Η διασφάλιση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού σε βάθος χρόνου, η πλήρης διασφάλιση των συντάξεων και η προστασία των πλέον αδύναμων αποτελούν το τρίπτυχο της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, σημειώνει η κυβέρνηση.
"Η νομοθετική πρόταση βρίσκεται στον αντίποδα των συμφωνιών που προωθούσε η κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, στις οποίες εθεωρείτο δεδομένη η δραστική οριζόντια μείωση των συντάξεων, η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές, η πλήρης ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος, η κατάργηση του αφορολόγητου και η επιβάρυνση -για μια ακόμα φορά- των πιο αδύναμων, δηλαδή αυτών που τόσα χρόνια σήκωσαν το τεράστιο βάρος της κρίσης".
Οι στόχοι της κυβέρνησης μετά τη συμφωνία του περασμένου Ιουλίου έγιναν εφικτοί, καθώς με το σχέδιο νόμου κατάφερε:
* Να καταστεί το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας μακροπρόθεσμα βιώσιμο.
* Να αποτελέσει θεσμική τομή ενίσχυσης της ισονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
* Να εφαρμοστούν ίδιοι κανόνες συνταξιοδότησης για όλους τους εργαζομένους, μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
* Εισάγεται ο θεσμός της εθνικής σύνταξης.
* Απόλυτη προστασία για τις κύριες συντάξεις.
* Απόλυτη προστασία για άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης έως 1.300 ευρώ μεικτά.
* Σημαντικές μεταβατικές περίοδοι για προσαρμογή κατηγοριών ασφαλισμένων (αγρότες, νέοι αυτοαπασχολούμενοι) στο νέο καθεστώς.
Αποκρούονται οι απαιτήσεις των δανειστών για:
* Μειώσεις κύριων συντάξεων.
* Εφαρμογή ρήτρας μηδενικού ελλείματος στα επικουρικά ταμεία με άμεση και δραστική περικοπή των επικουρικών συντάξεων.
* Άμεση και πλήρη εφαρμογή των κανόνων των ασφαλιστικών εισφορών όπως ισχύουν στο ΙΚΑ σε όλα ταμεία, συμπεριλαμβανομένου του ΟΓΑ, και καμία ευνοϊκότερη μεταχείριση στους ασφαλισμένους κάτω της πενταετίας για τα ταμεία των αυτοαπασχολουμένων.
Τι δείχνουν οι αναλογιστικές μελέτες
Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή ο υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος, η συνταξιοδοτική δαπάνη για κύριες, επικουρικές συντάξεις και εφάπαξ μετριάζεται με τη μεταρρύθμιση κατά 413 εκατ. φέτος (από 30,5 σε 30,1 δισ.), κατά 725 εκατ. το 2017 (από 30,9 σε 30,2 δισ.), κατά 1,1 δισ. το 2018 (από 31,4 σε 30,3 δισ.) και 1,3 δισ. (0,66% του ΑΕΠ) το 2019. Τότε η δαπάνη πέφτει στο 15,63% του ΑΕΠ ενώ στο μεταξύ κινείται σε υψηλά επίπεδα (17,16% του ΑΕΠ φέτος, 16,65% το 2017 και 16,08%, οριακά πάνω από τον ευρωπαϊκό στόχο το 2018).
Αντίστοιχα το έλλειμμα των ταμείων (εισφορές - παροχές) βαίνει μειούμενο από φέτος μέχρι το 2019, όταν διαμορφώνεται στα 16,7 δισ. (8,5% του ΑΕΠ) έναντι 17,7 δισ. (9,03% του ΑΕΠ) που θα ήταν χωρίς τη μεταρρύθμιση. Οι προωθούμενες αλλαγές εκτιμάται ότι βελτιώνουν το έλλειμμα κατά 1 δισ. ευρώ ή 0,53% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι η κρατική χρηματοδότηση που θα απαιτηθεί για τις κύριες συντάξεις θα είναι αντιστοίχως μειωμένη. Σύμφωνα με το υπουργείο, αν δεν προωθηθούν τα μέτρα, προβλέπεται εκτίναξη της συνταξιοδοτικής δαπάνης, με αποτέλεσμα η χρηματοδότηση των συντάξεων να απορροφά σχεδόν το 40% των φορολογικών εσόδων του κράτους το 2019...
Σύμφωνα με την αναλογιστική μελέτη, οι προβολές μέχρι το 2060 για ΙΚΑ, Δημόσιο, ΟΑΕΕ και ΟΓΑ (95% συντάξεων) δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Με τη μεταρρύθμιση το σύστημα «σπρώχνει» τη γιγάντωση των ελλειμμάτων του μια πενταετία παρακάτω (από το 2030 στο 2035) μετριάζοντας αισθητά αλλά όχι εντυπωσιακά τη «μαύρη τρύπα». Οι δαπάνες για συντάξεις στους τέσσερις αυτούς φορείς μειώνονται κατά 1,6 δισ. μέχρι το 2019 και το έλλειμμα περιορίζεται από 13,7 δισ. σε 12 δισ. Οι εξοικονομήσεις συνεχίζονται μέχρι το 2060 όσο προστίθενται στο σύστημα νέοι συνταξιούχοι (η δαπάνη πέφτει στο 9,21% του ΑΕΠ από 10,67%). Το 2020 οι συντάξεις είναι μειωμένες κατά 1 δισ., το 2025 κατά 1,7 δισ κ.ο.κ. Αντίστοιχα αυξάνονται οι προσδoκώμενες εισφορές κατά περίπου ένα δισ. τον χρόνο έναντι των εσόδων χωρίς τη μεταρρύθμιση.
Παρόλα αυτά το σύστημα φτάνει να μετρά το 2060 έλλειμμα 26,8 δισ. έναντι 38,4, που θα είχε χωρίς τη μεταρρύθμιση. Το συγκεκριμένο έλλειμμα θα αποτελεί το 3,79% του ΑΕΠ το 2060 έναντι 7,11% φέτος. Μακροπρόθεσμα πάντως εκτιμάται πως το ανταποδοτικό - αναλογικό τμήμα των συντάξεων σχεδόν καλύπτεται από τα έσοδα των εισφορών (με ένα έλλειμμα της τάξης του 1,5 δισ.).
