* Καμία περικοπή στις σημερινές κύριες συντάξεις
* Εγγυημένη εθνική σύνταξη για όλους στο 67ο έτος της ηλικίας
* Επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης 360 ευρώ για τους ανασφάλιστους υπερήλικες
Πρόταση διάσωσης του ασφαλιστικού συστήματος και διασφάλισης της καταβολής των συντάξεων στο μέλλον κατέθεσαν στους θεσμούς η κυβέρνηση και ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Κατρούγκαλος. Είναι, επιπλέον, μια πρόταση κοινωνικά δίκαιη, με δίχτυ προστασίας για φτωχούς, ανασφάλιστους, ανέργους.
Η πιο χαρακτηριστική πρόταση κοινωνικής ευαισθησίας είναι η καθιέρωση επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης ύψους 360 ευρώ από 1ης Ιανουαρίου 2016 σε όσους έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους και είναι ανασφάλιστοι, με εισοδηματικά, ασφαλώς, κριτήρια.
Επιπλέον, στο ερώτημα «ποιες είναι οι βασικές τομές της προτεινόμενης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης;» συνεργάτες του Γ. Κατρούγκαλου απαντούσαν με το τρίπτυχο, «ενοποίηση κανόνων - δικαιοσύνη - ισονομία».
Το παραπάνω τρίπτυχο συνίσταται στο εξής: «Κατ' αρχήν βασική στόχευση και κύριος πυλώνας της μεταρρύθμισης αποτελεί η για πρώτη φορά ενοποίηση κανόνων για όλους τόσο ως προς τους κανόνες ασφάλισης όσο και ως προς τις εισφορές και παροχές. Ενιαία ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών για όλους, στη βάση καταβαλλόμενων αποδοχών ή εισοδήματος, και συνεπώς κατάργηση τεκμαρτών εισοδημάτων και ασφαλιστικών κατηγοριών.
Στο πλαίσιο αυτό δημιουργείται ενιαίος φορέας ασφάλισης για όλους, γεγονός που θα επιφέρει όχι μόνο εξοικονόμηση κόστους μέσω του ελέγχου και της περιστολής των δαπανών, αλλά περαιτέρω θα βοηθήσει καταλυτικά προς την ουσιαστική ενοποίηση των κανόνων της κοινωνικής ασφάλισης».
Πηγές του υπουργείου επεσήμαιναν ότι «ο Ν. 3863/2010 διατηρούσε την άνιση μεταχείριση των ασφαλισμένων και τον άδικο διαχωρισμό των χορηγούμενων παροχών ανάλογα με τον χρόνο υπαγωγής στην ασφάλιση, το φορέα συνταξιοδότησης, διατηρούσε δηλαδή τα αποσπασματικά και πελατειακά χαρακτηριστικά που διέκριναν το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης έως σήμερα. Με την προτεινόμενη μεταρρύθμιση θεσπίζεται ενιαίο πλέγμα κοινωνικής προστασίας προνοιακών και ασφαλιστικών παροχών ώστε να εξασφαλίζεται κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη».
Αναδιανεμητικό σύστημα
Ταυτοχρόνως, όμως, «ενδυναμώνεται ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης» ως εξής:
«Ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων, λόγω της παρουσίας της εθνικής σύνταξης, καταλήγει σε μεγαλύτερα ποσοστά αναπλήρωσης για τα χαμηλά εισοδήματα, πάνω από 80% για μηνιαίο εισόδημα μέχρι 1.000 ευρώ (χωρίς να συνυπολογίζεται και η επικουρική σύνταξη). Ενώ, για πρώτη φορά εντάσσεται στο κύριο ασφαλιστικό σύστημα ο ΟΓΑ. Υπενθυμίζεται ότι ο ΟΓΑ είχε εξαιρεθεί από τη ρύθμιση του Ν. 3863/2010, γεγονός που σήμαινε ότι οι αγρότες δεν θα λάμβαναν βασική παροχή αφού αυτή έβαινε μειούμενη σταδιακά έως το 2026, οπότε θα καταργούνταν απολύτως».
Εξάλλου «οι εισφορές στο εξής θα είναι ανάλογες με το εισόδημα, όχι αυθαίρετες επί ασφαλιστικών κλάσεων που υπολόγιζαν μόνον τον χρόνο επαγγελματικής ζωής. Έτσι οι νέοι επιστήμονες και οι αυτοαπασχολούμενοι θα ανακουφιστούν από υπέρογκες εισφορές.
Ακόμα και για τις ασφαλιστικές εισφορές του ΟΓΑ προβλέπεται σταδιακή αύξηση έως το 2020 και κατώτατη εισφορά αντίστοιχη με τις υπάρχουσες ασφαλιστικές κατηγορίες του ΟΓΑ, η οποία, λόγω της ιδιαιτερότητας του αγροτικού επαγγέλματος και της βούλησης της κυβέρνησης να στηρίξει την αγροτική οικονομία, είναι μικρότερη από τους λοιπούς ασφαλισμένους».
Ο νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης στηρίζεται σε αναλογιστική μελέτη «πλήρως τεκμηριωμένη και βασισμένη στα νέα οικονομικά δεδομένα όπως αυτά διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια, ώστε να εγγυάται τη βιωσιμότητα των ταμείων και την εις το διηνεκές χορήγηση της δικαιούμενης σύνταξης. Γενικά έχουν ληφθεί υπόψη όλες οι παράμετροι που από την Ολομέλεια του ΣτΕ κρίθηκαν ως απολύτως αναγκαίες για τη συνταγματικότητα των προτεινόμενων αλλαγών».
