Τις σοβαρές καταγγελίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με πιθανές παραβιάσεις των προδιαγραφών παραγωγής της φέτας ΠΟΠ φέρνει στη Βουλή ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, καταθέτοντας ερώτηση προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ο Λαρισαίος βουλευτής ζητά αναλυτικά στοιχεία για τις εισαγωγές αιγοπρόβειου γάλακτος, τις μεταφορές γάλακτος από την Κρήτη προς την ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και για τους ελέγχους που πραγματοποιεί ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ στις επιχειρήσεις παραγωγής φέτας ΠΟΠ.
Αφορμή για την κοινοβουλευτική παρέμβαση αποτελούν οι καταγγελίες της Ένωσης Κτηνοτρόφων Ελλάδος προς τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες δύο μεγάλες τυροκομικές επιχειρήσεις με δραστηριότητα στη Θεσσαλία φέρονται να χρησιμοποιούν για την παραγωγή προϊόντων που διατίθενται ως φέτα ΠΟΠ αιγοπρόβειο γάλα προερχόμενο είτε από την Κρήτη, η οποία βρίσκεται εκτός της οριοθετημένης γεωγραφικής ζώνης παραγωγής, είτε από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Κόκκαλης επισημαίνει ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες, δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς το γάλα που προέρχεται εκτός της ζώνης ΠΟΠ ή από το εξωτερικό φέρεται να αποκτάται σε σημαντικά χαμηλότερες τιμές, πλήττοντας το εισόδημα των Ελλήνων κτηνοτρόφων και τη βιωσιμότητα της αιγοπροβατοτροφίας.
Παράλληλα, εκφράζει έντονο προβληματισμό για την επάρκεια των κρατικών ελέγχων, επικαλούμενος αναφορές περί ελλιπούς ή προσχηματικής παρακολούθησης της ιχνηλασιμότητας του γάλακτος, των ισοζυγίων, των παραστατικών διακίνησης, των δηλώσεων παραγωγής και των εξαγωγών, ενώ θέτει στο επίκεντρο και τον ρόλο του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ως βασικού φορέα πιστοποίησης και ελέγχου της φέτας ΠΟΠ.
Στην ερώτησή του υπογραμμίζει ότι η προστασία της φέτας ΠΟΠ δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς, αλλά αποτελεί ζήτημα εθνικής σημασίας, καθώς συνδέεται με την αξιοπιστία της χώρας, την υπεραξία ενός διεθνώς αναγνωρισμένου ελληνικού προϊόντος και τη διατήρηση της εξαγωγικής του δυναμικής. Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι οποιαδήποτε απόκλιση από τις προβλεπόμενες προδιαγραφές μπορεί να υπονομεύσει τις πολυετείς προσπάθειες για τη διεθνή κατοχύρωση του προϊόντος και να πλήξει τόσο τους καταναλωτές όσο και τις νόμιμες επιχειρήσεις.
Ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ζητά από το υπουργείο να δώσει αναλυτικά στοιχεία για τις ποσότητες πρόβειου και γίδινου γάλακτος που εισήχθησαν από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεταφέρθηκαν από την Κρήτη κατά την τριετία 2024-2026, να γνωστοποιήσει σε ποιες επιχειρήσεις και σε ποια τελικά προϊόντα χρησιμοποιήθηκαν, να παρουσιάσει τα στοιχεία για τις διαθέσιμες ποσότητες γάλακτος που πληρούν τις προδιαγραφές παραγωγής φέτας ΠΟΠ ανά Περιφερειακή Ενότητα, καθώς και τον αριθμό των επιτόπιων ελέγχων, των παραβάσεων και των προστίμων που έχουν επιβληθεί από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ την τελευταία πενταετία. Τέλος, καλεί την κυβέρνηση να διευκρινίσει ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει ώστε να διαφυλαχθεί το κύρος και η αξιοπιστία της ελληνικής φέτας ΠΟΠ στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.
Ακολουθεί η ερώτηση:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: «Η Κυβέρνηση παρακολουθεί αδρανής την υπονόμευση της Φέτας ΠΟΠ, λόγω της καταχρηστικής χρήσης της ονομασίας της από τουρκικές επιχειρήσεις»
Η Φέτα αποτελεί το εμβληματικότερο ελληνικό αγροδιατροφικό προϊόν, αναπόσπαστο στοιχείο της εθνικής παραγωγικής ταυτότητας και βασικό πυλώνα του εισοδήματος χιλιάδων αιγοπροβατοτρόφων και δεκάδων τυροκομικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Η κατοχύρωσή της ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), μετά από πολυετείς δικαστικές και πολιτικές μάχες, δεν αποτελεί μόνο μια θεσμική αναγνώριση της μοναδικότητάς της, αλλά και ένα κρίσιμο εργαλείο προστασίας της ελληνικής παραγωγής, της ποιότητας του προϊόντος και της αξιοπιστίας του στις διεθνείς αγορές.
