Live τώρα    
11°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
11 °C
8.0°C13.3°C
1 BF 76%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Αίθριος καιρός
10 °C
8.9°C11.1°C
0 BF 78%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
5 °C
3.3°C7.0°C
2 BF 87%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αίθριος καιρός
9 °C
8.9°C9.0°C
3 BF 87%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
3 °C
3.0°C3.0°C
0 BF 87%
Ενέργεια / Επενδύσεις στο φυσικό αέριο με ημερομηνία λήξης
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Ενέργεια / Επενδύσεις στο φυσικό αέριο με ημερομηνία λήξης

ΜΟΤΙΟΝ ΤΕΑΜ

Στο προσκήνιο έρχεται και πάλι ο ρόλος του φυσικού αερίου στο πλαίσιο της πορείας μετάβασης της Ε.Ε. σε οικονομίες μηδενικού άνθρακα, δεδομένου ότι πρόκειται για ορυκτό καύσιμο και δεν μπορεί να στηρίζεται ες αεί, θέση που φαίνεται πως δεν ενστερνίζεται η ελληνική κυβέρνηση.

Αυτή τη φορά η συζήτηση σχετίζεται με τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ε.Ε. (Projects of Common Interest - PCIs) που χρηματοδοτούνται από κοινοτικά κονδύλια στο πλαίσιο του μηχανισμού “Συνδέοντας την Ευρώπη” (Connecting Europe Facility - CEF), συνολικού ύψους 5,85 δισ. για την περίοδο 2014-2020. Πρόκειται για βασικά έργα υποδομής, ιδίως διασυνοριακά, που συνδέουν τα ενεργειακά συστήματα των χωρών της Ε.Ε. Ο κατάλογος ανανεώνεται κάθε δύο χρόνια, επιτρέποντας την ενσωμάτωση νέων έργων αλλά και την κατάργηση όσων έχουν ολοκληρωθεί ή θεωρηθεί ανέφικτα.

Πρόσφατα, η Κομισιόν ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση που θα διαρκέσει έως τα τέλη Μαρτίου, ζητώντας τις απόψεις κοινού, εμπλεκομένων και δημοσίων αρχών για τα υποψήφια έργα που θα απαρτίζουν την 5η λίστα των PCIs στους τομείς ηλεκτρισμού και αερίου. Οι προτάσεις έργων υποβλήθηκαν την περίοδο 25.11.2020 - 07.01.2021. Η νέα λίστα θα υιοθετηθεί από την Κομισιόν έως το τέλος του 2021 και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. στις αρχές 2022, με βάση τον ισχύοντα Κανονισμό (Trans - European Energy Networks - ΤΕΝ-Ε).

Θυμίζουμε ότι η Κομισιόν υπέβαλε νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση του ανωτέρω Κανονισμού, πριν το τέλος του 2020, με εφαρμογή από την 6η λίστα. Πρότεινε τερματισμό της επιλεξιμότητας ως έργων PCI των projects εκείνων που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, καθώς και υποχρεωτική εφαρμογή κριτηρίων αειφορίας - βιωσιμότητας σε όλες τις κατηγορίες.

Ωστόσο, η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι θα αναθεωρήσει τα κριτήρια αειφορίας - βιωσιμότητας και για τα projects της 5ης λίστας, με στόχο να αντικατοπτρίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ο καθαρός αντίκτυπος στις εκπομπές CO2 στα προτεινόμενα έργα φυσικού αερίου και να διασφαλίζεται η εφαρμογή τους.

Άλλωστε, βάσει του νέου Κανονισμού για βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες μέσω κοινού συστήματος ταξινόμησης (Sustainable Taxonomy Regulation), οι επενδύσεις σε φυσικό αέριο δεν θεωρούνται βιώσιμες.