Η πρόταση που κατέθεσε ο Γ. Κατρούγκαλος προβλέπει όμως και αξιοποίηση της περιουσίας των ταμείων, κινητής και ακίνητης, υπέρ του συνόλου των ασφαλισμένων και με άμεσο αποτέλεσμα την άμεση εισροή πόρων και κεφαλαίων.
Οι καταβαλλόμενες συντάξεις προστατεύονται δεδομένου ότι «με την προτεινόμενη μεταρρύθμιση η δημοσιονομική προσαρμογή δεν θα προκύψει από νέες οριζόντιες μειώσεις, αλλά από τον εξορθολογισμό του συστήματος. Με μικρή αύξηση των εισφορών στις επικουρικές αποφεύγονται οι επώδυνες περικοπές και προστατεύονται πλήρως οι καταβαλλόμενες συντάξεις.
Θεσπίζεται νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης για όλους λαμβάνοντας μέριμνα ώστε να μην μειωθούν οι συντάξεις -κύριες και επικουρικές- στο ύψος που καταβάλλονται έως τη δημοσίευση του νόμου. Μέχρι το πέρας του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, θα επανυπολογιστούν όλες οι συντάξεις και η διαφορά που θα προκύπτει θα διατηρείται ως προσωπική διαφορά που θα καταβάλλεται αλλά θα συμψηφίζεται με μελλοντικές αυξήσεις».
Διαψεύδεται η κατάργηση επικουρικών
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ακόμη πως «αποσκοπώντας στη διασφάλιση των συντάξεων και προκειμένου να επιτευχθούν οι μνημονιακοί στόχοι, προβλέφθηκε αύξηση των εισφορών επικουρικής ασφάλισης κατά 1,5%, επιμεριζόμενης σε 1% για τους εργοδότες και 0,5% για τους εργαζόμενους».
Παρενθετικώς, πηγές του υπουργείου διέψευδαν χθες βράδυ την πληροφορία που μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός Mega ότι τάχθηκε, τάχα, υπέρ της κατάργησης των επικουρικών συντάξεων σε «διάλογο» που εφέρετο να έχει με τον μεταβατικό πρόεδρο της Ν.Δ. Γ. Πλακιωτάκη. «Αν, όμως, κάτι τέτοιο, πράγματι, συνέβη, ότι δηλαδή η Ν.Δ. παρουσίασε ως πραγματική μία συνομιλία που δεν έγινε, τότε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης οδηγείται σε ατραπούς πρωτοφανούς ανευθυνότητας σε μια κρίσιμη περίοδο για τη χώρα και για ένα θέμα εθνικής σημασίας όπως η Ασφαλιστική μεταρρύθμιση» έλεγαν από το υπουργείο Εργασίας.
«Ξεπαγώνουν» τα εφάπαξ
Τέλος, απεγκλωβίζεται η χορήγηση εφάπαξ παροχών, η οποία είχε απολύτως παγώσει λόγω της ανεφάρμοστης τεχνικά ισχύουσας απόφασης του Γ. Βρούτση. Θεσπίζεται ενιαίος τρόπος υπολογισμού στη βάση των ήδη προβλεπόμενων για τους νέους ασφαλισμένους.
Μειώσεις για τους νέους συνταξιούχους;
Τελευταίο αλλά όχι ασήμαντο ερώτημα το αν θα μειωθούν οι νέες συντάξεις. «Οι νέες συντάξεις των χαμηλόμισθων όχι απλώς δεν θα μειωθούν, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα έχουν μικρή αύξηση» υποστήριζαν από το υπουργείο Εργασίας. Και πιο αναλυτικά, «για τις συντάξεις των μεσαίων και μεγάλων εισοδημάτων, προβλέπεται προσωπική διαφορά για διάστημα τριετίας. Μετά την τριετία, όταν το ΑΕΠ θα έχει ανεβεί, θα αρχίσει να λειτουργεί ως ρήτρα ανάπτυξης η εθνική σύνταξη, που θα καταλήγει σε αυτόματες αυξήσεις».
Στις γενικές αρχές της κυβερνητικής πρότασης διαβάζουμε επίσης:
«Το κράτος έχει υποχρέωση για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του Ενιαίου Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλειας και για την παροχή των σχετικών παροχών σε όλους όσοι πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις. (...) Το Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης λειτουργεί με ενιαίους κανόνες για όλους τους εργαζομένους στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα».
"Αποτελεί όμως μεταρρύθμιση το κατατεθέν σχέδιο;" είναι το πρώτο ερώτημα στο οποίο κλήθηκαν να απαντήσουν κύκλοι του υπουργείου Εργασίας. Η απάντηση είναι καταφατική, με τους εξής στόχους:
"α) Η αναγκαία αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος, που ποτέ δεν ήταν ορθολογικό και δίκαιο και έχει πάψει και πριν από την κρίση να είναι οικονομικά βιώσιμο.
β) Να χρησιμοποιηθεί ως γενικό ισοδύναμο στις επιμέρους μνημονιακές υποχρεώσεις η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές και το ψαλίδισμα του ΕΚΑΣ, χωρίς να αναπληρωθεί από κανένα εναλλακτικό μέτρο.
γ) Να αναπροσαρμόσει τη συνταξιοδοτική δαπάνη, ώστε να συρρικνωθούν τα ελλείμματα που προκύπτουν από την εκτεταμένη ανεργία, την αδυναμία καταβολής εισφορών και την ανυπαρξία αποθεματικών, χωρίς να υπάρχουν νέες, οριζόντιες μειώσεις συντάξεων".