Η αξία της Φέτας ΠΟΠ για την ελληνική οικονομία είναι πολυδιάστατη. Στηρίζει την απασχόληση στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, ενισχύει την προστιθέμενη αξία της ελληνικής κτηνοτροφίας και αποτελεί το σημαντικότερο εξαγώγιμο τυροκομικό προϊόν της χώρας. Η προστασία της, επομένως, δεν αφορά μόνο έναν παραγωγικό κλάδο, αλλά συνολικά την αναπτυξιακή προοπτική του πρωτογενούς τομέα.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, τουρκικές επιχειρήσεις παράγουν και διαθέτουν στην αγορά προϊόντα με την ονομασία «Feta», ενώ προωθούν τα προϊόντα αυτά και σε αγορές του εξωτερικού. Οι πληροφορίες αυτές προκαλούν εύλογη ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο, στις μεταποιητικές επιχειρήσεις και στους εξαγωγικούς φορείς της χώρας. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει για μία ακόμη φορά τις αδυναμίες της κυβερνητικής πολιτικής και ειδικότερα την απουσία ολοκληρωμένης στρατηγικής, όσον αφορά στη διεθνή προστασία των ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ. Η Κυβέρνηση εμφανίζεται να αντιδρά μόνο εκ των υστέρων, όταν τα προβλήματα έχουν ήδη λάβει διαστάσεις, αντί να διαθέτει έναν μόνιμο μηχανισμό πρόληψης, παρακολούθησης και άμεσης παρέμβασης, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις ελληνικές διπλωματικές αρχές και τους παραγωγικούς φορείς.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς οι Έλληνες κτηνοτρόφοι βρίσκονται, τα τελευταία χρόνια, αντιμέτωποι με πρωτοφανή αύξηση του κόστους παραγωγής, υψηλές τιμές στις ζωοτροφές και την ενέργεια, τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, αλλά και τη συνεχιζόμενη μείωση του ζωικού κεφαλαίου. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, κάθε πλήγμα στη διεθνή φήμη και στην εμπορική αξία της Φέτας συνεπάγεται άμεσες οικονομικές συνέπειες για τους παραγωγούς και την ελληνική περιφέρεια.
Επειδή η Φέτα ΠΟΠ αποτελεί εθνικό προϊόν στρατηγικής σημασίας.
Επειδή η προστασία της Φέτας ΠΟΠ συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα της ελληνικής αιγοπροβατοτροφίας, των τυροκομικών επιχειρήσεων και των εξαγωγών, καθώς και της ελληνικής περιφέρειας.
Επειδή απαιτείται ένα συνολικό και ολοκληρωμένο σχέδιο για την προστασία και την προώθηση της Φέτας ΠΟΠ στις διεθνείς αγορές.
Επειδή η Κυβέρνηση οφείλει να παρεμβαίνει έγκαιρα και αποτελεσματικά, κάθε φορά που παρατηρούνται περιστατικά καταχρηστικής χρήσης της ονομασίας της.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Πότε ενημερώθηκε το Υπουργείο για τη χρήση της ονομασίας «Feta» από τουρκικές επιχειρήσεις και ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα;
- Έχουν αποσταλεί επίσημα διαβήματα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αρμόδιες υπηρεσίες της για το συγκεκριμένο ζήτημα; Εάν ναι, ποιο είναι το περιεχόμενό τους και ποια ήταν η ανταπόκριση;
- Έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις προς τις τουρκικές αρχές ή προς άλλους διεθνείς οργανισμούς για την αποτροπή της καταχρηστικής χρήσης της ονομασίας «Feta»;
- Ποιο είναι το ισχύον καθεστώς προστασίας της Φέτας στις εμπορικές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας και ποιες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει ή προτίθεται να αναλάβει η κυβέρνηση για την ενίσχυσή του;
- Διαθέτει το Υπουργείο μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης των διεθνών αγορών και των παραβιάσεων που αφορούν ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ; Αν ναι, ποια είναι η στελέχωση, η λειτουργία και τα αποτελέσματα του μηχανισμού αυτού;
- Πόσες περιπτώσεις παραβίασης της ονομασίας «Φέτα» έχουν καταγραφεί από το 2019 έως σήμερα, σε ποιες χώρες και ποιες ενέργειες έγιναν σε κάθε μία από αυτές;
- Προτίθεται η Κυβέρνηση να αναλάβει πρωτοβουλία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της διεθνούς προστασίας της Φέτας σε όλες τις υφιστάμενες και μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Βασίλειος Κόκκαλης