Απαραίτητα ή όχι;

Ο σκεπτικισμός για τη σκοπιμότητα ένταξης όλων των έργων φυσικού αερίου στα PCIs δεν ξεκίνησε σήμερα. Όταν στην 4η λίστα εντάχθηκαν 32 έργα αερίου (επί 151 συνολικά), ασκήθηκε έντονη κριτική πως όχι μόνο αντιτίθενται στις κλιματικές δεσμεύσεις, αλλά μπορεί εντέλει και να μην χρειάζονται, ενώ υπήρξαν αιχμές και για το ισχυρό ευρωπαϊκό λόμπι του φυσικού αερίου. Μελέτη της γαλλικής εταιρείας Artelys για το European Climate Foundation ανέφερε ότι η Ε.Ε. ρισκάρει να υπερεπενδύσει 29 δισ. σε μη απαραίτητα έργα. Η ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου Renew Europe εξέφρασε ενστάσεις ζητώντας από την Κομισιόν τη διασφάλιση ότι μόνο έργα “ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή” της λίστας θα τύχουν χρηματοδότησης από την Ε.Ε., ενώ ζήτησε μια σε βάθος ανάλυση των έργων φυσικού αερίου της λίστας, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν μόνο εκείνα που είναι πραγματικά απαραίτητα και συμβατά με τις κλιματικές - περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που απορρέουν από την Πράσινη Συμφωνία.

Από πλευράς Κομισιόν, ο αναπληρωτής διευθυντής της DG Energy Klaus - Dieter Borchardt έχει δηλώσει ότι τα έργα αερίου που είναι ή θα είναι στη λίστα PCI στο μέλλον θα είναι projects “που είναι ήδη εδώ ή υπό κατασκευήν”. "Τα περισσότερα έργα υπό κατασκευήν που συγχρηματοδοτούνται από εμάς θα ολοκληρωθούν έως το 2022", ανέφερε, "όμως πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπιστεί το θέμα: είναι απαραίτητο να κρατήσουμε όλα τα έργα που ακόμα βρίσκονται υπό ανάπτυξη;”. Εξηγούσε πάντως ότι χρειάζεται ανάλυση, δεν μπορούμε τόσο εύκολα απλώς να αποσύρουμε κάποια έργα, επειδή αλλάξαμε την πολιτική μας, καθώς υπάρχουν νομικοί περιορισμοί, ενώ θα εξεταστούν ο τρόπος αξιολόγησης και ο ρόλος του ENTSO-G (εκπροσωπεί τους ευρωπαίους Διαχειριστές Φυσικού Αερίου) ως προς την ακολουθούμενη μεθοδολογία.

Η ελληνική λίστα

Είναι πάντως χαρακτηριστικό ότι από τα συνολικά 20 υποψήφια έργα ελληνικού ενδιαφέροντος τα 13 συνδέονται με υποδομές φυσικού αερίου, πέντε αφορούν έργα διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων και δύο έργα αποθήκευσης.

Στα έργα που σχετίζονται με το φυσικό αέριο περιλαμβάνονται ο τερματικός σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Βόρεια Ελλάδα, το γνωστό ως FSRU Αλεξανδρούπολης (έναρξη λειτουργίας 2022), ο υποθαλάσσιος αγωγός Ελλάδας - Ιταλίας, Poseidon Pipeline (2025), ο αγωγός Eastmed (2025), η επέκταση δυναμικότητας του αγωγού TAP (2025) και η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Νότιας Καβάλας (2023) - για την οποία ο διαγωνισμός παραχώρησης από το ΤΑΙΠΕΔ βρίσκεται σε εξέλιξη. Με βάση τα προαναφερθέντα, τίθενται ερωτηματικά για το αν όλα τα προτεινόμενα έργα θα κριθούν βιώσιμα με περιβαλλοντικά κριτήρια και επιλέξιμα για χρηματοδότηση στο πλαίσιο των PCIs.

Η... αδυναμία της κυβέρνησης στο φυσικό αέριο δεν είναι πρωτοφανής, αφού τόσο η βίαιη απολιγνιτοποίηση όσο και το περίφημο master plan στηρίζονται ακριβώς στην ενίσχυσή του, επιλογή μάλλον ασύμβατη έναντι των ευρωπαϊκών τάσεων και εξελίξεων.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL