ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
"Ανάσα" στο ελληνικό κράτος για πολλά χρόνια δίνει η απόφαση του Eurogroup για το χρέος, εφόσον τηρηθούν από όλες τις πλευρές οι αποφάσεις του Συμβουλίου. Βέβαια η ελάφρυνση του χρέους δε θα δώσει "ανάσα" στις τσέπες των πολιτών, οι οποίοι δοκιμάζονται τα τελευταία χρόνια από την κρίση.
Το παραδέχθηκε κιόλας ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, όμως δίνει μια προοπτική πολλών ετών στην ελληνική οικονομία. Και αυτό γίνεται με τον "κόφτη" δαπανών χρέους στο 15% του ΑΕΠ, που θα εφαρμοστεί για 20 χρόνια: από το 2018 έως και το 2038, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η κυβέρνηση, ενώ ακολούθως το ποσοστό αυτό θα ανέλθει στο 20%.
Η χρησιμότητα της απόφασης αποτυπώθηκε και στις αποδόσεις των ελληνικών δεκαετών ομολόγων, τα οποία αυτή την εβδομάδα "έπεσαν" και κάτω του 7%, σημειώνοντας χαμηλό εξαμήνου!
Εξοικονόμηση πολλών δισ. Ευρώ
Για να γίνει κατανοητή η κρισιμότητα του ορίου του 15% για την περίοδο που διανύουμε, αξίζει να αναφερθεί πως οι δαπάνες της Ιταλίας για την επόμενη διετία είναι στο 19% - 19,5% του ΑΕΠ της, της Πορτογαλίας στο 16,5%, της Ισπανίας στο 17,5% και των ΗΠΑ στο 18%.
Την ίδια ώρα, από τις αρχές του 2020 οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες θα ξεπεράσουν το 15% μέχρι το 2029 χωρίς κανένα μέτρο, αν τα πράγματα μείνουν ως έχουν τώρα. Χωρίς δηλαδή νέα μέτρα, χωρίς μέτρα ελάφρυνσης του χρέους. Από τις αρχές του 2020 θα ξεπεράσουν το 15%, ενώ οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες θα έχουν ξεπεράσει το 20% του ΑΕΠ πριν από το 2029, μέχρι το 2040 θα έχουν φτάσει στο 30% του ΑΕΠ και μέχρι το 2060 θα έχουν ξεπεράσει το 60% του ΑΕΠ!
Είναι χαρακτηριστικό ότι στα στοιχεία που παρέθεσε ο αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης οι δαπάνες του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 27,4% το 2009, στο 26,8% το 2010, στο 29,9% το 2012 και στο 33% το 2013. Ο ίδιος τόνισε πως, αν υπήρχε το 2011 η δέσμευση του κόφτη στο 15% του ΑΕΠ στις πληρωμές χρέους, θα είχαμε 18 έως 27 δισ. ευρώ χαμηλότερες πληρωμές τα αμέσως προηγούμενα χρόνια.
Τα πρώτα μέτρα ελάφρυνσης και τα 37 δισ. του 2022
Τα μέτρα ελάφρυνσης που θα έρθουν σε πρώτο στάδιο είναι τα εξής:
* Ομαλοποίηση των πληρωμών τόκων. Δεν θα υπάρξουν, δηλαδή, τα "βουνά" πληρωμών, όπως του 2022 και 2023. Σύμφωνα με στοιχεία που διαθέτει η "Αυγή", το 2022, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η Ελλάδα θα έπρεπε να αποπληρώσει περίπου 37 δισ. ευρώ σε ένα έτος. Σε όρους σημερινού ΑΕΠ το ποσό αυτό είναι 20,5%.
* Μείωση επιτοκίων σε συγκεκριμένο κομμάτι του χρέους, με χρήση της χρηματοδότησης από EFSF / ESM για τη μείωση του κινδύνου από τα επιτόκια χωρίς να συνεπάγεται κανένα επιπλέον κόστος.
* Σταθεροποίηση των επιτοκίων, προκειμένου να μειωθεί το ρίσκο, μέσω της αξιοποίησης εργαλείων του ESM. Τα σταθερά επιτόκια δημιουργούν ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον καθώς αφαιρούν την αβεβαιότητα που προκύπτει από τα κυμαινόμενα.
Αγορά του δανείου του ΔΝΤ από τον ESM
Από το 2018 και μετά η απόφαση του Eurogroup προβλέπει:
* Μερική εξόφληση των υφιστάμενων δανείων προς την Ελλάδα με την ενεργοποίηση αχρησιμοποίητων πόρων στο πλαίσιο του προγράμματος του ESM με σκοπό να μειωθεί το κόστος των επιτοκίων και να επεκταθούν οι διάρκειες. Για παράδειγμα μπορούν να αγοραστούν δάνεια του ΔΝΤ, για τα οποία το σημερινό επιτόκιο είναι περίπου 3%, από τον ESM. Αυτό θα έχει αποτέλεσμα το επιτόκιο να πέσει στο 0,9%!
* Χρήση των κερδών του 2014 από τον ESM και αποκατάσταση της μεταφοράς των κερδών από τα ομόλογα των προγραμμάτων ANFA και SMP στην Ελλάδα (από το οικονομικό έτος 2017) προς τον ESM για τη μείωση των μελλοντικών ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών.
* Κατάργηση του περιθωρίου επιτοκίου που σχετίζεται με την επαναγορά χρέους του δεύτερου ελληνικού προγράμματος για το 2018. "Δηλαδή να ‘πάμε' σε επιτόκια back-to-back, γεγονός που σημαίνει ότι η χώρα θα μπορεί να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια. Σήμερα, όταν ο ESM δανείζεται για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας η Ελλάδα πληρώνει το μέσο επιτόκιο δανεισμού του ESM. Αν ισχύσει το back-to-back, η χώρα θα πληρώνει το επιτόκιο με το οποίο δανείστηκε ο ESM -που είναι αρκετά πιο χαμηλό!", όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών.
"Κόφτης" χρέους εις το διηνεκές
Θα ισχύσουν τα εξής μετά το 2038, σύμφωνα πάντα με την απόφαση του Eurogroup:
* Εάν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να υπάρξει κάποια στοχευμένη αναδιαμόρφωση του EFSF (π.χ. επέκταση της μέσης σταθμισμένης διάρκειας, εκ νέου απόσβεση του προφίλ του EFSF, καθώς και μείωση ή αναβολή των πληρωμών τόκων), στον βαθμό που απαιτείται προκειμένου να κρατηθεί το GFN κάτω του προαναφερόμενου 15% (ως το 2038) και 20% και μετά, χωρίς όμως να συνεπάγεται κανένα επιπλέον κόστος για τις χώρες του προηγούμενου προγράμματος ή για το EFSF.
* Συμφωνήθηκε ότι θα υπάρξει "μηχανισμός έκτακτης ανάγκης για το χρέος που θα ενεργοποιηθεί μετά τη λήξη του προγράμματος του ESM για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους μακροπρόθεσμα". Δηλαδή θα υπάρχει αυτόματος "κόφτης" (δεν θα υπάρχει διαπραγμάτευση κάθε φορά) και για το χρέος, που θα αποφασίζει "μέτρα όπως η περαιτέρω αναδιαμόρφωση του EFSF και η αναβολή των πληρωμών τόκων"!
* Το ΔΝΤ, που σήμερα συμφωνεί με τις προτάσεις του ESM για τα άμεσα μέτρα, δεσμεύθηκε να κάνει εντός του 2016 "ένα νέο DSA (Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους)" προκειμένου να διαπιστωθεί αν τα μέτρα που προτείνει ο ESM επαρκούν για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους". Δηλαδή, αν υπάρξουν και άλλες ανάγκες για την υλοποίηση της αναδιάρθρωσης του χρέους, που θα πρέπει να υλοποιηθούν εντός του 2018.
Όφελος 500 εκατ. από την ΕΚΤ
Με τη συμφωνία ουσιαστικά ολοκληρωμένη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα μπορούσε πλέον να έρθει στο προσκήνιο χαλαρώνοντας την πίεση στον τραπεζικό τομέα της χώρας. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να αποφασίσει ήδη από τις 2 Ιουνίου, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, να αποκαταστήσει το waiver για τα ελληνικά κυβερνητικά ομόλογα, το οποίο θα επέτρεπε στα χρεόγραφα να χρησιμοποιούνται ως εγγύηση για τα φτηνά δάνεια.
Σύμφωνα με Financial Times, η επαναφορά θα αποτελέσει ευπρόσδεκτη ανακούφιση για το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, που θα μπορούσε να τονώσει τα κέρδη των τραπεζών μέχρι και κατά 500 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Ελλάδας.
