά φιλόδοξα για να επιτύχουν τον στόχο για μηδενικές εκπομπές. Δυστυχώς, οι μεγαλύτεροι ρυπαίνοντες, που θα έπρεπε να φέρουν το μεγαλύτερο βάρος και ευθύνη σε αυτό το θέμα, δεν βρίσκονται σε καλό δρόμο.
Επιπλέον, για να επαναφέρουμε το αίσθημα επείγοντος για το κλίμα, πρέπει επίσης να λάβουμε σοβαρά υπόψη τη χρηματοδότηση γι' αυτό. Η ρητορική για τα πράσινα ταμεία, τις επενδύσεις, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους πρέπει να μεταφερθεί από τα λόγια στις πράξεις. Οι προσπάθειες προσαρμογής και οικοδόμησης ανθεκτικότητας για τις αναπτυσσόμενες χώρες θα πρέπει να συνοδεύονται από τους απαραίτητους πόρους και τη μεταφορά τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Τέλος, οι λύσεις για το κλίμα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ισότητα των φύλων και μια προσέγγιση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σύμφωνα με μια έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας που δημοσιεύθηκε το 2021, περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι είναι πιθανό να μεταναστεύσουν τις επόμενες τρεις δεκαετίες εντός της πατρίδας τους, αλλά και πέρα από τα σύνορά τους, εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων. Επομένως, η πρόκληση είναι τεράστια και πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω των υφιστάμενων πολύπλευρων δομών, των τοπικών κυβερνήσεων και της κοινωνίας των πολιτών.
Θα πρέπει ο πολυμερισμός (multilateralism) να βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών μας για την οικοδόμηση ειρήνης και ευημερίας για όλους σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς;
Ο πολυμερισμός είναι δύσκολο να... προφερθεί, αλλά είναι αναντικατάστατος, καθώς υπονοεί ότι τρεις ή περισσότερες χώρες έχουν επανενωθεί για να λύσουν ένα πιεστικό πρόβλημα ή μία κρίση.
Σήμερα, αντιμετωπίζουμε πολλαπλές αλληλένδετες κρίσεις: την κλιματική κρίση, τις κρίσεις των ανισοτήτων, την κρίση εξαφάνισης (σ.σ.: ειδών), την παγκόσμια κρίση υγείας. Μαζί, απαιτούν μια ισχυρή, ολιστική και συλλογική απάντηση.
Ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλη, πλούσια ή ισχυρή είναι μια χώρα, δεν μπορεί να επιλύσει μόνη της όλες τις κρίσεις που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή. Έχουμε πάρει ήδη το μάθημα με την πανδημία της Covid-19. Το εθνικιστικό (σ.σ.: εθνικισμός) έχει αποδειχθεί αναποτελεσματικό και συχνά αντιπαραγωγικό όταν αντιμετωπίζει μια παγκόσμια απειλή για την ανθρώπινη ασφάλεια. Αντίθετα, μπορούμε να αναλάβουμε μια συλλογική, συντονισμένη δράση μέσω πολλαπλών διαύλων.
Θα πρέπει επίσης να γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει σχέδιο Β για τα Ηνωμένα Έθνη. Εμείς, οι λαοί, δημιουργήσαμε τον θεσμό πριν από 76 χρόνια και χρειαζόμαστε αυτή την οργάνωση να είναι κατάλληλη για τον σκοπό της και να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες προκλήσεις. Χρειάζεται να ενισχύσουμε, να αναζωογονήσουμε και να εξοπλίσουμε εκ νέου τα Ηνωμένα Έθνη. Και αυτό θα πρέπει να είναι καθήκον όχι μόνο των κρατών και των διπλωματών στη Νέα Υόρκη, αλλά και της προσπάθειας ολόκληρης της κοινωνίας. Οι πολίτες θα πρέπει επίσης να αναλάβουν την ευθύνη και να συμμετάσχουν στην παγκόσμια συζήτηση που διεξάγεται επί του παρόντος γύρω από την ατζέντα των μεταρρυθμίσεων του ΟΗΕ και μιας «Κοινής Ατζέντας»: Πρόκειται για έκθεση-ορόσημο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, που έχει εξαπολύσει ένα εντυπωσιακό κύμα μιας δημιουργικής και ζωντανής παγκόσμιας συνομιλίας.
Πόσο μακριά απέχουμε ακόμη από την επίτευξη της ισότητας των φύλων;
Πρόσφατα δεδομένα από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και τα Ηνωμένα Έθνη για την Ισότητα των Φύλων αποκαλύπτουν ένα υπερβολικό χάσμα μεταξύ των φύλων, όπου οι γυναίκες θα πρέπει να περιμένουν μεταξύ 130 και 146 έτη για να επιτύχουν την ισότητα. Είναι απαράδεκτο, γιατί σημαίνει ότι τουλάχιστον μία ακόμη ολόκληρη γενιά γυναικών θα εξακολουθήσει να υπόκειται σε διακρίσεις, βία, έλλειψη ευκαιριών, αδιαφορία και αδικία.
Η ισότητα μπορεί να έρθει μόνο με τις σωστές πολιτικές, τα νομικά πλαίσια και την κοινωνική ιδιοκτησία. Η αριθμητική της ανισότητας των φύλων είναι συγκλονιστική. Μόνο 22 χώρες έχουν γυναίκες επικεφαλής κρατών ή κυβερνήσεων σε εθνικό επίπεδο και το 36% στις τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις. Οι γυναίκες καταλαμβάνουν μόνο το 26% των 35.000 βουλευτικών εδρών σε 156 χώρες και σε 4 χώρες δεν υπάρχουν καν γυναίκες βουλευτές. Και υπάρχουν μόνο λίγες γυναίκες δικαστές στα ανώτατα κλιμάκια του δικαστικού σώματος.
Θα μπορούσαμε να περάσουμε πολύ χρόνο μιλώντας για την αριθμητική της ανισότητας των φύλων. Οι αριθμοί αντικατοπτρίζουν ότι εξακολουθούμε να ζούμε σε σεξιστικές, μεροληπτικές και ακόμη και μισογυνικές κοινωνίες.
Συμβουλεύω τους συναδέλφους μου, όποτε μας αρνούνται ως γυναίκες μια καρέκλα στο τραπέζι, να φέρουμε την πτυσσόμενη καρέκλα μας και να συμμετέχουμε. Είμαστε ισχυροί οικονομικοί παράγοντες και φορείς αλλαγής. Η ηγετική μας εμπειρία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όπου οι χώρες με επικεφαλής τις γυναίκες τα κατάφεραν καλύτερα στον περιορισμό των επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19. Οι γυναίκες πρέπει να έχουν ισότιμο λόγο και συμμετοχή στην οικοδόμηση της ειρήνης και στην επίλυση συγκρούσεων, στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα και στη λήψη οικονομικών αποφάσεων, εάν θέλουμε να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Και το μέλλον ξεκινά σήμερα.
