Λιγότερο από το 5% των δανείων, μόλις 9,7 δισ. ευρώ επί συνολικού ύψους 215,9 δισ. ευρώ που διατέθηκαν στην Ελλάδα με το πρώτο και το δεύτερο Μνημόνιο, κατέληξαν άμεσα στον κρατικό προϋπολογισμό της χώρας, ενώ τα υπόλοιπα διατέθηκαν σε τόκους, εξόφληση παλαιών χρεών και διάσωση των τραπεζών. Αυτό διαπιστώνει έρευνα της «Ευρωπαϊκής Σχολής Μάνατζμεντ και Τεχνολογίας» (ESMT) του Βερολίνου που δημοσιεύθηκε στη γερμανική οικονομική εφημερίδα "Handelsblatt".
«Με τα πακέτα βοήθειας σώθηκαν κυρίως ευρωπαϊκές τράπεζες» δήλωσε στη "Handelsblatt" ο διευθυντής της ESMT Γιοργκ Ρόχολ, ο οποίος συμμετέχει και στο γνωμοδοτικό συμβούλιο του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών. Σύμφωνα με την έρευνα, τα 86,9 δισ. ευρώ διοχετεύθηκαν στην εξόφληση παλαιών χρεών (μεταξύ των οποίων τα 9,1 δισ. ευρώ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) τα 52,3 δισ. ευρώ για την εξόφληση τόκων (περιλαμβανομένων και 4,9 δισ. ευρώ τόκων από το PSI) και τα 37,3 δισ. ευρώ ή το 17% για την επανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Στα 29,7 δισ. ευρώ ανήλθε το PSI και στα 9,7 δισ. ευρώ, εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων νοικοκυριών από κόκκινα δάνεια.
Στην έρευνα υπενθυμίζεται ότι με βάση στοιχεία της Ε.Ε. και του EFSF το πρώτο πρόγραμμα ήταν ύψους 110 δισ. ευρώ. εκ των οποίων τα 80 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. και τα 30 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ, από τα οποία διατέθηκαν τα 107,3 δισ. ευρώ μετά την άρνηση της Σλοβακίας να συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Το δεύτερο πρόγραμμα ήταν ύψους 172,6 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, το "κουρεμένο" τμήμα των δανείων στα δύο προγράμματα ήταν 73 δισ. ευρώ και 153,8 δισ. ευρώ και συνολικά το πρώτο και το δεύτερο κουρεμένο πακέτο ήταν ύψους 226,8 δισ. ευρώ.
Αναφορικά με το τρίτο πρόγραμμα, η Ε.Ε. συμμετείχε με 86 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 35,9 δισ. ευρώ προορίζονταν για αποπληρωμή παλαιών οφειλών, τα 17,8 δισ. ευρώ για πληρωμές τόκων, τα 25 δισ. ευρώ για ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών και 7 δισ. ευρώ για εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων νοικοκυριών από κόκκινα δάνεια.
Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα ανέλυσαν κάθε δάνειο ξεχωριστά για να διαπιστώσουν, αναφορικά με το πού κατευθύνθηκαν τα δάνεια, ότι μόνο 9,7 δισ., δηλαδή λιγότερο από το 5%, κατέληξαν στον ελληνικό προϋπολογισμό και επομένως ήταν προς όφελος των πολιτών. Το μεγαλύτερο μέρος χρησιμοποιήθηκε για την εξυπηρέτηση παλαιών οφειλών και την πληρωμή των τόκων.
«Πρόκειται για κάτι που υπέθεταν όλοι αλλά το γνώριζαν λίγοι και επιβεβαιώνεται τώρα από την εν λόγω έρευνα: Εδώ και έξι χρόνια η Ευρώπη προσπαθεί μάταια να τερματίσει την κρίση στην Ελλάδα με δάνεια και απαιτεί συνεχώς σκληρότερα μέτρα και μεταρρυθμίσεις. H αιτία της αποτυχίας βρίσκεται όμως προφανώς λιγότερο στην πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης και περισσότερο στον σχεδιασμό των προγραμμάτων βοήθειας» σημειώνει η γερμανική εφημερίδα.
Όπως παρατηρεί η "Handelsblatt", «οι υπολογισμοί αυτοί εγείρουν αμφιβολίες για τον σχεδιασμό των προγραμμάτων βοήθειας, αφού με τα δάνεια εξυπηρετήθηκαν χρέη, αν και η Ελλάδα είναι από το 2010 ντε φάκτο χρεοκοπημένη». Ιδίως η σωτηρία των ελληνικών τραπεζών αποδείχθηκε καταστροφική για τους φορολογούμενους. Συνολικά, διοχετεύθηκαν από τα δύο πακέτα βοήθειας 37,2 δισ. ευρώ στις ελληνικές τράπεζες. Η βοήθεια όμως αυτή εκμηδενίσθηκε στο μεταξύ πλήρως, αφού από την ανακεφαλαιοποίηση του 2013 έχασαν σχεδόν το 98% της αξίας τους στο χρηματιστήριο.
