Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Με τη λογική του "τρεις το λάδι - τρεις το ξίδι" υπολογίζουν το οικονομικό αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών των συντελεστών του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας οι τεχνοκράτες των δανειστών, αρνούμενοι να αναγνωρίσουν τις αλυσιδωτές επιπτώσεις των προτάσεών τους σε ζήτηση, κατανάλωση, αγορά, ΑΕΠ και γενικότερα στην ελληνική οικονομία. Οι εγχώριες αγορές έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν από τις ιδεοληψίες του ΔΝΤ, της Ε.Ε. και της ΕΚΤ και χαρακτηριστική είναι λ.χ. η αντίδραση από τον ΣΕΤΕ (Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων) ο οποίος προβλέπει τουρισμό "εκτός ανταγωνισμού" και "με ανήκεστο βλάβη" εάν αυξηθούν οι συντελεστές στον κλάδο. Αλλά και η αφαίμαξη 1,5 δισ. ευρώ από το διαθέσιμο οικογενειακό εισόδημα εκατομμυρίων ελληνικών νοικοκυριών μέσω του αυξημένου ΦΠΑ ειδικά στη διατροφή που θα επιβαρυνθεί περίπου κατά 4,5% θα δυσκολέψει την απόπειρα ανόρθωσης της οικονομίας. Ειδικά δε σε μια εξαιρετικά αρνητική συγκυρία όπως δείχνουν και τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα παρουσιάζει την δραματικότερη συρρίκνωση εισοδημάτων στο εισοδηματικά κατώτερο 10% του πληθυσμού από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Τα νοικοκυριά στην Ελλάδα έχαναν κάθε χρόνο το 8% του καθαρού εισοδήματός τους τα χρόνια της κρίσης. Επιπλέον, εάν ληφθεί ως αφετηρία το προ κρίσης όριο της φτώχειας στην Ελλάδα, τη χώρα με τις μεγαλύτερες ανισότητες στην Ευρωζώνη, τότε η φτώχεια έχει διπλασιαστεί, φτάνοντας στο 27%, όπως αναφέρει η τελευταία έκθεση του οργανισμού.
Αυτά όλα φαίνεται να αποτελούν "ψιλά γράμματα" για τους τεχνοκράτες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Κομισιόν και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς σχεδιάζουν τα μέτρα με απροσχημάτιστα "αρπακτική" διάθεση (το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται αποκλειστικά στο να εισπραχθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι φόροι για να πληρωθούν οι δανειστές) χωρίς να ενδιαφέρονται για τις παρενέργειες, όπως άλλωστε συστηματικά πράττουν εδώ και πέντε χρόνια (π.χ. με τους λάθος "πολλαπλασιαστές" κ.λπ.).
Αυτό που ζητούν οι δανειστές θα είναι επώδυνο για τους καταναλωτές εάν μετουσιωθεί και σε πράξη. Ζητούν συγκεκριμένα έναν συντελεστή 12% στον οποίο θα συγχωνευθούν ο σημερινός υπερμειωμένος συντελεστής του 6,5% και ο σημερινός μειωμένος του 13%. Ταυτόχρονα ζητούν και έναν δεύτερο συντελεστή, στο 23%. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι ένας εκπρόσωπός τους κατέθεσε μια ακόμη πιο ακραία πρόταση: ενιαίο συντελεστή 25% στηρίζοντας αυτήν του την πρόταση στο παράδειγμα της Δανίας όπου εφαρμόζεται ενιαίος ΦΠΑ 25% σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες (με εξαίρεση τις εφημερίδες που έχουν μηδενικό συντελεστή) προκειμένου να υπάρχει υψηλή ανταποδοτικότητα από το κράτος στους πολίτες.
Πρακτικά, αύξηση του υπερμειωμένου συντελεστή από το 6,5% στο 12% αδιακρίτως προϊόντων θα σημάνει ανατιμήσεις σε φάρμακα, θέατρα, εφημερίδες, βιβλία και ξενοδοχεία. Σημειώνεται ότι στον εν λόγω συντελεστή υπάγονται:
- Τα εισιτήρια θεατρικών παραστάσεων
- Τα βιβλία, οι εφημερίδες, τα περιοδικά, και τα βιβλία με εικόνες για παιδιά
- Τα φάρμακα και τα εμβόλια
- Η διαμονή σε ξενοδοχεία και παρόμοιους χώρους, συμπεριλαμβανομένης και της παροχής καταλύματος διακοπών και της μίσθωσης χώρου σε κατασκήνωση ή κάμπινγκ για τροχόσπιτα.
Παράλληλα, μια τέτοια αύξηση συντελεστή θα ξετινάξει και τα ασφαλιστικά ταμεία που καλύπτουν σημαντικό μέρος της φαρμακευτικής δαπάνης των ασφαλισμένων.
Αντίθετα, μικρές μειώσεις θα επέλθουν σε αγαθά και υπηρεσίες που υπάγονται σήμερα στο 13% εάν ο μειωμένος συντελεστής μειωθεί στο 12% (π.χ. βασικά είδη διατροφής).
Εάν πάλι παραμείνει ως έχει ο κανονικός συντελεστής (23%) τότε δεν θα υπάρξει επίπτωση.
Οι δανειστές ζητούν ακόμη την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή των νησιών. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα για Δωδεκάνησα, Κυκλάδες, Βόρειες Σποράδες και Σκύρο, καθώς και τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Σάμο, Θάσο και Σαμοθράκη οι συντελεστές του φόρου μειώνονται κατά 30%, δηλαδή ο κανονικός διαμορφώνεται στο 16%, ο μειωμένος στο 9% και ο υπερμειωμένος στο 5%.
Η κυβέρνηση προτείνει νέο καθεστώς ΦΠΑ με τρεις συντελεστές και όχι δύο, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα. Από αυτούς, ο ένας θα είναι ενιαίος και οι άλλοι δύο συντελεστές θα εφαρμόζονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες και προϊόντα.
Σημειώνεται ότι η αρχική πρόταση της Αθήνας ήταν να καθιερωθεί ενιαίος συντελεστής 18% που θα ισχύει για αγορές με μετρητά και θα μειώνεται στο 15% για όσους χρησιμοποιούν κάρτα. Επιπλέον, θα προβλέπεται και ένας χαμηλός συντελεστής 6,5% με κάρτα και 9,5% χωρίς κάρτα για τρόφιμα, φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες. Το σενάριο αυτό απορρίφθηκε πολύ σύντομα από τους δανειστές και έτσι η ελληνική πλευρά ανέσυρε το "Plan Β" το οποίο προβλέπει τρεις συντελεστές: 6,5% με 7% για τα βασικά είδη διατροφής, τα φάρμακα και τα βιβλία, 14% με 15% για ξενοδοχεία, τρόφιμα και εστίαση και 21% με 22% για τα υπόλοιπα.
Η διαπραγμάτευση για τον ΦΠΑ κρίνεται και από τις δύο πλευρές ως ένα από τα βασικά "κλειδιά" για την επίτευξη της συμφωνίας, αφού από αυτόν εξαρτάται το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και άρα και η βάση της συμφωνίας.
